ΠΑΡ΄ΟΛΑ ΟΣΑ: ΨΗΦΟ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Ο Ευτύ­χης Μπι­τσά­κης δεν χρειά­ζε­ται συστά­σεις, πιστεύ­ου­με, για τους ανα­γνώ­στες της ΦΑΙΑΚΙΑΣ. Οχι μόνο για­τί υπήρ­ξε ένας βαθύς γνώ­στης της Μαρ­ξι­κής Φιλο­σο­φί­ας αλλά και των Φυσι­κών Επι­στη­μών, που υπη­ρέ­τη­σε. Οχι μόνο για­τί υπήρ­ξε και είναι ένας ακέ­ραιος αγω­νι­στής-υπε­ρα­σπι­στής των από­ψε­ών του. Οχι μόνο για­τί μας έκα­νε αλη­θι­νά περή­φα­νους τα χρό­νια, που το μεγα­λύ­τε­ρο μέρος της δικής μας δια­νό­η­σης είχε αυτο­ε­ντα­χτεί στην λογι­κή του μηχα­νι­σμού αγκίτ-προπ… Ισως για όλα αυτά και πολύ περισ­σό­τε­ρο, για­τί και σήμε­ρα ο υπε­ρο­γδοη­κο­ντού­της έφη­βος έχο­ντας τις δικές του θέσεις, εκφρά­ζει με τον δικό του μονα­δι­κό τρό­πο -εδώ και πολύ και­ρό- την αγω­νία του για την ενό­τη­τα της Αρι­στε­ράς. Οποιος γνω­ρί­ζει ή όποιος δια­βά­ζει τον Ευτύ­χη Μπι­τσά­κη ξέρει πόσο ξένες από τον λόγο του και το ήθος του είναι οι ευκα­ρια­κό­τη­τες και οι αχταρ­μά­δες. Γι’ αυτό η συμ­βο­λή του τού­τη την κρί­ση ώρα είναι σπου­δαία… Απευ­θύ­νε­ται σε όλους μας αλλά ίσως αφο­ρά περισ­σό­τε­ρο τους υπε­ρα­σπι­στές της κάθε τύπου “ορθο­δο­ξί­ας”… Τους  δια­θέ­το­ντες την λυδία λίθο μέτρη­σης της καθα­ρό­τη­τας τους. Τους διϋ­λί­ζο­ντες τον κώνω­πα έστω και αν δεν κατα­πί­νουν την κάμη­λο… Το ανα­δη­μο­σιεύ­ου­με “κλέ­βο­ντας” τον “Δρό­μο” του Σαβ­βά­του 26 Μάη 2012…

ΠΑΡ΄ΟΛΑ ΟΣΑ: ΨΗΦΟ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Του ΕΥΤΥΧΗ ΜΠΙΤΣΑΚΗ*

Η ελπί­δα για έξο­δο από την κρί­ση, το πρό­γραμ­μα και η δια­λε­κτι­κή στρα­τη­γι­κής και τακτικής

Το «αόρα­το χέρι της Αγο­ράς», οδη­γη­μέ­νο από τα δόγ­μα­τα του «νεο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού», προ­κά­λε­σε τη σημε­ρι­νή παγκό­σμια κρί­ση. Η Ελλά­δα ήταν ένας από τους «αδύ­να­μους κρί­κους». Εντού­τοις, η κρί­ση ήταν δυνα­τόν να αντι­με­τω­πι­στεί με αξιο­ποί­η­ση εγχώ­ριων πηγών. (Βλ. σχε­τι­κό άρθρο μου, Ουτο­πία, τ. 95, 2011). Αλλά ο Παπαν­δρέ­ου, οι συν αυτώ και οι μετά απ’ αυτόν, δεν θέλη­σαν: παρέ­δω­σαν αμα­χη­τί τη χώρα στα όρνεα του ΔΝΤ. Αναί­σθη­τοι, θρα­σείς και ανή­θι­κοι, τολ­μούν τώρα να ισχυ­ρί­ζο­νται ότι θα σώσουν την Ελλά­δα! Απει­λούν και υβρί­ζουν. Την ίδια στιγ­μή επι­χει­ρούν να ανα­συ­γκρο­τή­σουν το αστι­κό μπλοκ εξου­σί­ας: την υπο­τε­λεια­κή Δεξιά! Μιλάν για τέλος της «μετα­πο­λί­τευ­σης».

