Ο κομβικός ρόλος του χρέους - Φαιακία

πολιτικά κείμενα ΧΡΈΟΣ

Ο κομβικός ρόλος του χρέους

Δευτέρα 7 Μαρτίου 2016
Μίλτος Βασιλείου
Στην Ελλη­νι­κή εμπει­ρία από την “περι­πέ­τεια” της δήθεν ακύ­ρω­σης του χρέ­ους, στην ανα­γκαιό­τη­τα έντα­ξης τους ζητή­μα­τος σε ένα ρεα­λι­στι­κό αρι­στε­ρό πρό­γραμ­μα αλλά και στις φυσι­κές προ­ε­κτά­σεις στα άνο­μα ιδιω­τι­κά δάνεια ανα­φέ­ρε­ται το άρθρο του ERIC TOYSSAINT, που ανα­πα­ρά­γου­με από την ISKRA και τον ιστό­το­πο www.contra-xreos.gr. 

Ο ΣΥΡΙΖΑ, ΟΙ PODEMOS KAI TA KINHMATA 
KATA TOY ANOMOY XΡEOYΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
-----0000toussaintΈπει­τα από την άνευ όρων συν­θη­κο­λό­γη­ση της Ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης, τον Ιού­λιο του 2015, στους δανει­στές και τους ευρω­παϊ­κούς θεσμούς, οφεί­λου­με να προ­χω­ρή­σου­με στην εκπό­νη­ση ενός Σχε­δί­ου Β. Για να λύσου­με τα προ­βλή­μα­τα της κοι­νω­νί­ας μέσω της ρήξης με τις νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρες κατευ­θύν­σεις που εφαρ­μό­ζο­νται εδώ και δεκα­ε­τί­ες, πρέ­πει, ταυτόχρονα:
  – να εφαρ­μο­στούν μέτρα φορο­λο­γι­κής φύσε­ως – και αυτό όχι μόνο με σκο­πό να αντλή­σου­με όσο γίνε­ται περισ­σό­τε­ρους πόρους από τους πλού­σιους για να τους διο­χε­τεύ­σου­με στα ταμεία του Κρά­τους, αλλά επί­σης και για να μειώ­σου­με δρα­στι­κά τα άδι­κα τέλη και φόρους που βαραί­νουν την πλειο­νό­τη­τα του πληθυσμού,
– να ληφθούν μέτρα όσον αφο­ρά το χρέος,
– να επι­βλη­θούν  μέτρα στον τρα­πε­ζι­κό τομέα,
– να καθιε­ρω­θούν μέτρα για συμπλη­ρω­μα­τι­κό νόμι­σμα – ιδιαί­τε­ρα αν βρι­σκό­μα­στε μέσα στα πλαί­σια του ευρώ, αλλά όχι απο­κλει­στι­κά σε αυτό
– φυσι­κά, να ακυ­ρω­θούν μια σει­ρά άδι­κων μέτρων λιτότητας,
και να ξεκι­νή­σου­με μια δια­δι­κα­σία εκπό­νη­σης νέου συντάγ­μα­τος η οποία να βασί­ζε­ται στην ενερ­γή συμ­με­το­χή των πολι­τών. Συσκε­πτό­μα­στε, υπό τη μορ­φή συνέ­λευ­σης ευρω­παί­ων πολι­τών για το χρέ­ος, με σκο­πό όχι να συστή­σου­με μια ομά­δα «ειδι­κών» η οποία θα πηγαί­νει σε όλες τις συζη­τή­σεις προ­τάσ­σο­ντας το θέμα του χρέ­ους, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας αστα­μά­τη­τα τα ίδια και τα ίδια, αλλά να ανταλ­λά­ζου­με και να συσκε­πτό­μα­στε μετα­ξύ μας, απ’ όλες τις οργα­νώ­σεις και τα κινή­μα­τα που συμ­με­τέ­χουν ταυ­τό­χρο­να στο κίνη­μα του χρέ­ους και στο συνο­λι­κό­τε­ρο κίνη­μα αντί­στα­σης κατά του νεο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού, ώστε να βοη­θή­σου­με στη σύγκλι­ση των αγώ­νων, τοπο­θε­τώ­ντας ανά­με­σα στα καί­ρια ζητή­μα­τα τους τις διεκ­δι­κή­σεις και τις εναλ­λα­κτι­κές που αφο­ρούν την απόρ­ρι­ψη των άνο­μων χρεών.
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ: ENA ΠΟΛΥ ΝΕΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 
Στην Ευρώ­πη, το κίνη­μα για τον έλεγ­χο του χρέ­ους από τους πολί­τες είναι νεό­τα­το, δεν μετρά­ει παρά μόνο 4 χρό­νια ζωής. Πρό­κει­ται για και­νούρ­γιο κίνη­μα το οποίο πρέ­πει να ενι­σχυ­θεί. Θα παρα­θέ­σω  μερι­κές μόνο ημε­ρο­μη­νί­ες: στην Ελλά­δα, το κίνη­μα γεν­νή­θη­κε την περί­ο­δο Μαρ­τί­ου-Απρι­λί­ου 2011 – με το κίνη­μα για μια Επι­τρο­πή Λογι­στι­κού Ελέγ­χου (ΕΛΕ). Για να το λαν­σά­ρου­με, συμ­με­τεί­χα­με 3000 άτο­μα σ’ ένα συνέ­δριο στην Αθή­να. Ανα­πή­δη­σε, ή μάλ­λον ανα­πτύ­χθη­κε σχε­δόν ταυ­τό­χρο­να και στην Ισπα­νία, μέσα στα πλαί­σια του κινή­μα­τος των Αγα­να­κτι­σμέ­νων, την περί­ο­δο Μαρ­τί­ου-Απρι­λί­ου – Μαΐ­ου 2011, οπό­τε μια σει­ρά από οικο­νο­μι­κές επι­τρο­πές Αγα­να­κτι­σμέ­νων, και ειδι­κό­τε­ρα η οικο­νο­μι­κή επι­τρο­πή της Puerta del Sol στη Μαδρί­τη, άρχι­σε να θέτει το ζήτη­μα του χρέ­ους, να αμφι­σβη­τεί τη νομι­μο­ποί­η­σή του χρέ­ους και να κατα­φεύ­γει στο εργα­λείο του Λογι­στι­κού ελέγ­χου με συμ­με­το­χή των πολι­τών. Ωθού­με­νη από τη δυνα­μι­κή του κινή­μα­τος των Αγα­να­κτι­σμέ­νων, γεν­νή­θη­κε η πλατ­φόρ­μα για το λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους  (PACD). Ύστε­ρα εμφα­νί­στη­κε και στην Πορ­το­γα­λία, όπου άνοι­ξε μια δημό­σια συζή­τη­ση με θέμα την αμφι­σβή­τη­ση της απο­πλη­ρω­μής του χρέ­ους, θέτο­ντας ως πρώ­το βήμα την προ­σφυ­γή στο Λογι­στι­κό έλεγ­χο. Μια πρώ­τη σύσκε­ψη έλα­βε χώρα τον Ιού­νιο του 2011 στη Λισα­βό­να, η οποία οδή­γη­σε στη δημιουρ­γία της Πρω­το­βου­λί­ας για ένα Λογι­στι­κό Έλεγ­χο (IAC) του χρέ­ους το Δεκέμ­βριο του 2011. Η IAC δημο­σί­ευ­σε μια πρώ­τη έκθε­ση-πόρι­σμα το 2012. Στη Γαλ­λία, το κίνη­μα γεν­νή­θη­κε το Σεπτέμ­βριο του 2011 όταν η ΑΤΤΑΚ και το CADTM συσκέ­φθη­καν στη Γαλ­λία με μια ολό­κλη­ρη σει­ρά κινη­μά­των, προ­κει­μέ­νου να λαν­σά­ρουν το Collectif d’Audit Citoyen.  Στο Βέλ­γιο, χρειά­στη­κε λίγος παρα­πά­νω χρό­νος καθώς το audit de la dette (ΑCiDe) γεν­νή­θη­κε το Φεβρουά­ριο του 2013.
