Ο Διο­νύ­σης Ελευ­θε­ρά­τος μπή­κε στον κόπο να συγκε­ντρώ­σει επι­γραμ­μα­τι­κά και επι­λε­κτι­κά μερι­κούς από τους …δωδ­κά­δες άθλους της χού­ντας στον τομέα της δια­φθο­ράς, που η κοντή μνή­μη, η φτω­χή γνώ­ση αλλά και η αντι­με­τώ­πι­ση του ζητή­μα­τος ως αυτο­νό­η­του από τους “επαγ­γελ­μα­τί­ες” πολι­τι­κο­ποι­η­μέ­νους… Μας τα έστει­λε ο φίλ­τα­τος της ΦΑΙΑΚΙΑΣ Στέ­φα­νος Πάντος, όπης τα διά­βα­σε στον ιστό­το­πο: iefimerida. Σας μετα­φέ­ρου­με το κεί­με­νο του Διο­νύ­ση Ελευθεράτου:

«Λαμό­για» … στο χακί – Τα απί­στευ­τα σκάν­δα­λα της χούντας

Μια εξω­φρε­νι­κή «μόδα» των τελευ­ταί­ων ετών τεί­νει να περι­βάλ­λει με ιδιό­τυ­πο φωτο­στέ­φα­νο τους πρα­ξι­κο­πη­μα­τί­ες της 21ης Απρι­λί­ου 1967!
Απόρ­ροια του ανα­πό­φευ­κτου θυμού, ανα­με­μειγ­μέ­νου όμως με άγνοια ή και σκο­πι­μό­τη­τα, η πολι­τι­κή (;) αυτή «μόδα» παρά­γει τη θεω­ρία ότι κατά την επτα­ε­τή δικτα­το­ρία τέθη­κε σε γύψο και… η δια­φθο­ρά. Ότι η χού­ντα φρου­ρού­σε, σαν κέρ­βε­ρος, το δημό­σιο χρή­μα και τις αρχές της «χρι­στής διοί­κη­σης»…
Οι ίδιοι οι συνταγ­μα­τάρ­χες δεν θα μπο­ρού­σαν να φαντα­στούν ότι στον 21ο αιώ­να έμελ­λε να μνη­μο­νεύ­ο­νται με … επαί­νους. «Εκεί­νοι του­λά­χι­στον δεν έκλε­ψαν», «δεν έκα­ναν περιου­σί­ες», «ε, ρε Παπα­δό­που­λο που χρειά­ζο­νται τα σημε­ρι­νά λαμό­για»… Από το 2010 κι εντεύ­θεν οι έπαι­νοι επε­κτά­θη­καν και στα της οικο­νο­μί­ας: «Επί χού­ντας ο κόσμος έτρω­γε ψωμά­κι», «αν δεν μιλού­σες ζού­σες καλά», «τότε δεν υπήρ­χε οικο­νο­μι­κή κρί­ση στην Ελλά­δα, όπως σήμε­ρα». Λες και γνώ­ρι­σε η μετα­πο­λε­μι­κή Ευρώ­πη γενι­κή κρί­ση ανά­λο­γη της σημε­ρι­νής, μέχρι το 1973…
Θα ασχο­λη­θού­με με τον πρώ­το μύθο, αυτόν που σχε­τί­ζε­ται με τη δια­φθο­ρά. Για το δεύ­τε­ρο επι­φυ­λασ­σό­μα­στε – όλο και κάποια επέ­τειος θα μας δώσει αφορ­μή.
Εν αρχή μια παρα­τή­ρη­ση: Οι ισχυ­ρι­σμοί περί «λιτού» βίου των δικτα­τό­ρων και περί «αδιά­φθο­ρης» χού­ντας βασί­ζο­νται απο­κλει­στι­κά και μόνο στην εικό­να παρακ­μής που εξέ­πε­μπαν αυτοί οι άνθρω­ποι έπει­τα από την απο­κα­θή­λω­σή τους. Δεν είναι αυτό επι­το­μή των εννοιών «αφέ­λεια» ή «υπο­κρι­σία» – κατά περί­πτω­ση;
Παρα­τή­ρη­ση δεύ­τε­ρη: Όντως, «τα λαμό­για χρειά­ζο­νται έναν Παπα­δό­που­λο»- του­λά­χι­στον τα εκκο­λα­πτό­με­να. Χρειά­ζο­νται, για να πάρουν … μαθή­μα­τα ταχύ­τη­τας, τόσο στη λήψη απο­φά­σε­ων, όσο και στη σύνα­ψη καλών«κοινωνικών σχέ­σε­ων»…
Προ­τού καλά- καλά προ­λά­βουν να … ζεστά­νουν τις καρέ­κλες των πολι­τι­κών αξιω­μά­των που κατέ­λα­βαν, οι συνταγ­μα­τάρ­χες νομο­θέ­τη­σαν την αύξη­ση των απο­δο­χών τους. Σχε­δόν διπλα­σί­α­σαν τον πρω­θυ­πουρ­γι­κό μισθό: Από τις 23.600 τον ανέ­βα­σαν στις 45.000 δρχ, προς μεγά­λη χαρά του πρώ­του χου­ντι­κού πρω­θυ­πουρ­γού, του Κων­στα­ντί­νου Κόλ­λια. Ο ίδιος ο Γιώρ­γος Παπα­δό­που­λος ανέ­λα­βε πρω­θυ­πουρ­γι­κά καθή­κο­ντα αργό­τε­ρα, το Δεκέμ­βριο του 1967.