Άλλη δια­στρο­φή εννοιών: Κανέ­να τέλος και καμιά μετα­πο­λί­τευ­ση. Πρό­κει­ται για τη χρε­ο­κο­πία της χώρας, και την αντί­στοι­χη χρε­ο­κο­πία των αστι­κών κομ­μά­των: Οικο­νο­μι­κή κρί­ση, κρί­ση εξου­σί­ας, άνο­δος της Αρι­στε­ράς. Αφύ­πνι­ση και κίνη­ση του λαϊ­κού παρά­γο­ντα. Μιλού­σα­με για εργα­σια­κό μεσαί­ω­να. Αλλά τον Μεσαί­ω­να υπήρ­χε σχε­τι­κή σιγου­ριά: συντε­χνί­ες, κοι­νο­τι­κή γη, αγρό­τες ελεύ­θε­ροι παρα­γω­γοί. Ο Μεσαί­ω­νας προ­ε­τοί­μα­σε την Ανα­γέν­νη­ση και μ’ αυτή, την προ­λε­τα­ριο­ποί­η­ση των αγρο­τι­κών πλη­θυ­σμών. Και σήμε­ρα; Κατα­κτή­σεις αιώ­νων πρέ­πει να ακυ­ρω­θούν. Ειδι­κά σε μας: Οι Έλλη­νες πρέ­πει να μετα­τρα­πούν σε εξου­θε­νω­μέ­νο, ταπει­νω­μέ­νο, ανέ­στιο λαό, με σκυμ­μέ­νο κεφάλι.

Υπάρ­χει ελπί­δα; Η μόνη δύνα­μη η οποία μπο­ρεί να αγω­νι­στεί για έξο­δο από την κρί­ση και για την προ­ο­δευ­τι­κή ανα­συ­γκρό­τη­ση της χώρας είναι η Αρι­στε­ρά. Ποιά Αρι­στε­ρά; Και με ποιό πρό­γραμ­μα; Με ποιά δια­λε­κτι­κή της στρα­τη­γι­κής και της ταχτικής;

Το ΚΚΕ συνε­χί­ζει το μονα­χι­κό του δρό­μο. Ο πολυ­φα­σι­κός ΣΥΡΙΖΑ ξεπέ­ρα­σε τη νεκρή πλέ­ον ιδε­ο­λο­γία του Ευρω­κομ­μου­νι­σμού, αλλά δεν έχει επε­ξερ­γα­στεί μια συγκε­κρι­μέ­νη στρα­τη­γι­κή απέ­να­ντι στην Ευρώ­πη του Κεφα­λαί­ου. Η έννοια «Ευρώ­πη των Λαών» είναι ψευ­δο­έν­νοια: δεν επι­στρέ­φει στη γη του συγκε­κρι­μέ­νου. Ως προς την «εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κή» Αρι­στε­ρά: Κρά­τη­σε την ταξι­κή της όρα­ση αυτά τα χρό­νια της κατα­στρο­φής. Μετέ­χει στους κοι­νω­νι­κούς αγώ­νες. Όμως, δεν κατόρ­θω­σε να υπερ­βεί τις κατα­γω­γι­κές αγκυ­λώ­σεις της.

Λοι­πόν; «Ενό­τη­τα μέσα στη δια­φο­ρά» (Λένιν). Η σημε­ρι­νή κρί­ση απο­τε­λεί μια ιστο­ρι­κή ευκαι­ρία για την Αρι­στε­ρά. Αλλά, πολυ­δια­σπα­σμέ­νη, θα βρει τη δύνα­μη να υπερ­βεί τον σημε­ρι­νό εαυ­τό της; Η δική μας Αρι­στε­ρά κατα­φέρ­νει να κερ­δί­ζει τις μάχες και να χάνει τον πόλε­μο: 1944,1974. Και σήμε­ρα; Το ΚΚΕ, χωρίς στρα­τη­γι­κή, χωρίς πολι­τι­κή συμ­μα­χιών, μόνο, άσπι­λο και αμό­λυ­ντο, ονει­ρεύ­ε­ται ένα άλμα στο κενό: από το σήμε­ρα, στη λαϊ­κή οικο­νο­μία και εξου­σία. Επα­νά­στα­ση, λοι­πόν, χωρίς συμ­μά­χους, με στό­χο δύο ψευ­δο­έν­νοιες: λαϊ­κή οικο­νο­μία και λαϊ­κή εξου­σία. Φυσι­κά ακού­γε­ται και η λέξη σοσια­λι­σμός, αλλά κάτι, σαν «τον σοσια­λι­σμό που γνωρίσαμε»!

Ο ΣΥΡΙΖΑ προ­τεί­νει μια ενω­τι­κή πολι­τι­κή χωρίς επε­ξερ­γα­σμέ­νη στρα­τη­γι­κή και χωρίς μια ριζι­κή τομή από τη σοσιαλ­δη­μο­κρα­τι­κή παρά­δο­ση. Η ανέν­δο­τη στά­ση της «εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κής» Αρι­στε­ράς είναι άξια σεβα­σμού, αλλά επι­κα­λού­με­νη συνε­χώς την «ανα­τρο­πή, την επα­νά­στα­ση και την κομ­μου­νι­στι­κή απε­λευ­θέ­ρω­ση» δεν κάνει πολι­τι­κή. Δεν γίνε­ται δημιουρ­γός γεγο­νό­των. Δεν συμ­βάλ­λει στο ξεπέ­ρα­σμα του σημε­ρι­νού κατακερματισμού.