Στο επί­πε­δο της Ευρώ­πης και της Μεσο­γεί­ου, η πρώ­τη πρω­το­βου­λία συντο­νι­σμού των πρω­το­βου­λιών για το λογι­στι­κό έλεγ­χο πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στις Βρυ­ξέλ­λες τον Απρί­λιο του 2012, όταν ιδρύ­θη­κε το ICAN (International Citizen Audit Network – Διε­θνές Δίκτυο για το Λογι­στι­κό Έλεγ­χο του χρέ­ους) με την προ­τρο­πή του CADTM Ευρώ­πης. Η πρώ­τη ευρω-μεσο­γεια­κή σύσκε­ψη του δικτύ­ου για το λογι­στι­κό έλεγ­χο των χρε­ών έλα­βε χώρα στις Βρυ­ξέλ­λες την 7η Απρι­λί­ου 2012. Υπήρ­χαν αντι­προ­σω­πεί­ες από 12 χώρες: Ελλά­δα, Ιρλαν­δία, Πορ­το­γα­λία, Ισπα­νία, Πολω­νία, Ηνω­μέ­νο Βασί­λειο, Γαλ­λία, Γερ­μα­νία, Βέλ­γιο, Αίγυ­πτος και Τυνη­σία. Σε όλες τις παρα­πά­νω χώρες είχε μόλις πρω­το­εμ­φα­νι­στεί μια δια­δι­κα­σία λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους και/ή μια εκστρα­τεία κατά της λιτό­τη­τας η οποία συμπε­ριε­λάμ­βα­νε και το ζήτη­μα του χρέους.
Το και­νούρ­γιο αυτό κίνη­μα συνά­ντη­σε εμπό­δια από το ξεκί­νη­μα. Πολ­λές  ριζο­σπα­στι­κές πολι­τι­κές δυνά­μεις λένε «ποιος ο λόγος να γίνει λογι­στι­κός έλεγ­χος του χρέ­ους; Το χρέ­ος  πρέ­πει να ακυ­ρω­θεί, ο λογι­στι­κός έλεγ­χος θα ισού­ται με μια μορ­φή νομι­μο­ποί­η­σης του χρέ­ους», με απο­τέ­λε­σμα οι δυνά­μεις αυτές να εγκα­τα­λεί­πουν το κίνη­μα και να αρνού­νται να υπο­στη­ρί­ξουν μια τέτοια πρω­το­βου­λία υπέρ του λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους. Στην Ελλά­δα, το μεγα­λύ­τε­ρο μέρος της ριζο­σπα­στι­κής αρι­στε­ράς απο­φά­σι­σε να μην στη­ρί­ξει την πρω­το­βου­λία για το λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους (είτε επρό­κει­το για την Ανταρ­σύα, για το μεγα­λύ­τε­ρο μέρος του Σύρι­ζα ή για το ΚΚΕ το οποίο έφτα­σε να μας αντι­με­τω­πί­σει ως εχθρούς). Ευτυ­χώς, υπήρ­ξαν αγω­νι­στές και αγω­νί­στριες ορι­σμέ­νων αρι­στε­ρών οργα­νώ­σε­ων (μέρους του Σύρι­ζα, κάποιοι αγω­νι­στές της ΝΑΡ, μέλη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, συν­δι­κα­λι­στές), αλλά οι περισ­σό­τε­ροι ήταν μεμο­νω­μέ­να άτο­μα ή οργα­νώ­σεις πολι­τών που δεν ετύ­χαι­ναν της στή­ρι­ξης κάποιας πολι­τι­κής οργά­νω­σης. Περι­μέ­νου­με ακό­μα να μας πουν όσες πολι­τι­κές οργα­νώ­σεις αρνή­θη­καν να στη­ρί­ξουν την πρω­το­βου­λία για το λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους, έχο­ντας  πια δια­βά­σει την προ­κα­ταρ­κτι­κή έκθε­ση που δημο­σιεύ­τη­κε τον Ιού­νιο και την έκθε­ση του Σεπτεμ­βρί­ου 2015, αν η δου­λειά μας χρη­σί­μευ­σε ή όχι στο να νομι­μο­ποι­η­θεί μέρος του χρέ­ους. Το σίγου­ρο είναι πως αν αυτές οι οργα­νώ­σεις, αντί να μας κατα­κρί­νουν ή να αρέ­σκο­νται να μας παρα­κο­λου­θούν από τα θεω­ρεία, είχαν λάβει μέρος στο λογι­στι­κό έλεγ­χο, παρου­σιά­ζο­ντας επι­χει­ρή­μα­τα υπέρ της δια­γρα­φής του χρέ­ους, σίγου­ρα θα είχε ενι­σχυ­θεί ο αγώ­νας όσων ήθε­λαν να εφαρ­μο­στεί πραγ­μα­τι­κά μια πολι­τι­κή που να απο­τε­λεί εναλ­λα­κτι­κή αντί για την συν­θη­κο­λό­γη­ση άνευ όρων του Αλέ­ξη Τσί­πρα και της κυβέρ­νη­σής του.

Σε όλες τις χώρες βρε­θή­κα­με αντι­μέ­τω­ποι με ανά­λο­γα προ­βλή­μα­τα. Είναι πασι­φα­νές ότι δεν τυχαί­νου­με ποτέ καλής υπο­δο­χής από τους κυβερ­νώ­ντες. Όπως το είπε και η Ζωή Κων­στα­ντο­πού­λου, η οποία προ­ή­δευ­σε της Ελλη­νι­κής Βου­λής από το Φεβρουά­ριο έως και το Σεπτέμ­βριο του 2015, οι κυβερ­νή­σεις δεν θέλουν να κάνουν λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους διό­τι δεν θέλουν να θέσουν υπό ριζι­κή αμφι­σβή­τη­ση τη νομι­μο­ποί­η­σή του, να εκθέ­σουν τον απε­χθή του χαρα­κτή­ρα, να αμφι­σβη­τή­σουν την βιω­σι­μό­τη­τα από την άπο­ψη του σεβα­σμού των ανθρώ­πι­νων δικαιω­μά­των. Το δε εξω­φρε­νι­κό είναι ότι υπάρ­χει, από τον Ιού­νιο του 2013, ένας ευρω­παϊ­κός κανο­νι­σμός ο οποί­ος επι­βάλ­λει στα υπό χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κή επι­τή­ρη­ση κρά­τη να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν έλεγ­χο του χρέ­ους [2]. Έως τώρα, καμία κυβέρ­νη­ση δεν έχει απο­φα­σί­σει να ξεκι­νή­σει μια τέτοια δια­δι­κα­σία ελέγ­χου, πόσω δε μάλ­λον να την ολο­κλη­ρώ­σει. Ευτυ­χώς, η Πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Βου­λής απο­φά­σι­σε να το πρά­ξει, το Μάρ­τιο του 2015, δίνο­ντας έτσι συνέ­χεια στις εργα­σί­ες της ΕΛΕ  [3]. Αν και κατά­φε­ρε αρχι­κά να δια­σφα­λί­σει την στή­ρι­ξη της κυβέρ­νη­σης, η τελευ­ταία δεν χρη­σι­μο­ποί­η­σε ποτέ πραγ­μα­τι­κά το όπλο του λογι­στι­κού ελέγ­χου και δεν στη­ρί­χθη­κε στην προ­κα­ταρ­κτι­κή έκθε­ση της επι­τρο­πής για να αντι­με­τω­πί­σει τους δανειστές.