Με την ίδια ρύθ­μι­ση αυξή­θη­καν οι απο­δο­χές των υπουρ­γών και υφυ­πουρ­γών, από τις 22.400 στις 35.000 δρχ. Θεσπί­στη­καν επί­σης και ημε­ρή­σια «εκτός έδρας»- χίλιες δρχ για τον πρω­θυ­πουρ­γό και 850 για υπουρ­γούς και υφυ­πουρ­γούς.
Ομο­λο­γί­ες δια στό­μα­τος Σάβ­βα Κωστα­ντό­που­λου…
Είναι γνω­στό ότι ο Παπα­δό­που­λος είχε στη διά­θε­σή του βίλα στο Λαγο­νή­σι, στην οποία διέ­με­νε αντί αστεί­ου ενοι­κί­ου. Η βίλα ανή­κε στον Αρι­στο­τέ­λη Ωνά­ση. «Σύμ­πτω­ση»: Ο Παπα­δό­που­λος στή­ρι­ζε τον Ωνά­ση στη δια­μά­χη που είχε με άλλους «Κροί­σους» της επο­χής, με «μήλο της έρι­δος» το περι­βό­η­το τρί­το διυ­λι­στή­ριο της χώρας. Επει­δή όμως σε θέμα­τα δια­πλο­κής είναι ανα­γκαί­ος κάποιος … πλου­ρα­λι­σμός, το άλλο «πρω­το­πα­λί­κα­ρο» του καθε­στώ­τος, ο Νίκος Μακα­ρέ­ζος, τάχθη­κε στο πλευ­ρό του Νιάρ­χου.
Τσά­μπα οι – ενί­ο­τε άγριες – δια­μά­χες που μαί­νο­νταν επί χρό­νια, για το θέμα αυτό, στο εσω­τε­ρι­κό της «αδιά­φθο­ρης» χού­ντας: Τελι­κά, το 1972, ο Ωνά­σης απο­σύρ­θη­κε και το τρί­το διυ­λι­στή­ριο ανέ­λα­βαν οι Ανδρε­ά­δης – Λάτσης. Ένα ακό­μη δόθη­κε στο Βαρ­δι­νο­γιάν­νη.
Προ­τού «μιλή­σουν» τα απο­δε­δειγ­μέ­να στοι­χεία, ας δοθεί ο λόγος στον ίδιο τον προ­πα­γαν­δι­στι­κό … στυ­λο­βά­τη της χού­ντας: Τον εκδό­τη της εφη­με­ρί­δας «Ελεύ­θε­ρος Κόσμος», Σάβ­βα Κωστα­ντό­που­λο. Η δικτα­το­ρία είχε συμπλη­ρώ­σει μισό έτος ζωής, όταν ο Κωστα­ντό­που­λος γνω­στο­ποί­η­σε – με επι­στο­λή- στον Κων­στα­ντί­νο Καρα­μαν­λή ορι­σμέ­νες δια­πι­στώ­σεις του:
«Λυπού­μαι, διό­τι είμαι υπο­χρε­ω­μέ­νος να μνη­μο­νεύ­σω και ένα άλλο εκτά­κτως λυπη­ρόν φαι­νό­με­νον. Ενε­φα­νί­σθη και ανα­πτύσ­σε­ται μία νέο-φαυ­λο­κρα­τία. Ατο­μι­κά ρου­σφέ­τια, προ­σω­πι­καί εξυ­πη­ρε­τή­σεις, τακτο­ποι­ή­σεις συγ­γε­νών, ατο­μι­κή προ­βο­λή και ούτω κάθε εξής)» («Αρχείο Καρα­μαν­λή», τ.7ος).