Λοι­πόν; Ας θυμη­θού­με τον Μαρξ, τον Λένιν, τον Γκράμ­σι, τη θεω­ρη­τι­κή και πρα­κτι­κή παρά­δο­ση της οργα­νι­κής συσχέ­τι­σης της στρα­τη­γι­κής με την τακτι­κή: επι­μο­νή στο συγκε­κρι­μέ­νο στρα­τη­γι­κό στό­χο (στην περί­πτω­ση μας, στον σοσια­λι­σμό) και ευλυ­γι­σία στην κοι­νή δρά­ση, στις ουσια­στι­κό­τε­ρες συγκλί­σεις, στην κατά­κτη­ση της οργα­νι­κής ενό­τη­τας της Αρι­στε­ράς, η οποία δεν θα απο­κλεί­ει την ποιο­τι­κή πολυ­μορ­φία. Τι έλε­γε ο Λένιν: Συνερ­γα­στεί­τε σε ένα, σε δύο, σε τρία σημεία. Συνερ­γα­στεί­τε μ’ αυτούς που θα σας εγκα­τα­λεί­ψουν στην πορεία. Συνερ­γα­στεί­τε με τους ρεφορ­μι­στές. Συνερ­γα­σί­ες στις «κορυ­φές», σε αντι­στοι­χία με την κίνη­ση των μαζών.

Ακό­μα: Ας θυμη­θού­με τις γκραμ­σια­νές έννοιες της πολι­τι­κής, ιδε­ο­λο­γι­κής, πολι­τι­σμι­κής και ηθι­κής ηγε­μο­νί­ας ή το κλα­σι­κό από­φθεγ­μα: χωρίς επα­να­στα­τι­κή θεω­ρία η επα­να­στα­τι­κή πρά­ξη είναι τυφλή. Τί κάνου­με λοι­πόν; Πρώ­τος, άμε­σος, και δυνά­μει εφι­κτός στό­χος: Μέτρα για να απο­φύ­γου­με τη μαζι­κή πεί­να και την εξα­θλί­ω­ση. Καταγ­γε­λία της δανεια­κής σύμ­βα­σης. Στά­ση πλη­ρω­μών. Εκδί­ω­ξη της Τρόι­κας. Ποιος όμως θα τα κάνει αυτά; Μια κυβέρ­νη­ση της Αρι­στε­ράς. Το σύν­θη­μα είναι καλό και απέ­δω­σε προ ημε­ρών. Όμως: Το υπη­ρε­τι­κό προ­σω­πι­κό της αστι­κής τάξης είχε βρει προ­σω­ρι­νή λύση και τώρα προ­ε­τοι­μά­ζει τη δεξιά – υπο­τε­λεια­κή ανα­συ­γκρό­τη­ση του. Λένε: Αν δεν σκύ­ψου­με το κεφά­λι, «θα μας διώ­ξουν». Θα μας διώ­ξουν; Το πρό­βλη­μα δεν είναι η Ελλά­δα. Η «Ευρώ­πη» είναι το πρό­βλη­μα. Συνε­πώς: Σήμε­ρα, το ελά­χι­στο εφι­κτό, δηλα­δή η κοι­νή δρά­ση της Αρι­στε­ράς να απο­τε­λέ­σει ισχυ­ρό ανά­χω­μα στην κατα­στρο­φι­κή πολι­τι­κή των κομ­μά­των της υποτέλειας.

Στα­μα­τά­με στο ελά­χι­στο; Προ­φα­νώς όχι! Την ίδια στιγ­μή επι­χει­ρού­με την οργα­νω­τι­κή, ιδε­ο­λο­γι­κή και πολι­τι­κή ανα­συ­γκρό­τη­ση της Αρι­στε­ράς, ώστε, μαζί με την ανά­πτυ­ξη του λαϊ­κού κινή­μα­τος, να διεκ­δι­κή­σει ρεα­λι­στι­κά την εξου­σία. Εξου­σία μέσα ή έξω από την Ε.Ε.; Εδώ αρχί­ζουν τα δύσκο­λα. Ούτε οι «ευρω­παϊ­στές», ούτε οι αντί­θε­τοι, έχουν επί του παρό­ντος, επι­στη­μο­νι­κά και πολι­τι­κά συγκε­κρι­μέ­νη απά­ντη­ση. Ας αφή­σουν λοι­πόν οι καθο­δη­γη­τές μας τις κλει­στές συνα­ντή­σεις και την ανταλ­λα­γή επι­στο­λών, και ας ξεκι­νή­σουν έναν ανοι­χτό διά­λο­γο μπρο­στά στο λαό και με το λαό, γι’ αυτόν τον ενδιά­με­σο στόχο.

