Κερκυραϊκή διαχρονικότητα και UNESCO

…Λίγες ίσως περιο­χές στον κόσμο, μπο­ρούν να δηλώ­νουν την παρου­σία τους στον συνε­χή χρό­νο με τόση σαφή­νεια όσο η Κέρ­κυ­ρα

Η έντα­ξη της ιστο­ρι­κής πόλης της Κέρ­κυ­ρας στον κατά­λο­γο μνη­μεί­ων της UNESCO, έχει ανοί­ξει τον διά­λο­γο για τους τρό­πους παρέμ­βα­σης στον οικι­στι­κό ιστό αλλά και στα κοι­νω­νι­κά και πολι­τι­στι­κά δεδο­μέ­να του τόπου. Η συζή­τη­ση αυτή θα απο­χτή­σει το ανα­γκαίο εύρος και προ­σα­να­το­λι­σμό αν η Κερ­κυ­ραϊ­κή μνη­μεια­κή κλη­ρο­νο­μιά αντι­με­τω­πι­σθεί σαν ένα αδιαί­ρε­το, συνε­χό­με­νο σε φάσεις και χρο­νι­κές καμπές σύνο­λο από την κλασ­σι­κή αρχαιό­τη­τα ως τις μέρες μας. Είναι και­ρός να αντι­λη­φθού­με ή να θυμη­θού­με τα πραγ­μα­τι­κά χαρα­κτη­ρι­στι­κά της Κερ­κυ­ραϊ­κής μονα­δι­κό­τη­τας. Αυτά, δηλα­δή που έχου­με ξεχά­σει μέσα στην λαί­λα­πα της άναρ­χης και στρε­βλω­μέ­νης του­ρι­στι­κής οικο­νο­μί­ας και της συνε­πα­κό­λου­θης αρπα­κο­λα­τζί­δι­κης πολι­τι­κής κουλ­τού­ρας των τελευ­ταί­ων 10ετιών. Η μονα­δι­κό­τη­τα του Κερ­κυ­ραϊ­κού μνη­μεί­ου είναι η δια­χρο­νι­κό­τη­τά του. Λίγες ίσως περιο­χές στον κόσμο, μπο­ρούν να δηλώ­νουν την παρου­σία τους στον συνε­χή χρό­νο με τόση σαφή­νεια όσο η Κέρ­κυ­ρα. Δεν δια­θέ­του­με βέβαια Παρ­θε­νώ­να, Ολυ­μπια­κά στά­δια η αρχαία Θέα­τρα. Όμως ο ναός της Αρτέ­μι­δας, οι Ναοί του Mon Repos, το κενο­τά­φιο του Μενε­κρά­τη τα εκθέ­μα­τα του Αρχαιο­λο­γι­κού Μου­σεί­ου μαρ­τυ­ρούν για την κλασ­σι­κή Κέρ­κυ­ρα, χώρο ισχυ­ρής ιστο­ρι­κής παρου­σί­ας και δρά­σης. Δεν δια­θέ­του­με Ρωμαϊ­κά Ανά­κτο­ρα αλλά υπάρ­χουν σαφή τα ευρή­μα­τα της Ρωμαϊ­κής επο­χής (Μπε­νί­τσες, Μωραϊ­τι­κα, Κασ­σιώ­πη, Αχα­ρά­βη). Δεν δια­θέ­του­με πολ­λά ή πλού­σια Βυζα­ντι­νά μνη­μεία αλλά ο ναός των Ιάσω­να και Σωσί­πα­τρου, οι οχυ­ρώ­σεις στο Αγγε­λό­κα­στρο και στο Γαρ­δί­κι δηλώ­νουν την σημα­σία της Κέρ­κυ­ρας στα Βυζα­ντι­νά και ειδι­κό­τε­ρα στα υστε­ρο-Βυζα­ντι­νά χρό­νια. Θα απο­φύ­γω να επε­κτα­θώ στα χρό­νια από την Ενε­το­κρα­τία και μετά, όπου τα μνη­μεία είναι αφθο­νό­τε­ρα, ίσως σημα­ντι­κό­τε­ρα και ασφα­λώς προ­φα­νέ­στε­ρα. Υπάρ­χει, όμως νομί­ζω μία τάση εστί­α­σης σε τελευ­ταί­ες ιστο­ρι­κές περιό­δους και αγνό­η­σης των προη­γού­με­νων. Και αυτό, νομί­ζω, θα περιο­ρί­σει αντι­κει­με­νι­κά τον προ­σα­να­το­λι­σμό και την ιεράρ­χη­ση των παρεμ­βά­σε­ων και μακρο­πρό­θε­σμα θα υπο­βι­βά­σει και θα υπο­τι­μή­σει την αξία της Κέρ­κυ­ρας στο … «παγκό­σμιο χρη­μα­τι­στή­ριο» ιστο­ρι­κών αξιών. Για­τί με την περι­θω­ριο­ποί­η­ση της κλασ­σι­κής, της Ελλη­νι­στι­κής, της Ρωμαϊ­κής, της Βυζα­ντι­νής και της Ανδη­γαυι­κής περιό­δου αφαι­ρού­νται από την Κέρ­κυ­ρα καθο­ρι­στι­κά στοι­χεία της μονα­δι­κό­τη­τά της, όπως, κατά την γνώ­μη μας, τα περι­γρά­ψα­με παρα­πά­νω.