Τα ίδια και χει­ρό­τε­ρα τόνι­ζε στον Κ. Καρα­μαν­λή ο ακραιφ­νής χου­ντι­κός Κωστα­ντό­που­λος, το Δεκέμ­βριο του ’73. Ανα­φε­ρό­ταν στην περί­ο­δο Παπα­δό­που­λου, τον οποίο είχε ήδη ανα­τρέ­ψει (25 Νοεμ­βρί­ου ’73) ο λεγό­με­νος «αόρα­τος δικτά­το­ρας», Δημή­τρης Ιωαν­νί­δης. Τόνι­ζε λοι­πόν:
«Εδη­μιουρ­γή­θη μία απο­πνι­κτι­κή ατμό­σφαι­ρα σκαν­δά­λων δια την οποί­αν δεν δυνά­με­θα ακό­μη να γνω­ρί­ζω­μεν μέχρι ποί­ου σημεί­ου αντα­πε­κρί­νε­το εις την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Πάντως, αντι­στοι­χία υπήρ­χε οπωσ­δή­πο­τε» («Αρχείο Καρα­μαν­λή», τ.7ος)
Η αλή­θεια είναι ότι για πολ­λά από αυτά τα σκάν­δα­λα … δυνά­με­θα μια χαρά να «γνω­ρί­ζω­μεν» λεπτο­μέ­ρειες, όπως θα δού­με στη συνέ­χεια. Ας προ­τά­ξου­με όμως τα πιο «light» κρού­σμα­τα, προ­τού παρα­δο­θού­με στον ίλιγ­γο τον οποίο «εγγυώ­νται» τα οικο­νο­μι­κά μεγέ­θη ορι­σμέ­νων ιστο­ρι­κών …ξαφρι­σμά­των.
«Ατο­μι­κά ρου­σφέ­τια, προ­σω­πι­καί εξυ­πη­ρε­τή­σεις, τακτο­ποι­ή­σεις συγ­γε­νών». Πολ­λά μπο­ρεί να εννο­ού­σε ο Κωστα­ντό­που­λος, αλλά ας περιο­ρι­στού­με στην οικο­γε­νειο­κρα­τία, όπως την τίμη­σε η κορυ­φαία «τριαν­δρία» της χού­ντας. Παπα­δό­που­λος, Πατ­τα­κός, Μακα­ρέ­ζος.
Ο βολέ­ψας, του βολέ­ψα­ντος- αδέλ­φια, γαμπροί, κου­νιά­δοι…
Ο αρχη­γός Παπα­δό­που­λος έκα­νε τον έναν αδελ­φό του, τον Κων­στα­ντί­νο, στρα­τιω­τι­κό ακό­λου­θο, Γενι­κό Γραμ­μα­τέα του Υπουρ­γεί­ου Προ­ε­δρί­ας, Περι­φε­ρεια­κό Διοι­κη­τή Αττι­κής και «υπουρ­γό παρά τω πρω­θυ­πουρ­γώ». Ο άλλος αδελ­φός, ο Χαρά­λα­μπος, προ­φα­νώς ανε­χό­ταν λιγό­τε­ρες σκο­τού­ρες. Αρκέ­στη­κε στη Γενι­κή Γραμ­μα­τεία του Υπουρ­γεί­ου Δημό­σιας Τάξης, στην οποία αναρ­ρι­χή­θη­κε σε χρό­νο ρεκόρ. Τέτοια άλμα­τα στην υπαλ­λη­λι­κή ιεραρ­χία, θα τα ζήλευε και ο φημι­σμέ­νος αθλη­τής του επί κοντώ, ο Χρή­στος Παπα­νι­κο­λά­ου, o οποί­ος – ειρή­σθω εν παρό­δω- το 1967 κέρ­δι­σε χρυ­σό μετάλ­λιο στους Μεσο­γεια­κούς Αγώ­νες, στην Τύνι­δα.
Το Στέ­λιο Πατ­τα­κό, πάλι, τον ενθου­σί­α­ζαν οι κατα­σκευ­ές- όπως δεί­χνει και η ψύχω­σή του με … το μυστρί. Απο­φά­σι­σε λοι­πόν να ανα­θέ­σει στο γαμπρό του, τον Αντρέα Μεϊ­ντά­ση, διά­φο­ρες επι­κερ­δείς δου­λειές με το Δήμο Αθη­ναί­ων. Κατα­σκευή υπό­γειου γκα­ράζ στην πλα­τεία Κλαυθ­μώ­νος, τεχνι­κές μελέ­τες, κλπ. Πρα­κτι­κά πράγ­μα­τα, πολ­λά χρή­μα­τα…
Ο Μακα­ρέ­ζος διό­ρι­σε τον κου­νιά­δο του, Αλέ­ξαν­δρο Ματ­θαί­ου, υπουρ­γό Γεωρ­γί­ας και – αργό­τε­ρα- Βόρειας Ελλά­δας. «Αι βέβαιοι μικρο­λο­βι­τού­ραι του Ματ­θαί­ου» συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν στα πολ­λά συμ­πτώ­μα­τα δια­φθο­ράς του καθε­στώ­τος, που διέ­γνω­σε και κοι­νο­ποί­η­σε με επι­στο­λή του στον Κ. Καρα­μαν­λή ο γνω­στός «γεφυ­ρο­ποιός», Ευάγ­γε­λος Αβέ­ρωφ (Οκτώ­βριος 1968). Κατά τα φαι­νό­με­να, όμως, ο Ματ­θαί­ου ήταν … περι­στε­ρά­κι εν συγκρί­σει προς δυο άλλους «εθνο­σω­τή­ρες». Τον Ιωάν­νη Λαδά και το Μιχά­λη Ρου­φο­γά­λη.