Δηλα­δή: Στην επο­χή της παγκο­σμιο­ποί­η­σης της τεχνο­λο­γί­ας και της οικο­νο­μί­ας, είναι η οικο­νο­μία μας βιώ­σι­μη έξω από την Ε.Ε.;

Γενι­κό­τε­ρα: με τη διά­λυ­ση της Ε.Ε. του Κεφα­λαί­ου, επι­στρέ­φου­με στην ιστο­ρι­κά ξεπε­ρα­σμέ­νη μορ­φή του ‘Εθνους-Κρά­τους;

Μήπως λοι­πόν η Αρι­στε­ρά πρέ­πει να θέσει έναν ευρύ­τε­ρο στό­χο, σύμ­φω­νο με το κλα­σι­κό: «Προ­λε­τά­ριοι όλων των χωρών ενωθείτε»;

Μήπως η ανά­πτυ­ξη και ο συντο­νι­σμός του εργα­τι­κού και του κομ­μου­νι­στι­κού ευρω­παϊ­κού κινή­μα­τος πρέ­πει να θέσει ως στρα¬τηγικό σχέ­διο τις Ενω­μέ­νες Σοσια­λι­στι­κές Δημο­κρα­τί­ες της Ευρώπης;

Τού­τη τη στιγ­μή: Κοι­νή δρά­ση, ανοι­χτό διά­λο­γο, θεω­ρη­τι­κή και οργα­νω­τι­κή σύγκλι­ση των δυνά­με­ων της Αρι­στε­ράς με στό­χο την ανα­συ­γκρό­τη­ση της οικο­νο­μί­ας μέσα από μια ενιαία επα­να­στα­τι­κή δια­δι­κα­σία με τελι­κό στό­χο τον σοσια­λι­σμό. Ας είμα­στε προ­σγειω­μέ­νοι: Η κρί­ση δεν οδη­γεί νομο­τε­λεια­κά στην επα­νά­στα­ση. Στη χώρα μας έχει ήδη ανα­πτυ­χθεί ένας αντι­δρα­στι­κός εθνι­κι­σμός, ένας τυφλός ρατσι­σμός και ένα ρεύ­μα νεο­να­ζι­στι­κό. Πώς θα αντι­πα­λέ­ψου­με αυτές τις τάσεις; Έχο­ντας ως βασι­κή αρχή έναν υγιή διε­θνι­κό πατριω­τι­σμό. Η Αρι­στε­ρά, εξ ορι­σμού πατριω­τι­κή, δεν μπό­ρε­σε σε κρί­σι­μες στιγ­μές να συν­δυά­σει δια­λε­κτι­κά το ταξι­κό με το εθνι­κό. Στην κατο­χή, το εθνι­κό επι­κά­λυ­ψε το ταξι­κό. Σήμε­ρα πολ­λοί μιλούν για νέα κατο­χή και για νέο ΕΑΜ.

Αλλά η βασι­κή, θεμε­λια­κή αντί­θε­ση σήμε­ρα είναι η αντί­θε­ση εργα­σί­ας και κεφα­λαί­ου. Το εθνι­κό ανα­δύ­ε­ται ως παρά­γω­γη αντί­θε­ση, εξαι­τί­ας της υπο­τε­λεια­κής και προ­δο­τι­κής πολι­τι­κής των αστών. Ας μην υπο­τι­μή­σου­με συνε­πώς το εθνι­κό. Ας μην αφή­σου­με τον πατριω­τι­σμό, λάφυ­ρο στην αντι­δρα­στι­κή ιδε­ο­λο­γία: Ο Παπα­δή­μος χτες και ίσως ο Σαμα­ράς αύριο, δεν δρουν «ως εντο­λο­δό­χοι των ξένων». Είναι, πριν απ’ όλα, εντο­λο­δό­χοι της εγχώ­ριας αστι­κής τάξης. Οι ξένοι καλού­νται κάθε φορά να υπη­ρε­τή­σουν, μαζί με τα δικά τους, και τα συμ­φέ­ρο­ντα του εγχώ­ριου κεφα­λαί­ου το οποίο, αν και «εγχώ­ριο», δεν έχει ούτε πατρί­δα, ούτε πατριω­τι­σμό, ούτε ηθική.

Και στην 17η Ιου­νί­ου; Ούτε απο­χή, ούτε λευ­κό. Κρι­τι­κή, αγω­νι­στι­κή ψήφο στην Αρι­στε­ρά. Ο πόλε­μος θα συνεχιστεί.