Ο πολιτιστικός τουρισμός and other animals…

Θα μπο­ρού­σα­με να αισθαν­θού­με και μία κρυ­φο­χα­ρά ή μία ψευ­τοϊ­κα­νο­ποί­η­ση, που οι παρά­γο­ντες του τόπου συσκέ­πτο­νται με αντι­κεί­με­νο τον πολι­τι­στι­κό του­ρι­σμό. Για­τί όταν εμείς θρη­νού­σα­με για την κατρα­κύ­λα και την απα­ξί­ω­ση των πολι­τι­στι­κών δεδο­μέ­νων, οι θριαμ­βο­λο­γού­ντες με την μαζι­κή επέ­λα­ση φτη­νού (δήθεν κοι­νω­νι­κού) του­ρι­σμού μας λοι­δο­ρού­σαν… Μέχρι και σαμπο­τέρ της αλλα­γής μας χαρα­κτή­ρι­ζαν αυτοί που μετρού­σαν την πρό­ο­δο του τόπου με τον αριθ­μό των μεθυ­σμέ­νων στα στι­βαγ­μέ­να του­ρι­στι­κά γκέ­το του νησιού και με τους σωρούς τσι­με­ντό­λι­θων των αυθαί­ρε­των –από κάθε άπο­ψη- ενοι­κια­ζό­με­νων, που πλη­μύ­ρι­ζαν τις παρα­λί­ες. Η εύλο­γη προει­δο­ποί­η­ση για το βρα­χύ­βιο και συνά­μα κατα­στρο­φι­κό χαρα­κτή­ρα της μαζι­κής επέ­λα­σης συντρί­βο­νταν από την πανη­γυ­ρι­κή επί­δει­ξη των υψη­λών ρυθ­μών αύξη­σης αφι­κνού­με­νων επι­σκε­πτών και νεο­κα­τα­σκευα­ζό­με­νων κατα­λυ­μά­των. Την ίδια ώρα, -αρχές της 10ετίας του 1980- το μονα­δι­κό φεστι­βάλ της Κέρ­κυ­ρας στραγ­γα­λί­στη­κε για να εκπνεύ­σει συντο­μό­τα­τα στον 3ο χρό­νο της λει­τουρ­γί­ας του, όπως και οι αγώ­νες Ελλη­νι­κού τρα­γου­διού, του εμπνευ­σμέ­νου από τον Μάνο Χατζη­δά­κι θεσμού. Πατρι­δο­κα­πη­λεία τοπι­κής εμβέ­λειας και υπερ­φί­α­λη ανα­μνη­σια­κή δοξο­λο­γία του παρελ­θό­ντος συγ­χρο­νί­ζο­νταν με το επι­χει­ρη­μα­τι­κό πνεύ­μα της αρπα­κτής για να συντε­λεί­ται το καθη­με­ρι­νό έργο υπο­βάθ­μι­σης και ευτε­λι­σμού.
Όταν ήλθε το πλή­ρω­μα του χρό­νου, όταν δηλα­δή η από­λυ­τα τεκ­μη­ριω­μέ­νη πρό­βλε­ψη για κατα­κό­ρυ­φη πτώ­ση μετά από τα λίγα χρό­νια κατα­στρο­φι­κής φρε­νί­τι­δας δικαιώ­θη­κε, τότε άρχι­σαν οι «προ­βλη­μα­τι­σμοί» για … «ανα­βάθ­μι­ση», «ποιο­τι­κή στρο­φή», «εναλ­λα­κτι­κό του­ρι­σμό» και άλλα (πάντα μέσα σε εισα­γω­γι­κά). Ετσι, τελευ­ταία όλο και συχνό­τε­ρα εκφέ­ρε­ται ο «πολι­τι­στι­κός του­ρι­σμός» ως έκφρα­ση μετα­ξύ των «ιθυ­νό­ντων» και «προ­βλη­μα­τι­ζό­με­νων» για τα του­ρι­στι­κά μας πράγ­μα­τα. Βαρύ­γδου­πες δια­κη­ρύ­ξεις και παχυ­λές υπο­σχέ­σεις χωρίς φυσι­κά αντί­κρι­σμα. Για­τί, η στρο­φή στον πολι­τι­στι­κό του­ρι­σμό ΔΕΝ πρό­κει­ται να υλο­ποι­η­θεί ΟΣΟ:
-Η ταλαι­πω­ρία των επι­σκε­πτών του νησιού μας αρχί­ζει από την στιγ­μή της άφι­ξης στο «Ιωάν­νης Καπο­δί­στριας» και κορυ­φώ­νε­ται στις ουρές έξω από αυτό κατά την ανα­χώ­ρη­ση τους με ενδιά­με­σους σταθ­μούς τους δρό­μους, τις παρα­λί­ες και τα κατα­λύ­μα­τα.