Ο Λαδάς απέ­κτη­σε το σκω­πτι­κό προ­σω­νύ­μιο «κύριος καθα­ρά χέρια», χάρη στη ροπή του προς τα … θαλασ­σο­δά­νεια. Ο Ρου­φο­γά­λης, αρχη­γός της Κεντρι­κής Υπη­ρε­σί­ας Πλη­ρο­φο­ριών, έγι­νε διά­ση­μος για δυο βασι­κές συνή­θειές του. Η πρώ­τη: Με τη γυναί­κα του Ντέλ­λα, φωτο­μο­ντέ­λο που νυμ­φεύ­θη­κε το ’73, επι­δό­θη­καν σε «θορυ­βώ­δεις δεξιώ­σεις, δημο­σί­ας εμφα­νί­σεις με μεγα­λο­πλου­σί­ους, επί­δει­ξιν πλού­του» (εκφρά­σεις του Σάβ­βα Κωστα­ντό­που­λου). Η άλλη συνή­θεια: Η εξα­σφά­λι­ση δανειο­δο­τή­σε­ων σε «ημε­τέ­ρους», φυσι­κά με επι­βά­ρυν­ση των κρα­τι­κών τρα­πε­ζών. Στην πρώ­ι­μη μετα­πο­λι­τευ­τι­κή περί­ο­δο, τον Αύγου­στο και το Σεπτέμ­βριο του 1974, το περιο­δι­κό «Ταχυ­δρό­μος» απο­κά­λυ­ψε δυο σχε­τι­κά έγγρα­φα του Ρου­φο­γά­λη. Μια κατη­γο­ρία δανεί­ων ανα­φε­ρό­ταν ως «χαρι­στι­κά και επι­σφα­λή». Στα «χορη­γη­θέ­ντα» δάνεια κατα­γρα­φό­ταν ποσό άνω του 1,5 δισε­κα­τομ­μυ­ρί­ου και στα «υπό έγκρι­σιν» πάνω του 1,6 δισε­κα­τομ­μυ­ρί­ου δρχ.
Προ­τού καν κλεί­σουν ένα μήνα στην εξου­σία…
Ας δού­με όμως, με κάποια χρο­νι­κή σει­ρά, μερι­κά από τα χου­ντι­κά … κατορ­θώ­μα­τα. Προ­τάσ­σου­με επτά κινή­σεις τους- όλες, σκέ­τα …ορό­ση­μα.
Πρώ­το «ορό­ση­μο»: Σαν … έτοι­μοι από και­ρό, οι «εθνο­σω­τή­ρες» υπέ­γρα­ψαν την πρώ­τη τους τερα­τώ­δη σύμ­βα­ση, προ­τού καν συμπλη­ρω­θεί μήνας από το πρα­ξι­κό­πη­μα – ναι, τέτοια αδη­μο­νία είχαν! Τη Δευ­τέ­ρα, 15 Μαΐ­ου 1967 ανέ­θε­σαν στην αμε­ρι­κα­νι­κή εται­ρεία Litton το ακα­θό­ρι­στο έργο της παροχής«υπηρεσιών οργα­νώ­σε­ως και διεκ­πε­ραιώ­σε­ως της οικο­νο­μι­κής ανα­πτύ­ξε­ως», κάπου στην Κρή­τη και τη Δυτι­κή Πελο­πόν­νη­σο.
Υπο­τί­θε­ται ότι η εται­ρεία θα φρό­ντι­ζε να γίνουν επεν­δύ­σεις ύψους 840 εκα­τομ­μυ­ρί­ων δολα­ρί­ων για 12 χρό­νια. Το ελλη­νι­κό δημό­σιο της έδω­σε ως προ­κα­τα­βο­λή 1,2 εκ. δολά­ρια και ανέ­λα­βε τις εξής υπο­χρε­ώ­σεις: Να καλύ­ψει όσα έξο­δα θα έκα­νε η Litton για να «ανα­πτυ­ξια­κό της έργο» συν 11% ως ποσο­στό κέρ­δους, αλλά να εξα­σφα­λί­σει και προ­μή­θεια 2% επί της αξί­ας κάθε επέν­δυ­σης, από αυτές που θα «έφερ­νε» η εται­ρεία.