Στην πρά­ξη, αυτό σημαί­νει, πως ο σχε­δια­σμός και οι ανα­σκα­φι­κές ή άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες ανά­δει­ξης και συντή­ρη­σης μνη­μεί­ων μέσα ή γύρω από την πόλη πρέ­πει να ενι­σχυ­θούν σε σοβα­ρό βαθ­μό με την χάρα­ξη σχε­τι­κής πολι­τι­κής. Τι θα γίνει π.χ. στην χερ­σό­νη­σο του Κανο­νιού; Σε κάθε οικό­πε­δο, που χτί­ζε­ται η στα­θε­ρή λύση θα είναι η ταφή των μη μετα­φέρ­σι­μων ευρη­μά­των; Μήπως, μπο­ρεί να κατα­σκευά­ζε­ται ισό­γεια βιτρί­να προ­βο­λής των εκθε­μά­των με ενδε­χό­με­νη επέ­κτα­ση της άδειας οικο­δο­μής κατά έναν όρο­φο, έτσι ώστε να ανα­δει­χθεί μία ολό­κλη­ρη αρχαιο­λο­γι­κή περιο­χή μονα­δι­κά κατάλ­λη­λη για ην δια­μόρ­φω­ση αρχαιο­λο­γι­κού περί­πα­του (από το Εργο­στά­σιο Δεσύλ­λα μέχρι το Κανό­νι) χωρίς να αγνοη­θούν τα εύλο­γα κατα­σκευα­στι­κά συμ­φέ­ρο­ντα στην περιο­χή; Η λύση της ταφής, που εφαρ­μό­ζε­ται σήμε­ρα εγγυά­ται μόνον την ορι­στι­κή αλλοί­ω­ση της χερ­σο­νή­σου και την μετα­φο­ρά των ιστο­ρι­κών μας δεδο­μέ­νων στην …προϊ­στο­ρία… Εξί­σου προ­φα­νής είναι η ανυ­παρ­ξία πολι­τι­κής συντή­ρη­σης υπαρ­χό­ντων μνη­μεί­ων. Για του λόγου το ασφα­λές ρίξ­τε μία ματιά στο κενο­τά­φιο του Μενε­κρά­τη ή στα βιο­μη­χα­νι­κά μνη­μεία Δεσύλ­λα και Εργο­στα­σί­ων στο Μαντού­κι.
Είναι φανε,ρή, η έστω και έμμε­ση δια­σύν­δε­ση των παρα­πά­νω με την έντα­ξη μας στην UNESCO. Αν, μάλι­στα αυτή απο­τι­μά­ται σαν χρυ­σή ευκαι­ρία συντή­ρη­σης, ανά­πλα­σης και ανά­δει­ξης των μνη­μεια­κών χαρα­κτη­ρι­στι­κών του τόπου, τότε οι σχε­τι­κές δρά­σεις πρέ­πει να στο­χεύ­ουν στον συνο­λι­κό χαρα­χτή­ρα του μνη­μεί­ου, που συνι­στά -πιστεύ­ου­με- και την μονα­δι­κό­τη­τά του. Και η μονα­δι­κό­τη­τα αυτή δεν απο­τε­λεί θεω­ρη­τι­κο­λο­γία αλλά, μετα­ξύ άλλων, πραγ­μα­τι­κή βάση της οικο­νο­μι­κής ανα­βάθ­μι­σης του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος, που επι­διώ­κει -εις μάτην, όπως είναι φυσι­κό μέχρι στιγ­μής- να προ­σελ­κύ­σει ποιο­τι­κό­τε­ρους τουρίστες.