ΕΝΑ ΔΙΔΑΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ: TO KINHMA TΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΕΝ ΑΣΚΗΣΕ ΑΡΚΕΤΗ ΠΙΕΣΗ ΣΤΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΟΜΜΑΤΑ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΟ ΣΥΡΙΖΑ 
Ένα από τα θεμε­λιώ­δη διδάγ­μα­τα της εμπει­ρί­ας της Ελλά­δας, είναι ότι το κίνη­μα των πολι­τών για λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ος, το οποίο ξεκί­νη­σε πολύ δυνα­μι­κά το 2011, δεν ενι­σχύ­θη­κε επαρ­κώς, δεν δημιούρ­γη­σε και ούτε δια­τή­ρη­σε την απα­ραί­τη­τη πίε­ση – ιδιαί­τε­ρα πάνω σε διά­φο­ρες πολι­τι­κές δυνά­μεις, πέραν του Σύρι­ζα – ώστε να δεσμευ­τούν ότι, αν γίνο­νταν κυβέρ­νη­ση, θα πραγ­μα­το­ποιού­σαν κατά από­λυ­τη προ­τε­ραιό­τη­τα ένα λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους με συμ­με­το­χή των πολι­τών. Κι όμως, ο Σύρι­ζα είχε συμπε­ρι­λά­βει τη δέσμευ­ση αυτή στο πρό­γραμ­μά του για τις εκλο­γές Μαΐ­ου-Ιου­νί­ου 2012.
Ενώ ο Σύρι­ζα είχε λάβει μόλις το 4% των ψήφων στις εκλο­γές του 2009, κατά­φε­ρε να συγκε­ντρώ­σει το 16% των ψήφων τον Ιού­νιο του 2012, μόλις 2 μονά­δες λιγό­τε­ρες από τη Νέα Δημο­κρα­τία. Ο Σύρι­ζα ανα­δεί­χθη­κε έτσι σε δεύ­τε­ρο κόμ­μα της Ελλά­δας. Ανά­με­σα στους δύο γύρους, ο Τσί­πρας παρου­σί­α­σε 5 συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για να ξεκι­νή­σουν δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τα κόμ­μα­τα που αντι­μά­χο­νται την Τρόι­κα. (εκτός φυσι­κά από τη Χρυ­σή Αυγή, η οποία απο­κλεί­ε­ται, αν και δηλώ­νει αντιμνημονιακή):
– Κατάρ­γη­ση όλων των αντι­κοι­νω­νι­κών μέτρων (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των μειώ­σε­ων στους μισθούς και τις συντάξεις)
– Κατάρ­γη­ση όλων των μέτρων τα οποία μεί­ω­σαν τα δικαιώ­μα­τα των εργα­ζο­μέ­νων ως προς την προ­στα­σία τους και τη διαπραγμάτευση
– Άμε­ση κατάρ­γη­ση της βου­λευ­τι­κής ασυ­λία και μεταρ­ρύθ­μι­ση του εκλο­γι­κού συστήματος
– Λογι­στι­κός έλεγ­χος των ελλη­νι­κών τραπεζών
– Σύστα­ση διε­θνούς επι­τρο­πής λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους σε συν­δυα­σμό με την ανα­στο­λή της απο­πλη­ρω­μής του χρέ­ους μέχρι να ολο­κλη­ρώ­σει τις εργα­σί­ες της η εν λόγω επιτροπή.
Δεν ασκή­θη­καν αρκε­τές πιέ­σεις στο Σύρι­ζα από μέρους των κινη­το­ποι­η­μέ­νων πολι­τών για να παρα­μεί­νουν τα 5 αυτά σημεία ως από­λυ­τη προ­τε­ραιό­τη­τα. Η δέσμευ­ση για πραγ­μα­το­ποί­η­ση λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους και για ανα­στο­λή της απο­πλη­ρω­μής του όσο θα διαρ­κού­σαν οι εργα­σί­ες αυτής έσβη­σε βαθ­μιαία από το δημό­σιο λόγο του Αλέ­ξη Τσί­πρα και των υπό­λοι­πων αρχη­γι­κών προ­σώ­πων του Σύρι­ζα [4]. Αυτό συνέ­βη με μεγά­λη δια­κρι­τι­κό­τη­τα, και την πέμ­πτη δέσμευ­ση του προ­γράμ­μα­τος που είχε παρου­σιά­σει ο Τσί­πρας το Μάιο του 2012 (βλ. πιο πάνω) αντι­κα­τέ­στη­σε η πρό­τα­ση να συγκλη­θεί μια ευρω­παϊ­κή συν­διά­σκε­ψη με στό­χο, μετα­ξύ άλλων, τη μεί­ω­ση του ελλη­νι­κού χρέ­ους. Όταν ο Σύρι­ζα συγκρό­τη­σε κυβέρ­νη­ση μετά από τη νίκη του στις εκλο­γές του Ιανουα­ρί­ου του 2015, είχαν παρα­με­ρι­στεί – κακώς – και η ανα­στο­λή της απο­πλη­ρω­μής του χρέ­ους, και η πραγ­μα­το­ποί­η­ση λογι­στι­κού ελέγ­χου του.
Αυτό πρέ­πει να μας πεί­σει πως οφεί­λου­με να αφιε­ρώ­νου­με ενέρ­γεια στην ενί­σχυ­ση των πρω­το­βου­λιών για τον έλεγ­χο του χρέ­ους, ώστε οι πολι­τι­κές δυνά­μεις που στο­χεύ­ουν να φτά­σουν στην εξου­σία να δεσμευ­τούν ρητά να λάβουν δρα­στι­κά μέτρα για να αντι­με­τω­πί­σουν τη πρό­κλη­ση της απο­πλη­ρω­μής του άνο­μου χρέους.
ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΟΝ ΙΣΗΜΕΡΙΝΟ 
Συμ­με­τεί­χα στην επι­τρο­πή λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους του Ιση­με­ρι­νού, η οποία συγκρο­τή­θη­κε από την κυβέρ­νη­ση του Ιση­με­ρι­νού τον Ιού­λιο του 2007. Εργα­στή­κα­με από τον Ιού­λιο του 2007 έως το Σεπτέμ­βριο του 2008 και η κυβέρ­νη­ση, βασι­ζό­με­νη στο πόρι­σμά μας, απο­φά­σι­σε να ανα­στεί­λει την απο­πλη­ρω­μή μέρους του χρέ­ους και επέ­βα­λε ήττα στους δανει­στές. Αυτό επέ­τρε­ψε στη κυβέρ­νη­ση να εξοι­κο­νο­μή­σει 7 δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολά­ρια που επεν­δύ­θη­καν σε κοι­νω­νι­κές δαπά­νες. Επρό­κει­το για μια πλή­ρη νίκη του Ιση­με­ρι­νού μέσα στο πλαί­σιο της  μερι­κής ανα­στο­λής. Αλλά δεν ήρθε ως δια μαγεί­ας, είχα­με οικο­δο­μή­σει μια εκστρα­τεία από το 2000. Δώσα­με μάχη, επί 6 χρό­νια, για να απο­δεί­ξου­με στον πλη­θυ­σμό ότι το ζήτη­μα του χρέ­ους, στην περί­πτω­ση του Ιση­με­ρι­νού, ήταν κεντρι­κό ζήτη­μα. Αρχί­σα­με με κάτι πολύ χει­ρο­πια­στό: μια χώρα όπως η Νορ­βη­γία ζητά­ει από τον Ιση­με­ρι­νό να της απο­πλη­ρώ­σει ένα χρέ­ος που χρη­σί­μευ­σε για την αγο­ρά 5 αλιευ­τι­κών σκα­φών. Τι απέ­γι­ναν τα 5 αλιευ­τι­κά τα οποία παρα­δό­θη­καν στον Ιση­με­ρι­νό από τη Νορβηγία;
Οι Ιση­με­ρι­νοί αγω­νι­στές κατά του χρέ­ους απέ­δει­ξαν ότι τα εν λόγω σκά­φη είχαν μετα­τρα­πεί σε καρά­βια για τη μετα­φο­ρά μπα­να­νών για να πλου­τί­σει κάποια μεγά­λη ιδιω­τι­κή εται­ρεία εξα­γω­γής από τον Ιση­με­ρι­νό. Ξεκι­νή­σα­με το 2000 ασχο­λού­με­νοι με αυτό το θέμα. Μα το κίνη­μα αυτό, τι περιεί­χε; Μέσα σ’ αυτό το κίνη­μα υπήρ­χε, μετα­ξύ άλλων, ο Ρικάρ­ντο Πατί­νιο, σημε­ρι­νός Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, αφού υπη­ρέ­τη­σε πρώ­τα ως Υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών και Οικο­νο­μί­ας (την επο­χή που πραγ­μα­το­ποιού­σα­με το λογι­στι­κό έλεγ­χο, το 2007-2008). Αυτό σημαί­νει ότι, ανά­με­σα σε όσους ηγή­θη­καν της πρω­το­βου­λί­ας για το λογι­στι­κό έλεγ­χο, κάποιοι ανέ­λα­βαν στην συνέ­χεια κυβερ­νη­τι­κούς θώκους και τήρη­σαν τη δέσμευ­σή τους να λύσουν το πρό­βλη­μα του παρά­νο­μου χρέ­ους. Πρέ­πει να τους ανα­γνω­ρί­σει κανείς ότι, του­λά­χι­στον σ’ αυτό το θέμα, υπήρ­ξαν συνε­πείς και θαρ­ρα­λέ­οι. Έθε­σαν, από τη θέση της κυβέρ­νη­σης, μια πρώ­τη μονο­με­ρή ενέρ­γεια : συνέ­στη­σαν μια επι­τρο­πή λογι­στι­κού ελέγ­χου την οποία δεν ήθε­λαν ούτε οι δανει­στές, ούτε η διε­θνής κοι­νό­τη­τα. Ύστε­ρα από αυτό, προ­έ­βη­σαν σε  μια δεύ­τε­ρη μονο­με­ρή ενέρ­γεια με βάση τα απο­τε­λέ­σμα­τα της επι­τρο­πής λογι­στι­κού ελέγ­χου: την ανα­στο­λή της απο­πλη­ρω­μής του χρέ­ους, δίχως να ζητή­σουν από κανέ­ναν την άδεια να το πρά­ξουν. Και όλα αυτά υπό ιδιά­ζου­σες συν­θή­κες: ο Ιση­με­ρι­νός διέ­θε­τε τα οικο­νο­μι­κά μέσα για να απο­πλη­ρώ­σει το χρέος.
Το να λέει λοι­πόν ο Ιση­με­ρι­νός: «Εγώ παύω να πλη­ρώ­νω ένα χρέ­ος το οποίο έχω δια­πι­στώ­σει ότι είναι παρά­νο­μο, ακό­μα κι αν έχω να το απο­πλη­ρώ­σω χάρις στα λεφτά του πετρε­λαί­ου. Εγώ, Κρά­τος του Ιση­με­ρι­νού, θέλω τα έσο­δα από το πετρέ­λαιο να υπη­ρε­τούν το λαό και όχι παρά­νο­μους δανει­στές», απο­τε­λού­σε για τους δανει­στές ένα πραγ­μα­τι­κό σκάν­δα­λο. Πετύ­χα­με στον Ιση­με­ρι­νό μόνο και μόνο χάρις σε μια συσχέ­τι­ση δυνά­με­ων που είχε οικο­δο­μη­θεί από τα κάτω, πάνω στις πολι­τι­κές δυνά­μεις που εκτο­ξεύ­τη­καν στην εξου­σία και για­τί ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τί­ας και αρκε­τοί υπουρ­γοί, σε θέσεις κλει­διά, ήταν υπέρ του να ασκη­θούν πιέ­σεις στους δανει­στές ώστε να υπο­χρε­ω­θούν σε κάποιες υπο­χω­ρή­σεις. Αυτά που περιέ­γρα­ψα ισχύ­ουν του­λά­χι­στον για τα τρία πρώ­τα χρό­νια της κυβέρ­νη­σης, ήτοι για την περί­ο­δο 2007-2009.
ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ PODEMOS ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ
Αν μπο­ρού­σε να εφαρ­μο­στεί αυτό το δίδαγ­μα και σε άλλες χώρες, με πρώ­τη την Ισπα­νία, θα απο­τε­λού­σε μεγά­λο βήμα προς τα εμπρός. Να κάνου­με έτσι ώστε οι PODEMOS και άλλες συμ­μα­χι­κές δυνά­μεις, αν μπουν σε κάποια κυβέρ­νη­ση, να μην μπο­ρούν να κάνουν υπο­χω­ρή­σεις πάνω στο θέμα του χρέ­ους με πρό­φα­ση την realpolitik. Να γίνει πρώ­το μέλη­μα οι PODEMOS και οι σύμ­μα­χοί τους να βρε­θούν κάτω από την πίε­ση των Ισπα­νών πολι­τών, και τα κινή­μα­τα που τους στη­ρί­ζουν να μην μειώ­σουν την πίε­ση και τη δρά­ση πάνω σ’ αυτό το θέμα.
Αν η πλατ­φόρ­μα για το λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους (PACD) δεν ανα­κτή­σει, στην Ισπα­νία, τη δύνα­μη και τη δυνα­μι­κή που είχε κατά την περί­ο­δο 2011-2012, οι αρχη­γοί των PODEMOS θα μπο­ρούν άνε­τα να πουν: « Τελι­κά το παρά­νο­μο χρέ­ος δεν απο­τε­λεί κεντρι­κό ζήτη­μα». Η πίε­ση των ισπα­νι­κών ΜΜΕ πάνω στους PODEMOS και τους συμ­μά­χους τους είναι πολύ ισχυ­ρή, και λένε: «Αν οι PODEMOS γίνουν κυβέρ­νη­ση, θα είναι τόσο κακό όσο και στην Ελλάδα».