Ίδια, περί­που, ρύθ­μι­ση για τη Litton είχε προ­ω­θή­σει στη Βου­λή το 1966 μια από τις «κυβερ­νή­σεις των απο­στα­τών» – εκεί­νη του Στε­φα­νό­που­λου. Οι αντι­δρά­σεις των άλλων πολι­τι­κών δυνά­με­ων, όμως, ακύ­ρω­σαν το εγχεί­ρη­μα, το Σεπτέμ­βριο του έτους εκεί­νου. Για την ακρί­βεια, το ανέ­βα­λαν για οκτώ μήνες.
Τι έκα­νε στην ουσία η Litton, αξιο­ποιώ­ντας την προ­σφο­ρά της χού­ντας προς αυτήν; Δεν προ­σέλ­κυε επεν­δυ­τές, δήλω­νε όμως έξο­δα και πλη­ρω­νό­ταν από το ελλη­νι­κό κρά­τος! Εμπρά­κτως η ίδια η χού­ντα ανα­γνώ­ρι­σε το φιά­σκο της ανά­θε­σης, τερ­μα­τί­ζο­ντας την ισχύ της σύμ­βα­σης, την Τετάρ­τη, 15 Οκτω­βρί­ου 1969 (ΦΕΚ 1969/Α/268). Όμως – όλα κι όλα- η Litton πήρε και το επι­πρό­σθε­το 11% επί των δηλω­θέ­ντων εξό­δων της!
Η επί­ση­μη εξή­γη­ση του καθε­στώ­τος για λύση της σύμ­βα­σης; «Αι ελλη­νι­καί υπη­ρε­σί­αι είναι εις θέσιν να συνε­χί­σουν άνευ ειδι­κής βοη­θεί­ας τας προ­σπα­θεί­ας δια την ανά­πτυ­ξιν»…
Αυτό που η χού­ντα ομο­λό­γη­σε εμπρά­κτως, νωρί­τε­ρα το είχε δηλώ­σει ευθαρ­σώς στο περιο­δι­κό «Ramparts» ο Ρόμπερτ Αλαν, υπεύ­θυ­νος του γρα­φεί­ου της εται­ρεί­ας στην Αθή­να: «Τα κέρ­δη μας είναι ασφα­λώς μεγά­λα, διό­τι ουσια­στι­κά δεν κάνου­με εμείς επεν­δύ­σεις».
Ο Αλαν είχε κάθε λόγο να συμπα­θεί το δικτα­το­ρι­κό καθε­στώς και ουδέ­πο­τε έκρυ­ψε αυτή του την …αγά­πη. Όταν κάπο­τε κλή­θη­κε να σχο­λιά­σει τα βασα­νι­στή­ρια και τις διώ­ξεις σε βάρος των αντι­φρο­νού­ντων, είπε: «Οι περισ­σό­τε­ροι εξό­ρι­στοι και φυλα­κι­σμέ­νοι ζουν σε νησιά, όπως είναι η Κατα­λί­να (σ.σ. θέρε­τρο στην Καλι­φόρ­νιας). Είναι ελεύ­θε­ροι να πηγαί­νουν και να έρχο­νται. Ανα­πνέ­ουν καθα­ρό αέρα, βρί­σκο­νται κάθε μέρα σε ωραίο ηλιό­λου­στο περι­βάλ­λον και απλώς δεν έχουν επι­κοι­νω­νία με τον έξω κόσμο».
