Ένα ενδιαφέρον κείμενο από πλευράς Σκοπίων

Με τίτλο: «Το όνο­μά μας ή η ιστο­ρία μίας χαμέ­νης μάχης» δημο­σιεύ­θη­κε στην εφη­με­ρί­δα των Σκο­πί­ων UTINSKI VESNIK άρθρο του Erol Rizaov, που ανα­φέ­ρε­ται στο Σκο­πια­νό… Επει­δή δεν έχου­με συνη­θί­σει από την άλλη πλευ­ρά σε δημό­σιες ήπιες τοπο­θε­τή­σεις -έστω και υπό το πρό­σχη­μα της ανα­γκαιό­τη­τας έντα­ξης σε ΝΑΤΟ και ΕΕ- θεω­ρή­σα­με χρή­σι­μο να μετα­φρά­σου­με (από τα Γαλ­λι­κά) εκτε­τα­μέ­να απο­σπά­σμα­τα του σημειώ­μα­τος, όπως δημο­σιεύ­τη­καν στο Courrier International, τεύ­χος 1028, 15-21 Ιου­λί­ου 2010.

Ποιο θα έπρε­πε να είναι το όνο­μα της χώρας μας; Οι πολί­τες μας γνω­ρί­ζουν την απά­ντη­ση. Είναι το όνο­μα το γραμ­μέ­νο στο Σύνταγ­μά μας, Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νί­ας για χρή­ση στο εσω­τε­ρι­κό και στο εξω­τε­ρι­κό, σήμε­ρα και αύριο.
Αλλά είναι ρεα­λι­στι­κά δυνα­τό να προσ­δε­θού­με στην Ατλα­ντι­κή Συμ­μα­χία (ΝΑΤΟ) και την Ευρω­παϊ­κή Ενω­ση, κρα­τώ­ντας αυτό το όνο­μα; Η απά­ντη­ση σε αυτό το δεύ­τε­ρο ερώ­τη­μα είναι εξί­σου καθα­ρή: όχι. Και οι πολι­τι­κές μας ελίτ, που συγκρού­ο­νται τα τελευ­ταία 20 χρό­νια γνω­ρί­ζουν εξί­σου καλά την απά­ντη­ση. Μετά την από­κτη­ση της ανε­ξαρ­τη­σί­ας (1991), οι κυβερ­νώ­ντες μας είχαν την ελπί­δα, ότι η διε­θνής κοι­νό­τη­τα θα εξα­σφά­λι­ζε τον θρί­αμ­βο της δικαιο­σύ­νης και του δικαιώ­μα­τος της Μακε­δο­νί­ας να κρα­τή­σει το όνο­μά της. Αλλά είναι προ­φα­νές, εδώ και του­λά­χι­στον 5-6 χρό­νια, πως δεν μπο­ρού­με να ελπί­ζου­με στην έντα­ξή μας στους Ευρω­α­τλα­ντι­κούς θεσμούς χωρίς να απο­δε­κτού­με το όνο­μα της χώρας μας συνο­δευό­με­νο από ένα προσ­διο­ρι­στι­κό. Η βεβαιό­τη­τα, πως ο Μακε­δο­νι­κός λαός μπο­ρεί να ασκή­σει το δικαί­ω­μα του αυτο­προσ­διο­ρι­σμού και της επι­λο­γής ονό­μα­τος, που θα γινό­ταν απο­δε­κτό από τους διε­θνείς οργα­νι­σμούς, φαι­νό­νταν λογι­κή τα πρώ­τα χρό­νια μετά την ανε­ξαρ­τη­σία, όταν είχα­με την συμπά­θεια της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας και όταν η δια­δι­κα­σία της Ευρω­Α­τλα­ντι­κής έντα­ξης προ­χω­ρού­σε κανο­νι­κά. Οι ελπί­δες αυτές ενι­σχύ­θη­καν από την ανα­γνώ­ρι­ση της χώρας μας με το συνταγ­μα­τι­κό της όνο­μα από 130 χώρες μετα­ξύ των οποί­ων η Ρωσία, οι ΗΠΑ και η Κίνα αλλά και με την απο­νο­μή του τίτλου του υπο­ψή­φιου μέλους για την Ευρω­παϊ­κή Ενω­ση. Μία από τις πιο ισχυ­ρές μας αυτα­πά­τες ήταν πως μία από αυτές τις μεγά­λες δυνά­μεις θα χτυ­πού­σε το χέρι της στο τρα­πέ­ζι και θα υπο­χρέ­ω­νε την Ελλά­δα να απο­δε­χτεί το όνο­μα της Μακε­δο­νί­ας.