Κατά συνέ­πεια, αρκε­τά ηγε­τι­κά στε­λέ­χη των PODEMOS προ­σπα­θούν να παρα­κάμ­ψουν το ζήτη­μα υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η Ισπα­νία δεν έχει πραγ­μα­τι­κό πρό­βλη­μα απο­πλη­ρω­μής του χρέ­ους. Υπο­γραμ­μί­ζουν ότι η Ισπα­νία χρη­μα­το­δο­τεί­ται χωρίς πρό­βλη­μα στις χρη­μα­το­πι­στω­τι­κές αγο­ρές, ενώ η Ελλά­δα δεν έχει πλέ­ον πρό­σβα­ση σ’ αυτού του είδους τη χρη­μα­το­δό­τη­ση. Έτσι, τα ηγε­τι­κά στε­λέ­χη των PODEMOS ισχυ­ρί­ζο­νται ότι η απο­πλη­ρω­μή του δημό­σιου χρέ­ους δεν απο­τε­λεί για την Ισπα­νία σοβα­ρό πρό­βλη­μα. Κάνουν λάθος, καθώς μάλι­στα αρκε­τοί δεί­κτες οι οποί­οι καθι­στούν  προ­σω­ρι­νά  την απο­πλη­ρω­μή του χρέ­ους οικο­νο­μι­κά βιώ­σι­μη, ενδέ­χε­ται να χει­ρο­τε­ρεύ­σουν. Ένας εξ αυτών των παρα­γό­ντων είναι η κακή κατά­στα­ση των τρα­πε­ζών. Αν το κίνη­μα πολι­τών, τα κοι­νω­νι­κά κινή­μα­τα, τα μέλη των PODEMOS και άλλων δυνά­με­ων της αρι­στε­ράς υπο­χω­ρή­σουν πάνω στο θέμα του χρέ­ους στην Ισπα­νία, θα βιώ­σου­με κι άλλη απο­γοη­τευ­τι­κή εμπει­ρία όπως εκεί­νη της Ελλά­δας. Πρέ­πει λοι­πόν να θυμό­μα­στε τη μεγά­λη σημα­σία αυτού του αγώ­να, και να κινη­το­ποι­η­θού­με χωρίς να λογα­ριά­σου­με την ενέρ­γεια που χρειά­ζε­ται να επεν­δυ­θεί σ’ αυτόν.
Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΩΝ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΝΑ ΚΑΤΑΦΕΥΓΟΥΝ ΣΕ ΜΟΝΟΜΕΡΕΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΥΤΟΑΜΥΝΑΣ 
Ένα περαι­τέ­ρω δίδαγ­μα που πρέ­πει να εξα­γά­γου­με από τις εμπει­ρί­ες του Ιση­με­ρι­νού και της Ελλά­δος, είναι ότι χρειά­ζε­ται η λήψη μονο­με­ρών ενερ­γειών αυτο­ά­μυ­νας. Δεν μας αρέ­σει καταρ­χήν ο όρος «μονο­με­ρείς», για­τί είμα­στε υπέρ των κοι­νών και πολυ­με­ρών ενερ­γειών, Καταγ­γέλ­λου­με το μονο­με­ρή χαρα­κτή­ρα της πολι­τι­κής των ΗΠΑ, όταν επι­βάλ­λουν τα συμ­φέ­ρο­ντά τους στο υπό­λοι­πο πλα­νή­τη. Απορ­ρί­πτου­με την μονο­με­ρή πολι­τι­κή του Κρά­τους του Ισρα­ήλ το οποίο παρα­βιά­ζει ένα σωρό απο­φά­σεις και τη Χάρ­τα των Ηνω­μέ­νων Εθνών, κατα­πιέ­ζο­ντας τον παλαι­στι­νια­κό λαό. Ωστό­σο, το δικαί­ω­μα των κατα­πιε­σμέ­νων να κατα­φύ­γουν σε μονο­με­ρείς ενέρ­γειες απο­τε­λεί απο­λύ­τως θεμε­λιώ­δες δικαί­ω­μα. Είναι καθή­κον  όποιας κυβέρ­νη­σης φτά­σει στην εξου­σία με τη λαϊ­κή νομι­μο­ποί­η­ση να αντι­στέ­κε­ται στους θεσμούς που επι­βάλ­λουν την απο­πλη­ρω­μή ενός παρά­νο­μου, άνο­μου, απε­χθούς, ή μη βιώ­σι­μου χρέ­ους. Πρέ­πει να έχει τα μέσα να τολ­μή­σει να απο­φα­σί­σει, μονο­με­ρώς, την ανα­στο­λή της απο­πλη­ρω­μής του χρέους.
Σε όσους ισχυ­ρί­ζο­νται ότι, αν η Ελλά­δα δεν απο­πλη­ρώ­σει το χρέ­ος της, οι συνέ­πειες θα είναι δρα­μα­τι­κές, πρέ­πει να απα­ντή­σει κανείς ότι η Ελλά­δα, επει­δή ακρι­βώς δεν ανέ­στει­λε την απο­πλη­ρω­μή του χρέ­ους από το Φεβρουά­ριο του 2015, ξόδε­ψε 7 δις. ευρώ για να πλη­ρώ­σει τους δανει­στές της, ενώ το σχέ­διο κατα­πο­λέ­μη­σης της ανθρω­πι­στι­κής κρί­σης κοστί­ζει μόλις 200 εκατ. ευρώ. Αντι­πα­ρα­θέ­του­με, δηλα­δή, 200 εκα­τομ­μύ­ρια με 7 δις ευρώ! Από το Φεβρουά­ριο έως τον Ιού­νιο του 2015, αδειά­σα­νε τα ταμεία της Ελλά­δας, προ­κει­μέ­νου να πλη­ρώ­σου­νε τους δανει­στές οι οποί­οι, κατά συνέ­πεια, δεν χρεια­ζό­ταν πλέ­ον να κάνουν οποια­δή­πο­τε υποχώρηση.
Αν απο­πλη­ρώ­σε­τε κάποιο χρέ­ος, τότε το χρέ­ος σας δεν συνι­στά πρό­βλη­μα για το δανει­στή. Όπως το λένε πολύ σωστά οι Άγγλοι, αν χρω­στά­τε 1000 ευρώ στην τρά­πε­ζά σας και αδυ­να­τεί­τε να υπη­ρε­τή­σε­τε αυτό το χρέ­ος, εσείς έχε­τε πρό­βλη­μα. Αν όμως έχε­τε χρέ­ος 10 εκα­τομ­μυ­ρί­ων προς την τρά­πε­ζά σας και ανα­στεί­λε­τε την απο­πλη­ρω­μή του, αυτή θα έχει το πρό­βλη­μα, όχι εσείς.
Θυμη­θεί­τε. Τρεις εβδο­μά­δες μετά την εκλο­γι­κή νίκη του Σύρι­ζα και τη συγκρό­τη­ση της κυβέρ­νη­σης του Αλέ­ξη Τσί­πρα, η Ελλά­δα ήρθε αντι­μέ­τω­πη με τη ρητή άρνη­ση των δανει­στών, οι οποί­ου εκπρο­σω­πού­νταν από τον Ολλαν­δό σοσια­λι­στή Γερούν Ντάι­σελ­μπλούμ, να ληφθεί υπό­ψη η λαϊ­κή βού­λη­ση. Το Eurogroup, το οποίο έμελ­λε πλέ­ον να εκπρο­σω­πή­σει την Τρόι­κα στη δια­πραγ­μά­τευ­ση με την κυβέρ­νη­ση, δήλω­σε εν ολί­γοις: « Λίγο με απα­σχο­λούν οι εκλο­γές της 25ης Ιανουα­ρί­ου, απο­φα­σί­ζω ότι 1) συνε­χί­ζε­τε να απο­πλη­ρώ­νε­τε το χρέ­ος, 2) παρα­τεί­νου­με το πρό­γραμ­μα  λιτό­τη­τας ως το τέλος 2015 και μας κάνε­τε προ­τά­σεις προ­κει­μέ­νου να μας πεί­σε­τε ότι είστε καλοί μαθη­τές, τηρώ­ντας τη λιτό­τη­τα και το δρό­μο των νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρων μεταρ­ρυθ­μί­σε­ων. Όσο για το αν θα επι­κυ­ρώ­σου­με τις προ­τά­σεις σας, αυτό θα το δούμε».