Αυτό δεν ήταν «Τάμα», ήταν … θάμα
Δεύ­τε­ρο «ορό­ση­μο»: Το Σάβ­βα­το, 14 Δεκεμ­βρί­ου 1968, ο Παπα­δό­που­λος ανα­κοί­νω­σε ότι κατέ­φθα­σε η ώρα να εκπλη­ρώ­σει η «Ελλάς Ελλή­νων Χρι­στια­νών» μια υπό­σχε­ση, την οποία είχε δώσει προς τον Θεό η …Δ΄ Εθνο­συ­νέ­λευ­ση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στο Άργος το 1829: Την ανέ­γερ­ση ενός μεγα­λο­πρε­πούς ναού του Σωτή­ρος. Ως τόπος ορί­στη­καν τα Τουρ­κο­βού­νια. Το «Τάμα», όπως καθιε­ρώ­θη­κε να λέγε­ται, αντι­προ­σώ­πευε στο έπα­κρο τη μεγα­λο­μα­νία του καθε­στώ­τος. «Θα απο­τε­λέ­σει, μετά την οικο­δό­μη­σίν του, το τρί­το αρχι­τε­κτο­νι­κό οικο­δό­μη­μα των Αθη­νών, μετά τον κλασ­σι­κό Παρ­θε­νώ­να και τον Βυζα­ντι­νό Λυκα­βητ­τό», έγρα­φε η «Ηχώ των Ενό­πλων Δυνά­με­ων» τον Ιού­νιο του 1973. Μέχρι τότε, δεν είχαν γίνει καν τα ορι­στι­κά σχέ­δια του έργου. Κι ούτε θα γίνο­νταν ποτέ…
Τι ακρι­βώς συνέ­βαι­νε με το «Τάμα»; Για­τί … δεν χτι­ζό­ταν τίπο­τα, επί χρό­νια; Από τη δύση του ’68 η χου­ντι­κή προ­πα­γάν­δα είχε αρχί­σει να δια­φη­μί­ζει περι­πτώ­σεις ανθρώ­πων, οι οποί­οι κατέ­θε­ταν για αυτόν τον «ιερό σκο­πό» τον οβο­λό τους. Τον Μάιο του ’69 συγκρο­τή­θη­κε και μια «Ανώ­τα­τη Επι­τρο­πή», με πρό­ε­δρο τον πρω­θυ­πουρ­γό Παπα­δό­που­λο και μέλη τον αρχιε­πί­σκο­πο Ιερώ­νυ­μο και πέντε υπουρ­γούς. Ανά­με­σά τους, ο Πατ­τα­κός (Εσω­τε­ρι­κών) και ο Μακα­ρέ­ζος (Συντο­νι­σμού). Εν ολί­γοις, ολό­κλη­ρη η κορυ­φαία χου­ντι­κή «τριαν­δρία» επέ­βλε­πε τα του έργου, έχο­ντας την αρω­γή – πέραν των άλλων υπουρ­γών- και ενός «Γνω­μο­δο­τι­κού Συμ­βου­λί­ου», που το απάρ­τι­ζαν πρυ­τά­νεις, ακα­δη­μαϊ­κοί, ο δήμαρ­χος Δημ. Ρίτσος και άλλοι παρά­γο­ντες. Από τον Ιού­νιο του ’69 επέ­βλε­παν και το «Ειδι­κό Ταμείο» που συστά­θη­κε τότε, για την οικο­νο­μι­κή δια­χεί­ρι­ση του έργου.
Μυστή­ριο κάλυ­πτε τα του «Τάμα­τος», μέχρι τον Ιανουά­ριο του ’74. Τότε δημο­σιεύ­θη­κε ο απο­λο­γι­σμός του «Ειδι­κού Ταμεί­ου». Αυτό δεν ήταν «Τάμα», ήταν …θάμα. Στο «Ταμείο» είχαν εισ­ρεύ­σει 453,3 εκα­τομ­μύ­ρια δρχ, εκ των οποί­ων είχαν εξα­φα­νι­στεί τα 406 εκα­τομ­μύ­ρια! Όλα αυτά δαπα­νή­θη­καν – υπο­τί­θε­ται- για απαλ­λο­τριώ­σεις, «προ­πα­ρα­σκευα­στι­κά έργα», «μελέ­τες», εργα­σί­ες «διοι­κή­σε­ως και λει­τουρ­γί­ας»…
Από τη συνο­λι­κή «απο­τα­μί­ευ­ση» των 453,3 εκα­τομ­μυ­ρί­ων, τα 230 ήταν δάνεια. Τα 180 προ­ήλ­θαν από εισφο­ρές και δωρε­ές, τμή­μα των οποί­ων κάλυ­ψαν φορείς του Δημο­σί­ου – πχ η Αγρο­τι­κή Τρά­πε­ζα έδω­σε 10 εκα­τομ­μύ­ρια. Τα υπό­λοι­πα 43,3 εκα­τομ­μύ­ρια ήταν «επι­χο­ρή­γη­ση» από τον τακτι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.
Την αχα­λί­νω­τη δια­σπά­θι­ση δημο­σί­ου χρή­μα­τος την υπο­γραμ­μί­ζει ένα ακό­μη στοι­χείο: Στην τριε­τία 1970 -73 έγι­ναν τρεις δια­γω­νι­σμοί για «προ­σχέ­δια» του «Τάμα­τος». Απέ­τυ­χαν πατα­γω­δώς και κηρύ­χθη­καν άγο­νοι. Ελά­χι­στοι αρχι­τέ­κτο­νες ενδια­φέρ­θη­καν και κατέ­θε­σαν προ­τά­σεις, μολο­νό­τι τα αντί­στοι­χα χρη­μα­τι­κά βρα­βεία ήταν άκρως χορ­τα­στι­κά. Συνο­λι­κά, στην τριε­τία υπο­βλή­θη­καν 73 προ­τά­σεις, καμία όμως δεν κρί­θη­κε ικα­νο­ποι­η­τι­κή. Κι όμως, μοι­ρά­στη­κε – μαζί με τους επαί­νους για τις σχε­τι­κές προ­σπά­θειες- το ποσό των 3.650.000 δρχ. Ποσό που υπε­ρέ­βαι­νε … 900 φορές το μέσο μισθό ενός εργα­ζό­με­νου στον ιδιω­τι­κό τομέα.