Υστε­ρα όμως ήρθε το χαστού­κι της Ελλά­δας στο Τζωρτζ Μπους στην σύνο­δο κορυ­φής του ΝΑΤΟ στο Βου­κου­ρέ­στι το 2008 (η Ελλη­νι­κή κυβέρ­νη­ση προ­έ­βαλ­λε VETO στην Μακε­δο­νι­κή έντα­ξη). Ηταν ακρι­βώς αυτή η στιγ­μή, που ο Μακε­δο­νι­κός λαός κατά­λα­βε, πως λει­τουρ­γούν οι Ευρω-Ατλα­ντι­κοί θεσμοί, που απαι­τούν την απο­δο­χή του συνό­λου των μελών χωρών για κάθε διεύ­ρυν­ση. Αντί­θε­τα, με ότι θα μπο­ρού­σα­με να πιστέ­ψου­με, η παρού­σα αδυ­να­μία του Ελλη­νι­κού κρά­τους, λόγω της σχε­δόν χρε­ω­κο­πί­ας, δεν αλλά­ζει τίπο­τε σ’ αυτή την κατά­στα­ση. Κάθε συμπλη­ρω­μα­τι­κή πίε­ση προς την Αθή­να πάνω σ’ αυτό το ζήτη­μα απο­δει­κνύ­ε­ται ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κή.
Από την Μακε­δο­νι­κή πλευ­ρά μία πρώ­τη κίνη­ση προς την κοι­νή γνώ­μη έγι­νε από το παλιό πρό­ε­δρο Μπράν­κο Τσε­βρεν­κόφ­σκι, που με την ευκαι­ρία ομι­λί­ας του προς φοι­τη­τές μίλη­σε για την ανά­γκη εξεύ­ρε­σης «λύσης συμ­βι­βα­σμού». Ο σημε­ρι­νός πρό­ε­δρος Γκιόρ­γκι Ιβα­νώφ δια­κή­ρυ­ξε μετά την εκλο­γή του, πως ήταν έτοι­μος για έναν «λογι­κό συμ­βι­βα­σμό» Εντυ­πω­σια­σμέ­νος στην συνέ­χεια από τις οξύ­τα­τες αντι­δρά­σεις δεν μπό­ρε­σε νε εξη­γή­σει τι σημαί­νει πραγ­μα­τι­κά αυτός ο «λογι­κός συμ­βι­βα­σμός». Ο πρω­θυ­πουρ­γός Νικό­λα Γκρου­έφ­σκι πρό­τει­νε τότε στην Δύση το σενά­ριο του «διπλού ονό­μα­τος», ενός για το εσω­τε­ρι­κό της χώρας και ενός για το εξω­τε­ρι­κό. Η επι­λο­γή αυτή απορ­ρί­φθη­κε αμέ­σως από την Ελλά­δα, που επι­θυ­μεί ένα μονα­δι­κό όνο­μα συντε­θι­μέ­νο και από μία συνι­στώ­σα γεω­γρα­φι­κού προσ­διο­ρι­σμού (Μακε­δο­νία του Βορ­ρά, ή Μακε­δο­νία του Βαρ­δά­ρη, από το όνο­μα του ποτα­μού, που δια­σχί­ζει την Μακε­δο­νία).
Σήμε­ρα βρι­σκό­μα­στε στο σημείο της μη επι­στρο­φής, όπου κυβέρ­νη­ση και αντι­πο­λί­τευ­ση πρέ­πει να πάψουν να χρη­σι­μο­ποιούν το ζήτη­μα του ονό­μα­τος στις πολι­τι­κές τους αντι­πα­ρα­θέ­σεις και να προ­τεί­νουν από κοι­νού μία λύση, που να ανοί­γει προ­ο­πτι­κές για την χώρα και τον λαό της. Σαν κίνη­ση καλής θέλη­σης πρέ­πει να πού­με καθα­ρά στον κόσμο ότι αφή­νου­με στους ειδι­κούς τους ιστο­ρι­κούς καυ­γά­δες μετά τον Μέγα Αλέ­ξαν­δρο και μέχρι την ίδρυ­ση του πρώ­του σύγ­χρο­νου Μακε­δο­νι­κού κρά­τους, το 1944.
Στα­μα­τώ­ντας να ανα­ζη­τού­με συχνά τις ρίζες της Μακε­δο­νί­ας στην αρχαιό­τη­τα, δεν χάνου­με και πολ­λά ενώ θα ξανα­κερ­δί­σου­με μέρος της εμπι­στο­σύ­νης της γει­τό­νων μας. Η μπά­λα στην συνέ­χεια θα περά­σει στο ελλη­νι­κό γήπεδο.