Εκσυγχρονισμός και ‘εκσυγχρονισμός’

Ο θάνα­τος του Κώστα Σημί­τη, υπήρ­ξε μία ακό­μη αφορ­μή για να ανά­ψει η συζή­τη­ση γύρω από τον χαρα­κτή­ρα των ‘μεταρ­ρυθ­μί­σε­ων’, που επι­χει­ρή­θη­καν στην χώρα την 10ετία του 90 και λίγο μετά… 

Το ’μεταρ­ρυθ­μι­στι­κό’ έργο του θανό­ντα επαί­νε­σε και ο φιλε­λεύ­θε­ρος πρω­θυ­πουρ­γός Κ. Μητσο­τά­κης ενώ πλεί­στοι αγο­ρη­τές στα κανά­λια δεν έχα­σαν την ευκαι­ρία να δοξο­λο­γή­σουν το εκσυγ­χρο­νι­στι­κό του έργο και -όπου τους δίδο­νταν η ευκαι­ρία- και τον εαυ­τό τους. 

Η περί­πτω­ση επι­βε­βαιώ­νει, πως ο παν­δα­μά­τωρ χρό­νος κατα­φέρ­νει να εξω­ρα­ΐ­σει ακό­μη και τα …ασυμ­μά­ζευ­τα. Ποιο μεταρ­ρυθ­μι­στι­κό πνεύ­μα ενυ­πάρ­χει σε γεγο­νό­τα, όπως η φού­σκα του χρη­μα­τι­στη­ρί­ου, τα σκάν­δα­λα επώ­νυ­μων υπουρ­γών στε­νό­τα­των συνερ­γα­τών, οι φρε­γά­τες, που …μπα­τά­ρουν, το στι­κά­κι με τα στοι­χεία των μεγα­λο-φορο­δια­φευ­γό­ντων, το όργιο δια­πλο­κής μεγα­λο­συμ­φε­ρό­ντων-κόμ­μα­τος-κρά­τους, η πρω­το­φα­νής για Ολυ­μπια­κά έργα Φαρα­ω­νι­κού τύπου σπά­τα­λη και πολ­λά άλλα παρόμοια… 

Όλα όσα συνέ­βη­σαν τα χρό­νια εκεί­να, που απο­τε­λού­σαν μία εσω­τε­ρι­κή επα­ναρ­ρύθ­μι­ση της κυρί­αρ­χης τάξης και των εξω­τε­ρι­κών σχέ­σε­ων της χώρας, ξανα­φέρ­νουν στο νου τον ευφυ­έ­στα­το χαρα­κτη­ρι­σμό της ‘κομπρα­δό­ρι­κης’ μετα­πρα­τι­κής ‘αστι­κής’ τάξης… 

Όπως σωστά περιέ­γρα­φε το ΚΚΕ στις ανα­λύ­σεις του από τα πρώ­τα χρό­νια της ίδρυ­σής του. Που εξη­γεί την δυνα­μι­κή της σαν τάξη στο εσω­τε­ρι­κό και το εξω­τε­ρι­κό της χώρας, ερμη­νεύ­ει τις ‘πρω­το­βου­λί­ες’ της δια­χρο­νι­κά, την στά­ση της στα μεγά­λα ζητή­μα­τα εθνι­κής ανε­ξαρ­τη­σί­ας, λαϊ­κής χει­ρα­φέ­τη­σης, παρα­γω­γι­κής ανάπτυξης… 

Μίας τάξης, που ξεπή­δη­σε μέσα από τα σπλά­χνα της φεου­δαρ­χί­ας κατά την τουρ­κο­κρα­τία και που προ­σαρ­τή­θη­κε με συνέ­πεια στις ξένες δυνά­μεις, για μία ‘ελεύ­θε­ρη’ Ελλά­δα περιο­ρι­σμέ­νης κυριαρχίας…