Αν ο Τσί­πρας ή ο Βαρου­φά­κης, στο όνο­μα της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης, είχε αντι­στρέ­ψει το πράγ­μα δηλώ­νο­ντας, γύρω στις 20 Φεβρουα­ρί­ου: «Δεί­ξα­με καλή πρό­θε­ση κατά τη δια­πραγ­μά­τευ­ση η οποία εξε­λί­χθη­κε κατά τις τελευ­ταί­ες τρεις εβδο­μά­δες, δεν μας προ­σφέ­ρε­τε απο­λύ­τως τίπο­τα, δεν λαμ­βά­νε­τε υπό­ψη σας την εντο­λή που μόλις λάβα­με από τον ελλη­νι­κό λαό, και επο­μέ­νως ανα­στέλ­λου­με την απο­πλη­ρω­μή, και εφαρ­μό­ζου­με την παρά­γρα­φο 9 του άρθρου 7 του Κανο­νι­σμού 472 της 21ης Μαΐου2013 η οποία ορί­ζει ότι ένα Κρά­τος που βρί­σκε­ται υπό οικο­νο­μι­κή επι­τή­ρη­ση υπο­χρε­ού­ται να διε­νερ­γή­σει λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους [5]. Και όσο κρα­τά­ει η δια­δι­κα­σία του λογι­στι­κού ελέγ­χου, ανα­στέλ­λου­με την απο­πλη­ρω­μή. Θα δού­με έτσι 1) αν θα απο­φα­σί­σε­τε επι­τέ­λους να λάβε­τε υπό­ψη σας την ετυ­μη­γο­ρία του ελλη­νι­κού λαού και 2) αν ενερ­γεί­τε, απέ­να­ντί μας, καλή τη πίστη». Αν ο Τσί­πρας είχε πρά­ξει έτσι, αυτό θα είχε αντι­στρέ­ψει το συσχε­τι­σμό δυνάμεων.
Μια τέτοια πρά­ξη χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως μονο­με­ρής ενέρ­γεια αυτο­ά­μυ­νας. Στις περι­πτώ­σεις όπως αυτή που βίω­νε η Ελλά­δα, τίπο­τε θετι­κό δεν μπο­ρεί να συμ­βεί, από τη μεριά των δανει­στών, χωρίς κάποιες μονο­με­ρείς ενέρ­γειες από μέρους των δανειζόμενων.
Τώρα που η ελλη­νι­κή κυβέρ­νη­ση συν­θη­κο­λό­γη­σε, τι θα γίνει με το ελλη­νι­κό χρέ­ος; Δεν απο­κλεί­ε­ται οι δανει­στές να κάνουν μια κάποια – μικρή- κίνη­ση αν η κυβέρ­νη­ση Τσί­πρα απο­δε­χθεί τα φιρ­μά­νια) του Eurogroup και της ΕΚΤ [ Ευρω­παϊ­κή Κεντρι­κή Τρά­πε­ζα], αλλά δεν πρό­κει­ται ποτέ να απο­ποι­η­θούν το μεγα­λύ­τε­ρο μέρος του χρέ­ους που απαι­τούν από την Ελλά­δα, για­τί απο­τε­λεί το μοχλό εκβια­σμού τους. Το πιο πιθα­νό είναι, στην καλύ­τε­ρη των περι­πτώ­σε­ων, να προ­σαρ­μό­σουν το πρό­γραμ­μα απο­πλη­ρω­μής προ­κει­μέ­νου κάποιες κατα­λη­κτι­κές ημε­ρο­μη­νί­ες να καθυστερήσουν.
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ ΟΛΟΙ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΕΟΣ 
Είναι πολύ σημα­ντι­κό να δια­βά­σει κανείς με προ­σο­χή το πόρι­σμα της Επι­τρο­πής Αλή­θειας για το ελλη­νι­κό χρέ­ος. Κατε­βά­στε το δωρε­άν, είναι μόλις 65 σελί­δων και παρου­σιά­ζει μια σει­ρά από επι­χει­ρή­μα­τα κλει­διά μαζί με ορισμούς.
Τριά­ντα άτο­μα, προ­ερ­χό­με­να από έντε­κα δια­φο­ρε­τι­κές χώρες, απο­τε­λούν την Επι­τρο­πή Αλή­θειας για το ελλη­νι­κό χρέ­ος. Ανά­με­σα στα μέλη της συγκα­τα­λέ­γο­νται επι­φα­νείς εμπει­ρο­γνώ­μο­νες του διε­θνούς δικαί­ου, οικο­νο­μο­λό­γοι καθώς κι ένας τέως πρό­ε­δρος κεντρι­κής τρά­πε­ζας, ελεγ­κτές των δημο­σιο­νο­μι­κών, πρώ­ην διευ­θυ­ντι­κά τρα­πε­ζι­κά στε­λέ­χη, εκπρό­σω­ποι των κοι­νω­νι­κών κινη­μά­των οι οποί­οι δια­θέ­τουν γνώ­σεις σε πολ­λούς και διά­φο­ρους τομείς και γνω­ρί­ζουν εις βάθος την επιρ­ροή των πολι­τι­κών που έχουν επι­βλη­θεί από τους δανει­στές στην Ελλάδα.
Μια από τις πρώ­τες εργα­σί­ες που ανα­λά­βα­με ήταν να συζη­τή­σου­με για να συμ­φω­νή­σου­με για τους όρους ανα­φο­ράς και τους ορι­σμούς: τι είναι παρά­νο­μο χρέ­ος, άνο­μο χρέ­ος, απε­χθές χρέ­ος. Αυτοί οι ορι­σμοί και όροι ανα­φο­ράς, αν και επι­δέ­χο­νται βελ­τιώ­σε­ως, μπο­ρούν να χρη­σι­μεύ­σουν για το λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους και σε άλλες χώρες.
Η ΑΚΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ: ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΗΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ 
Η επί­λυ­ση του προ­βλή­μα­τος του άνο­μου χρέ­ους απο­τε­λεί απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση για μια ρήξη με τις πολι­τι­κές λιτό­τη­τας, αλλά δεν είναι η μόνη. Μια εναλ­λα­κτι­κή πρέ­πει να συμπε­ρι­λά­βει ένα πλή­ρες και με συνο­χή πλά­νο, το οποίο θα συμπεριλαμβάνει:
– το λογι­στι­κό έλεγ­χο και την ανα­στο­λή της απο­πλη­ρω­μής του χρέους,
– την επί­λυ­ση της τρα­πε­ζι­κής κρί­σης, η οποία απαι­τεί την κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σή τους (στην Ελλά­δα, αυτό έπρε­πε να σημαί­νει την χρε­ο­κο­πία των ιδιω­τι­κών τρα­πε­ζών και τη δημιουρ­γία υγιούς κοι­νω­νι­κο­ποι­η­μέ­νου δημό­σιου τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος, με προ­στα­σία των καταθέσεων),
– τη θέσπι­ση κάποιου συμπλη­ρω­μα­τι­κού νομίσματος,
– δρα­στι­κά φορο­λο­γι­κά μέτρα προ­κει­μέ­νου να πλη­ρώ­σουν οι πλού­σιοι και να μειω­θεί η φορο­λο­γι­κή πίε­ση στους φτωχούς,
– την κατάρ­γη­ση των κοι­νω­νι­κά άδι­κων μέτρων,
– την παύ­ση των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων, την αποϊδιωτικοποίηση,
– την ενί­σχυ­ση των δημό­σιων υπηρεσιών,
– την ανα­κα­τα­νο­μή του χρό­νου εργασίας,
– μέτρα για την προ­ώ­θη­ση της οικο­λο­γι­κής μετάβασης.