Η μεγά­λη ευερ­γε­σία προς τον κύριο Μακντό­ναλντ
Ήταν αδύ­να­τον φυσι­κά να υπο­λο­γι­στεί πόσοι … αστέ­ρες του καθε­στώ­τος έλα­βαν μέρος – με τους ευνο­ού­με­νούς τους- σε αυτό το τρο­μα­κτι­κών δια­στά­σε­ων φαγο­πό­τι. Την «επί­βλε­ψη» πάντως την είχε – όπως προ­εί­πα­με- σύσ­σω­μη η … αφρό­κρε­μα του καθε­στώ­τος. Εάν υπο­τε­θεί ότι το «Τάμα» κλή­θη­κε να άρει … μια εκκρε­μό­τη­τα 139 ετών (1829 – 1968), τότε το ποσό που εξα­φά­νι­σαν τα αρπα­χτι­κά της χού­ντας αντι­στοι­χεί σχε­δόν σε τρία εκα­τομ­μύ­ρια δρχ για κάθε χαμέ­νο χρό­νο! Καθό­λου άσχη­μα…
Κάποιοι ενδε­χο­μέ­νως διε­ρω­τώ­νται πώς «βγή­καν στη φόρα» τα οικο­νο­μι­κά στοι­χεία του «Τάμα­τος», προ­τού καταρ­ρεύ­σει η χού­ντα. Η απά­ντη­ση είναι απλή: Είχε ήδη απο­κα­θη­λω­θεί – προ δυο μηνών- ο Παπα­δό­που­λος κι ο Ιωαν­νί­δης δεν είχε κανέ­να λόγο να κρύ­βει τη «φαυ­λο­κρα­τία» των «άλλων».
Τρί­το «ορό­ση­μο»: Το 1969 φαί­νε­ται πως οι … μίζες της Litton είχαν ξεκο­κα­λι­στεί. Ήταν λοι­πόν ώρα για μία ακό­μη μεγά­λη, αποι­κιο­κρα­τι­κή σύμ­βα­ση, απ’ αυτές που όταν υπο­γρά­φο­νται τρία τινά μπο­ρεί να «μαρ­τυ­ρούν» για τους δια­χει­ρι­στές δημό­σιου χρή­μα­τος: Αν δεν είναι ηλί­θιοι, αν δεν νιώ­θουν – για κάποιο λόγο- εξα­να­γκα­σμέ­νοι, τότε σίγου­ρα κάτι άλλο περι­μέ­νουν. Οι δυο τελευ­ταί­ες εκδο­χές φυσι­κά μπο­ρούν να συνυ­πάρ­ξουν…
Ο Μακα­ρέ­ζος υπέ­γρα­ψε με τον εργο­λά­βο Ρόμπερτ Μακντό­ναλντ, από τις ΗΠΑ, σύμ­βα­ση για την κατα­σκευή της Εγνα­ντί­ας Οδού (ΦΕΚ 1969/Α/15). Ποια ήταν η κατά­λη­ξη; Ο Αμε­ρι­κα­νός πήρε τα μπο­γα­λά­κια του κι έφυ­γε, ενώ το Δημό­σιο είχε επι­βα­ρυν­θεί σε βαθ­μό απί­στευ­το.
Μοι­ραίο ήταν να συμ­βεί αυτό. Το έργο υπο­λο­γί­στη­κε στα 150 εκ. δολά­ρια, εκ των οποί­ων σχε­δόν το 1/3 θα το κάλυ­πτε το ελλη­νι­κό κρά­τος. Οι … χακί φύλαρ­χοι της στρα­το­κρα­τού­με­νης ελλη­νι­κής Μπα­να­νί­ας, όμως, δεν χαλι­να­γώ­γη­σαν τη γαλα­ντο­μία τους. Εγγυ­ή­θη­καν τα δάνεια του Μακντό­ναλντ, τον «διευ­κό­λυ­ναν» με αμέ­τρη­τα ομό­λο­γα, του έδω­σαν 4,5 εκ. δολά­ρια ως προ­κα­τα­βο­λή και όρι­σαν την αμοι­βή του επί των εξό­δων, συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας σε αυτά τη χρη­μα­το­δό­τη­ση του … Δημο­σί­ου!