Μία περί­ο­δος π.χ. προ­σπά­θειας αστι­κού εκσυγ­χρο­νι­σμού, δηλα­δή καλύ­τε­ρης οργά­νω­σης και νοι­κο­κυ­ρέ­μα­τος χωρίς καμία αμφι­σβή­τη­ση των σχέ­σε­ων παρα­γω­γής, είναι η δια­κυ­βέρ­νη­ση από τον Χαρί­λαο Τρι­κού­πη. Σε αυτόν π.χ. οφεί­λου­με, ό,τι δια­θέ­του­με σε σιδη­ρο­δρο­μι­κές γραμ­μές σήμε­ρα… Με μικρό­τε­ρο μήκος και πολύ χει­ρό­τε­ρη λει­τουρ­γι­κή κατά­στα­ση ανα­λο­γι­κά με τότε… Η δημιουρ­γία του σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύ­ου και η προ­ο­πτι­κή επέ­κτα­σής του προς τις μη ελεύ­θε­ρες τότε περιο­χές (π.χ. Ηπει­ρος) δεν επέ­φε­ρε την σοσια­λι­στι­κή μετα­μόρ­φω­ση της κοι­νω­νί­ας… Ηταν μία καλή λύση για βελ­τί­ω­ση των συγκοι­νω­νιών, που πρω­τα­γω­νι­στι­κά βολεύ­ει τους μεγα­λο­πα­ρα­γω­γούς αλλά αφή­νει οφέ­λη και για τις λαϊ­κές μεταφορές… 

Τέτοιου τύπου μετα­φο­ρές οι …’καρο­βο­κυ­ραί­οι’ δεν τις γού­στα­ραν… Φρό­ντι­σαν, λοι­πόν, αυτή η κυβέρ­νη­ση να οδη­γη­θεί μέσα από δια­δι­κα­σί­ες κατα­λή­στευ­σης της δημό­σιας περιου­σί­ας σε οικο­νο­μι­κό αδιέ­ξο­δο… Για να ακου­στεί το πασί­γνω­στο: Δυστυ­χώς επτω­χεύ­σα­μεν.  

Υπήρ­ξε βέβαια το επι­χεί­ρη­μα, που ανα­σύρ­θη­κε προς χρή­ση και αυτές τις μέρες, πως ένας πρω­θυ­πουρ­γός δεν μπο­ρεί να φέρει ευθύ­νη για τα σφάλ­μα­τα ή/και αδι­κή­μα­τα των υπουρ­γών του. Επι­χεί­ρη­μα, που ουσια­στι­κά υπο­βι­βά­ζει τον ίδιο τον νεκρό και ασφα­λώς υπο­τι­μά­ει την νοη­μο­σύ­νη μας…

Ατυ­χώς, η εμπει­ρία από αυτού του τύπου τις ‘μεταρ­ρυθ­μί­σεις’ μας κάνει να λησμο­νά­με το πραγ­μα­τι­κά προ­ο­δευ­τι­κό περιε­χό­με­νο άλλου τύπου πραγ­μα­τι­κών εκσυγ­χρο­νι­σμών, που εξυ­πη­ρε­τούν τις πολ­λα­πλές λαϊ­κές ανά­γκες στην καθημερινότητα… 

Τα συν­δι­κά­τα δεν διεκ­δι­κούν σοσια­λι­στι­κό μετα­σχη­μα­τι­σμό αλλά μικρές ή μεγα­λύ­τε­ρες αλλα­γές… Η διεκ­δί­κη­σή τους απο­τε­λεί το ‘επα­να­στα­τι­κό’ σχο­λείο των εργα­ζό­με­νων, που με την κατάλ­λη­λη πολι­τι­κή και ιδε­ο­λο­γι­κή ζύμω­ση, μπο­ρούν να αντι­λη­φθούν, πως εκτός από τα αυτο­νό­η­τα ανα­γκαία βήμα­τα υπάρ­χουν τα μεγά­λα και ανα­γκαία άλμα­τα, των οποί­ων η πετυ­χη­μέ­νη πραγ­μά­τω­ση μπο­ρεί να αλλά­ξει ριζι­κά τους όρους της ζωής μας… Τα βήμα­τα είναι η προ­ερ­γα­σία του άλτη πριν από το άλμα. Χωρίς αυτά, το άλμα είναι μίζε­ρο και αναποτελεσματικό… 

Η ονο­μα­σία, μικρών ασή­μα­ντων επι­διώ­ξε­ων κάποιου νοι­κο­κυ­ρέ­μα­τος του αστι­κού μηχα­νι­σμού σε καμία περί­πτω­ση δεν συνι­στούν αλη­θι­νές μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Τέτοιου τύπου αλλα­γές έχουν ασή­μα­ντα και παρο­δι­κά (αν έχουν) απο­τε­λέ­σμα­τα, που συμ­βάλ­λουν στην καλύ­τε­ρη προ­πα­γάν­δα του συστή­μα­τος αλλά και τον ιδε­ο­λο­γι­κό απο­προ­σα­να­το­λι­σμό των εργα­ζό­με­νων στην βολι­κή άπο­ψη, πως λίγο – λίγο το σύστη­μα θα αλλάξει…