-Οι πολι­τι­στι­κές υπο­δο­μές πόλης και νησιού παρα­μέ­νουν εξα­θλιω­μέ­νες (Δημο­τι­κό Θέα­τρο, Φοί­νι­κας, Υπο­γε­φύ­ρια Αίθου­σα, Ανά­κτο­ρα, Κάστρα της πόλης και της υπαί­θρου).
-Η πολι­τι­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα των φορέ­ων τοπι­κής αυτο­διοί­κη­σης παρα­μέ­νει ανορ­γά­νω­τη και ευκαι­ρια­κή χωρίς την συγκρό­τη­ση σοβα­ρού οργα­νω­τι­κά και πρα­κτι­κά πολι­τι­στι­κού φορέα, του­λά­χι­στον για τον συντο­νι­σμό και την προ­βο­λή των πολι­τι­στι­κών δρά­σε­ων.
-Ο μνη­μεια­κός πλού­τος (πέτρα, ξύλο, κερα­μι­κό, τοι­χο­γρα­φία), οδη­γεί­ται σε μεγα­λύ­τε­ρη φθο­ρά και εγκα­τά­λει­ψη, χωρίς κανέ­να σχέ­διο σωστι­κής παρέμ­βα­σης, συντή­ρη­σης, απο­κα­τά­στα­σης και προ­βο­λής, την ίδια ώρα που χώροι μεγά­λης αρχαιο­λο­γι­κής και ιστο­ρι­κής σημα­σί­ας (εργο­στά­σιο Δεσύλ­λα, Ελαιουρ­γεία κ.λ.π.) εκχω­ρού­νται σε σχέ­δια μαζι­κής οικο­δο­μι­κής δρά­σης.
-Η αρχαιο­λο­γι­κή έρευ­να περιο­ρί­ζε­ται ουσια­στι­κά στις τυχαί­ες και υπο­χρε­ω­τι­κές εκσκα­φές θεμε­λί­ων νεο­α­νε­γει­ρό­με­νων κτι­ρί­ων, που συνή­θως προ­σθέ­τουν γρα­φειο­κρα­τι­κές καθυ­στε­ρή­σεις και τις δικαιο­λο­γη­μέ­νες -κάτω από αυτές τις συν­θή­κες- δια­μαρ­τυ­ρί­ες των ιδιο­κτη­τών.
Ολοι οι παρα­πά­νω όροι δεν ορί­ζουν μόνο την εξω­τε­ρι­κή εικό­να των πραγ­μά­των. Καθο­ρί­ζουν επί­σης και το κυρί­αρ­χο ήθος, τα αισθη­τι­κά κρι­τή­ρια και τις πολι­τι­στι­κές-ψυχα­γω­γι­κές μας προ­τε­ραιό­τη­τες. Δεν ήταν τυχαίο, πως η εναρ­κτή­ρια εκδή­λω­ση των Ionian Concerts 2008 στην Ιόνια Ακα­δη­μία -εκδή­λω­ση των Melos Brass, υψη­λό­τα­του επι­πέ­δου με σημα­ντι­κό­τα­τες διε­θνείς συμ­με­το­χές- έγι­νε σε μία μισο­γε­μά­τη αίθουσα…