Αν πρό­κει­ται για έξο­δο από το ευρώ, θα πρέ­πει να συν­δυα­στεί η έξο­δος με μια νομι­σμα­τι­κή μεταρ­ρύθ­μι­ση ανα­δια­νο­μής του πλού­του. Πρέ­πει επί­σης να ξεκι­νή­σει μια δια­δι­κα­σία για να τρο­πο­ποι­η­θεί, με δημο­κρα­τι­κό τρό­πο, το Σύνταγ­μα της χώρας. Στις χώρες μας, πρέ­πει ταυ­τό­χρο­να να αλλά­ξου­με τους εθνι­κούς θεσμούς και να επα­νι­δρύ­σου­με την Ευρώ­πη. Αυτό απαι­τεί την ακύ­ρω­ση των απα­ρά­δε­κτων συμφωνιών.
Το ζήτη­μα της δια­δι­κα­σί­ας εκπό­νη­σης νέου συντάγ­μα­τος προ­ϋ­πο­θέ­τει ευρεία λαϊ­κή συμ­με­το­χή: οι πολί­τες πρέ­πει να γίνουν κύριοι  του πολι­τι­κού ζητή­μα­τος και των πολι­τι­κών επι­λο­γών. Και για να γίνουν κύριοι, πρέ­πει να μπο­ρούν να ξανα­γρά­ψουν τα Συντάγ­μα­τα. Αυτό είναι ένα από τα θετι­κά μαθή­μα­τα που οφεί­λου­με να πάρου­με από τη Λατι­νι­κή Αμε­ρι­κή, με τις πλου­σιό­τα­τες δια­δι­κα­σί­ες εκπό­νη­σης συντάγ­μα­τος, τόσο στη Βενε­ζου­έ­λα (1999) όσο και στη Βολι­βία (2206-2008) ή στον Ιση­με­ρι­νό (2007-2008), οι οποί­ες επέ­τρε­ψαν, εξάλ­λου, να ενσω­μα­τω­θούν στο σύνταγ­μα του Ιση­με­ρι­νού κάποια κρί­σι­μα σημεία, όπως η ρητή και από­λυ­τη απα­γό­ρευ­ση κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σης των ιδιω­τι­κών χρεών.
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΑΝΟΜΩΝ ΧΡΕΩΝ 
Στο Βέλ­γιο ή στη Γαλ­λία, τα άνο­μα ιδιω­τι­κά χρέη δεν απο­τε­λούν ακό­μα κεντρι­κό ζήτη­μα. Όμως στην Ισπα­νία, αν παρα­βλέ­ψει κανείς το άνο­μο χρέ­ος μέσω υπο­θή­κευ­σης το οποίο απαι­τεί­ται από εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες ισπα­νι­κές οικο­γέ­νειες, αφή­νει κατά μέρος μια από­λυ­τη αδι­κία. Ανά­με­σα στο 2008 και το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο του 2015, εκδό­θη­καν 416.332 εντο­λές έξω­σης σε οικο­γέ­νειες που δεν κατά­φε­ραν πλέ­ον να εξυ­πη­ρε­τή­σουν το δάνειο με υπο­θή­κη που είχαν συνά­ψει. Οι εξώ­σεις είναι μια από τις επι­πτώ­σεις της κρί­σης, αλλά ο νόμος που τις κάνει νόμι­μες είναι πολύ προ­γε­νέ­στε­ρος αυτής. Πρό­κει­ται για τον «Νόμο των υπο­θη­κών» ο οποί­ος επι­βλή­θη­κε το  1946 με διά­ταγ­μα κατά τη δικτα­το­ρία του Φράν­κο, και παρα­μέ­νει εν ισχύ.
Πώς ταπει­νω­μέ­νοι άνθρω­ποι (αφού είναι υπερ­χρε­ω­μέ­νοι), εξα­πα­τη­μέ­νοι από τις τρά­πε­ζες, πετα­μέ­νοι έξω από το σπί­τι τους και, παρ’ όλ’ αυτά, ακό­μα υπό­λο­γοι για μέρος του χρέ­ους αυτού, πώς θα μπο­ρού­σαν αυτοί οι άνθρω­ποι να κινη­το­ποι­η­θούν μαζί μας, ώστε να στα­μα­τή­σει η απο­πλη­ρω­μή του δημό­σιου χρέ­ους του Κρά­τους; Αφού νική­θη­καν, στην προ­σω­πι­κή τους ζωή, επει­δή δεν υπήρ­χε ένα αρκε­τά ισχυ­ρό κίνη­μα αντί­στα­σης για να εμπο­δί­σει τις εξώ­σεις, είναι πιθα­νόν να μην βρουν τη δύνα­μη να συνε­χί­σουν τον αγώ­να, και να θεω­ρή­σουν ότι το ζήτη­μα του άνο­μου δημό­σιου χρέ­ους δεν τους αφο­ρά. Ευτυ­χώς, στην Ισπα­νία, ένα σημα­ντι­κό κίνη­μα κατά των εξώ­σε­ων ανα­πτύ­χθη­κε από το 2010 κι έπει­τα. Το Συντο­νι­στι­κό των Πλη­γέ­ντων από τις Υπο­θή­κες πολι­τών (PAH) προ­τάσ­σει το γεγο­νός ότι «πολ­λοί κατα­χρη­στι­κοί όροι συνό­δευ­σαν τα δάνεια, και [ότι] πολ­λά υπό υπο­θή­κη αγα­θά είχαν υπε­ρε­κτι­μη­θεί προ­κει­μέ­νου να μπουν ως εγγύ­η­ση στις υπο­θή­κες αυτές, κι επο­μέ­νως πρέ­πει να θεω­ρη­θούν ως τοξι­κά χρη­μα­το­πι­στω­τι­κά προϊόντα.
Η Άντα Κολά­ου, νέα δήμαρ­χος της Βαρ­κε­λώ­νης από το 2015, έγι­νε γνω­στή ως μια από τους εμπνευ­στές και διορ­γα­νω­τές του κινή­μα­τος κατά των ανα­γκα­στι­κών εξώ­σε­ων, και πήρε μέρος σε πολ­λές δρά­σεις κατά­λη­ψης των τραπεζών.
Στο Ηνω­μέ­νο Βασί­λειο – όπου η νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρη μεταρ­ρύθ­μι­ση προ­χώ­ρη­σε περισ­σό­τε­ρο απ’ ό,τι στην ηπει­ρω­τι­κή Ευρώ­πη-, με το να παρα­βλέ­πει κανείς το θέμα του άνο­μου χρέ­ους των φοι­τη­τών, του άνο­μου χρέ­ους των φοι­τη­τών, παρα­βλέ­πει ένα  ουσια­στι­κό­τα­το ζήτη­μα.  Έτσι και στις ΗΠΑ, όπου το χρέ­ος των φοι­τη­τών ανέρ­χε­ται σε πάνω από 1000 δις δολά­ρια και όπου, από τότε που ξέσπα­σε η κρί­ση, περισ­σό­τε­ρες από 14 εκα­τομ­μύ­ρια οικο­γέ­νειες έχουν υπο­στεί έξω­ση από την κατοι­κία τους (εκ των οποί­ων του­λά­χι­στον 500 000 με παρά­νο­μο τρό­πο). Αρκε­τά θύμα­τα, με τη βοή­θεια των κοι­νω­νι­κών κινη­μά­των (ιδιαί­τε­ρα των Strike Debt), αντέ­δρα­σαν, οργα­νώ­θη­καν για να αντι­με­τω­πί­σουν τους δικα­στι­κούς κλη­τή­ρες και να αρνη­θούν την έξω­ση [7]. Χιλιά­δες αγω­γές υπο­βλή­θη­καν κατά των τρα­πε­ζών. Στη περί­ο­δο 2010-2015, οι αρχές των ΗΠΑ υπέ­γρα­ψαν συμ­φω­νί­ες με τις τρά­πε­ζες προ­κει­μέ­νου να τις γλυ­τώ­σουν από την κατα­δί­κη για το σκάν­δα­λο των δανεί­ων με υπο­θή­κη και των παρά­νο­μων εξώ­σε­ων. Αρκού­σε οι τρά­πε­ζες να πλη­ρώ­σουν ένα απλό πρόστιμο.
