Ευρώπη > ΗΠΑ: μετά την κρίση, τι;

Αν και μοιά­ζει προ­κλη­τι­κό να συζη­τά­με για μετά την κρί­ση, την ώρα που εισπράτ­του­με μόνο την αύρα της (τα δύσκο­λα έρχο­νται), είναι αυτο­νό­η­το και γαρ­γα­λι­στι­κό το ερώ­τη­μα. Πώς θα είναι οι σχέ­σεις ΗΠΑ> Ευρώ­πης στην δια­δρο­μή για το ξεπέ­ρα­σμα της κρί­σης και -κυρί­ως- μετά από αυτήν;
Εκεί­θεν του Ατλα­ντι­κού, σοκά­ρη­σε η υιο­θέ­τη­ση τόσο «σκλη­ρά» κρα­τι­κί­στι­κης παρέμ­βα­σης. Ηταν όμως έτσι; Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα πρό­κει­ται για μία γεν­ναία επι­δό­τη­ση του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού κυκλώ­μα­τος, που δεν αλλά­ζει την ουσία του όλου συστή­μα­τος. Μπο­ρεί να μοιά­ζουν με ιδε­ο­λο­γι­κή «απι­στία» οι κρα­τι­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις των τρα­πε­ζών αλλά για τους απλώς έχο­ντες νου και γνώ­ση η όλη υπό­θε­ση δεν είναι τίπο­τε άλλο παρά η άμε­ση εφαρ­μο­γή της ιδε­ο­λο­γι­κής πεμ­πτου­σί­ας του συστή­μα­τος: καλό και ηθι­κό είναι ό, τι μας βολεύ­ει. Και κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις αν χρεια­στούν θα γίνουν αρκεί το όφε­λος να το προ­σπο­ρι­σθούν οι κατέ­χο­ντες… Μπο­ρεί, ακό­μη και οι κρα­τι­κές επι­δο­τή­σεις να προ­κα­λούν σε μεγά­λο μέρος του κοι­νού των ΗΠΑ αλλερ­γία -ο Μακαί­ην τις χαρα­κτή­ρι­σε ως κλο­πή- αλλά εφό­σον χρειά­ζο­νται για την διά­σω­ση του συστή­μα­τος …ας εφαρ­μο­στούν. Η υιο­θέ­τη­ση αυτής της πρα­κτι­κής, πιο ρεα­λι­στι­κής και ελα­στι­κής από ό,τι επι­τάσ­σει ο δογ­μα­τι­κός φιλε­λευ­θε­ρι­σμός του Μακαί­ην, κάνει ελκυ­στι­κό­τε­ρο τον Ομπά­μα. Παι­γνί­δια εκλο­γι­κής κλί­μα­κας και σημα­σί­ας πολύ μακριά από δομι­κή κρι­τι­κή και αμφι­σβή­τη­ση του συστή­μα­τος… Πρό­κει­ται για παρο­δι­κά μέτρα, που λήφθη­καν με το μαχαί­ρι στον λαι­μό και βρί­σκο­νται σε ολι­κή αντί­φα­ση προς τις στέ­ρε­ες ατο­μι­κί­στι­κες και φιλε­λεύ­θε­ρες ρίζες σχο­λιά­ζει o Angelo Panebianco στην Corriere de la Sera.
Εδώ­θεν του Ατλα­ντι­κού το ταρα­κού­νη­μα σε επί­πε­δο ιδε­ο­λο­γί­ας ήταν ίσως βαρύ­τε­ρο. Ο ίδιος ο προ­κλη­τι­κά νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρος Σαρ­κο­ζύ έθε­σε ζήτη­μα συνο­λι­κής «ανα­θε­ώ­ρη­σης», που έχει την αξία του ακό­μη και σε επί­πε­δο πολι­τι­κής δημό­σιων σχέ­σε­ων. Η παρά­δο­ση κοι­νω­νι­κό­τη­τας και κοι­νω­νι­κών αγώ­νων έχει τις ρίζες της στην Ευρώ­πη. Τα συντη­ρη­τι­κά και σοσια­λι­στι­κά νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρα πανη­γύ­ρια μετά την κατάρ­ρευ­ση συστή­μα­τος στην Ανα­το­λή δεν μπο­ρούν να δια­γρά­ψουν αγώ­νες, νοο­τρο­πί­ες και κατα­χτή­σεις συλ­λο­γι­κές. Η κρα­τι­κο­ποί­η­ση τρα­πε­ζών δεν ξορ­κί­ζε­ται στην Ευρώ­πη ούτε η επι­δό­τη­σή τους (έστω και αν το τελευ­ταίο είναι μέτρο σαφώς προς το συμ­φέ­ρον τρα­πε­ζι­τών). Παρά την σημα­ντι­κή δεξιά στρο­φή της κλασ­σι­κής σοσιαλ­δη­μο­κρα­τί­ας στην Ευρώ­πη παρα­μέ­νει στην κοι­νω­νία η κουλ­τού­ρα του «κρα­τι­σμού» σε ψευ­δο-Κευν­σια­νή εκδο­χή.
Θα επη­ρε­ά­σει η κρί­ση -στην δια­δρο­μή της και μετά από αυτήν- τη σχέ­ση ΗΠΑ-Ευρώ­πης; Θα προ­χω­ρή­σει η Ευρώ­πη προς την πολι­τι­κή της αυτο­νό­μη­ση από τις ΗΠΑ, ζήτη­μα πιθα­νόν υπαρ­ξια­κής σημα­σί­ας για την ίδια; Κάποιες τέτοιες τάσεις υπάρ­χουν αλλά είναι πολύ ασθε­νέ­στε­ρες του ανα­γκαί­ου και εφικτού…