Στο Βέλ­γιο, ακό­μα κι αν η προ­βλη­μα­τι­κή των υπερ­χρε­ω­μέ­νων και φτω­χο­ποι­η­μέ­νων νοι­κο­κυ­ριών δεν έχει λάβει τόσο δρα­μα­τι­κές δια­στά­σεις όσο στις ΗΠΑ, στην Ελλά­δα ή στην Ισπα­νία, 352.270 άτο­μα δεν κατά­φε­ραν να απο­πλη­ρώ­σουν τα χρέη τους (από λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος, υγρα­ε­ρί­ου, υπο­θή­κες, κλπ) το 2015 και το μέσο ποσο­στό χρέ­ους (σε συσχέ­τι­ση με το εισό­δη­μα) αυξά­νε­ται στα­θε­ρά από την αρχή της κρί­σης. Φυσι­κά, η λιτό­τη­τα συμ­βάλ­λει στην επι­βά­ρυν­ση του χρέ­ους των πιο ευπα­θών νοι­κο­κυ­ριών. Παίρ­νο­ντας ως αφε­τη­ρία τη δια­πί­στω­ση ότι το πρό­βλη­μα της υπερ­χρέ­ω­σης είναι αδύ­να­τον να επι­λυ­θεί κατά τρό­πο ατο­μι­κό, μια και­νούρ­για πρω­το­βου­λία ξεκί­νη­σε στις αρχές του χρό­νου για να θέσει το ζήτη­μα ενός λογι­στι­κού ελέγ­χου και της δια­γρα­φής των άνο­μων ιδιω­τι­κών χρε­ών. Η πρω­το­βου­λία αυτή συγκε­ντρώ­νει γύρω από το τρα­πέ­ζι το CADTM, το Βαλ­λω­νι­κό Δίκτυο Αγώ­να κατά της Φτώ­χειας, το Κέντρο Υπο­στή­ρι­ξης στην υπη­ρε­σία δια­με­σο­λά­βη­σης χρε­ών στις Βρυ­ξέλ­λες, άλλους συλ­λό­γους καθώς και υπερ­χρε­ω­μέ­να άτομα.
Αν αφή­σει κανείς τις πλέ­ον βιο­μη­χα­νο­ποι­η­μέ­νες χώρες, δια­πι­στώ­νει ότι το  πρό­βλη­μα των άνο­μων ιδιω­τι­κών χρε­ών απο­τε­λεί επί­σης πρό­κλη­ση για τα κινή­μα­τα που αντι­πα­λεύ­ουν το σύστη­μα-χρέ­ος. Στην Ινδία, πάνω από 300 000 υπερ­χρε­ω­μέ­νοι αγρό­τες αυτο­κτό­νη­σαν στη διάρ­κεια των τελευ­ταί­ων 15 χρό­νων. Στο Μαρό­κο, τα θύμα­τα του κατα­χρη­στι­κού μικρο­δα­νει­σμού οργα­νώ­νο­νται με τη βοή­θεια του ATTAC/CADTM Mαρόκου.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Δεν είναι ώρα για αμφι­τα­λα­ντεύ­σεις όσον αφο­ρά τις δυνα­τό­τη­τες δια­πραγ­μά­τευ­σης με τους δανει­στές των άνο­μων χρε­ών. Είναι σαφές, εδώ και πολ­λά χρό­νια, ότι δεν ανα­ζη­τούν ούτε συμ­βι­βα­σμό, ούτε φιλι­κό δια­κα­νο­νι­σμό, αλλά ξεκά­θα­ρα την κινη­το­ποί­η­ση όλων των δυνα­τών μέσων προ­κει­μέ­νου να μεγι­στο­ποι­ή­σουν τα κέρ­δη τους. Και αυτό, ανε­ξάρ­τη­τα από το ανθρώ­πι­νο κόστος που πλη­ρώ­νουν ήδη οι λαοί, από την Αθή­να ως το Δελ­χί, από τα αμε­ρι­κα­νι­κά πανε­πι­στή­μια ως τους δρό­μους του Μπα­μα­κό. Δεν μπο­ρού­με επί­σης να βασι­στού­με τυφλά στην καλή θέλη­ση των πολι­τι­κών κομ­μά­των της ριζο­σπα­στι­κής αρι­στε­ράς, ακό­μα κι όταν ενσαρ­κώ­νουν μια πολύ σπά­νια, πλέ­ον, ελπί­δα – και ο Σύρι­ζα είναι η θλι­βε­ρή του από­δει­ξη. Μόνο η μαζι­κή κινη­το­ποί­η­ση, γύρω από ισχυ­ρές διεκ­δι­κή­σεις, θα μπο­ρέ­σει να φέρει μια πραγ­μα­τι­κή και βιώ­σι­μη αλλα­γή προς μια πιο ίση κοι­νω­νία η οποία θα σέβε­ται τη φύση και τα θεμε­λιώ­δη δικαιώ­μα­τα όλων των ανθρώ­πι­νων όντων.
Σημειώ­σεις
[1] Το κεί­με­νο αυτό εκπο­νή­θη­κε με βάση την προ­φο­ρι­κή εισή­γη­σή μου στην Ευρω­παϊ­κή Σύσκε­ψη Πολι­τών για το Χρέ­ος η οποία έλα­βε χώρα την 16η Οκτω­βρί­ου 2015 στις Βρυ­ξέλ­λες. Βλ. τη γενι­κή ανα­φο­ρά της ημε­ρί­δας. Ο υπο­φαι­νό­με­νος ευχα­ρι­στεί θερ­μά τους Noémie Cravatte, Damien Millet, Rémi Vilain, Brigitte Ponet, Jérémie Cravatte και Pierre Gottiniaux για τη συνερ­γα­σία τους.
[2] Βλ. Éric Toussaint, « Si un gouvernement Syriza appliquait à la lettre un règlement de l’UE sur la dette » (αν μια κυβέρ­νη­ση Σύρι­ζε εφάρ­μο­ζε κατά γράμ­μα έναν κανο­νι­σμό της ΕΕ για το χρέ­ος), δημο­σιεύ­τη­κε την 22 Ιανουα­ρί­ου 2015
[4] Για μια ανά­λυ­ση αυτού από τον υπο­φαι­νό­με­νο, βλ​.​Eric Toussaint, « Grèce : pourquoi la capitulation ? Une autre voie est possible (κεί­με­νο του βίντεο με επε­ξη­γη­μα­τι­κές σημειώ­σεις, στα γαλ­λι­κά)», δημο­σιεύ­τη­κε την 27η Αυγού­στου 2015
[5] « Κάθε Κρά­τος μέλος το οποίο υπά­γε­ται σε πρό­γραμ­μα μακρο­οι­κο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής πραγ­μα­το­ποιεί πλή­ρη έλεγ­χο των δημο­σιο­νο­μι­κών του, ούτως ώστε, μετα­ξύ άλλων, να εκτι­μη­θούν οι λόγοι οι οποί­οι επέ­φε­ραν τη συσ­σώ­ρευ­ση των υπερ­βο­λι­κών επι­πέ­δων δανει­σμού καθώς και να εντο­πι­στεί κάθε πιθα­νή παρατυπία».
​*Πηγή: www.contra-xreos.gr
​Μετά­φρα­ση: Marie-Laure VEILHAN

Post Views: 4
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Oldest
Newest Most Voted