Το φοβε­ρό ήταν ότι θα διεκ­πε­ραί­ω­ναν το έργο γηγε­νείς υπε­ρερ­γο­λά­βοι – ο Αμε­ρι­κα­νός απλώς θα μερι­μνού­σε για μελέ­τες και δάνεια.Εάν ο Μακντό­λαντ δια­πί­στω­νε πως δεν επαρ­κού­σαν τα 150 εκ. δολά­ρια, είχε δυο επι­λο­γές. Να ψάξει για περισ­σό­τε­ρα ή «να θεω­ρη­θή εκτε­λέ­σας την σύμ­βα­σιν άμα τη συμπλη­ρώ­σει της κατα­σκευ­ής τμή­μα­τος της οδού, ούτι­νος η αξία ανέρ­χε­ται εις 150 εκ. δολά­ρια».
Ο Μακντό­ναλντ δεν εξα­σφά­λι­σε καμία χρη­μα­το­δό­τη­ση – ίσως να μην είχε και λόγους να το κάνει. Απο­χαι­ρέ­τη­σε, λέγο­ντας ίσως νοε­ρά κάποιο «thanks folks» για τα 4,8 εκ. δολά­ρια συν τα 33,4 εκ. σε ομό­λο­γα ελλη­νι­κού δημο­σί­ου που πρό­λα­βε να τσε­πώ­σει.
«Στε­γα­στι­κή απο­κα­τά­στα­σις» και θεσμο­θέ­τη­ση ατι­μω­ρη­σί­ας
Τέταρ­το «ορό­ση­μο»: Το 1970 οι δικτά­το­ρες θεσμο­θέ­τη­σαν τη στε­γα­στι­κή απο­κα­τά­στα­ση «αξιω­μα­τι­κών δια­δρα­μα­τι­σά­ντων εξέ­χο­ντα ρόλον» στο πρα­ξι­κό­πη­μα. Διό­τι, καλοί οι μισθοί, καλά τα αξιώ­μα­τα και τα ρου­σφέ­τια, αλλά αν δεν είχες – βρε αδελ­φέ- ένα εγγυ­η­μέ­νο, καλό κερα­μί­δι πάνω από το κεφά­λι σου, κιν­δύ­νευ­ες. Θα σε πετύ­χαι­νε ο αναρ­χο- κομ­μου­νι­σμός «ασκε­πή» και θα σου άνοι­γε το κεφά­λι…
Πέμ­πτο «ορό­ση­μο»: Περί­ο­δος εορ­τών ήταν, οι «εθνο­σω­τή­ρες» απο­φά­σι­σαν – ίσως εν όψει πρω­το­χρο­νιάς – να κάνουν άλλο ένα καλό δώρο στον εαυ­τό τους. Καλό και ωφέ­λι­μο στο … διη­νε­κές – έτσι του­λά­χι­στον ήλπι­ζαν. Την Τετάρ­τη, 30 Δεκεμ­βρί­ου 1970, νομο­θέ­τη­σαν τα «περί ευθύ­νης υπουρ­γών». Μετα­βα­τι­κή διά­τα­ξη (παρ. 48) του ΝΔ 802 όρι­ζε ότι δεν μπο­ρού­σε να ασκη­θεί δίω­ξη ενα­ντί­ον υπουρ­γού ή υφυ­πουρ­γού της δικτα­το­ρί­ας, παρά μόνο εάν το απο­φά­σι­ζαν οι … συνά­δελ­φοί του.
Για να έχουν απο­λύ­τως ήσυ­χο το κεφά­λι τους, οι συνταγ­μα­τάρ­χες συμπε­ριέ­λα­βαν κάτι ακό­μη στη ρύθ­μι­ση: «Παρέ­γρα­ψαν» όλα τα εγκλή­μα­τα, «δια τα οποία δεν ησκή­θη ποι­νι­κή δίω­ξις μέχρι της ημέ­ρας συγκλή­σε­ως» κάποιας Βου­λής, μελ­λο­ντι­κής.
Εάν επι­τύγ­χα­νε το κατο­πι­νό εγχεί­ρη­μα της λεγό­με­νης «φιλε­λευ­θε­ρο­ποί­η­σης», με τον Μαρ­κε­ζί­νη και τις ελεγ­χό­με­νες εκλο­γές, κατά πάσα βεβαιό­τη­τα θα επι­βί­ω­νε αυτή η ασυ­λία που πρό­σφε­ραν στην αφε­ντιά τους οι συνταγ­μα­τάρ­χες. Δυστυ­χώς για αυτούς, έπει­τα από την εξέ­γερ­ση του Πολυ­τε­χνεί­ου κατέ­στη ανέ­φι­κτη η «μετά­στα­ση» τέτοιων χου­ντι­κών θεσμών στο κοι­νο­βου­λευ­τι­κό τοπίο.
Έκτο «ορό­ση­μο»: Ήταν Μάιος του 1972, όταν η χού­ντα απάλ­λα­ξε τον ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νό επι­χει­ρη­μα­τία Τομ Πάπ­πας από τις αντι­σταθ­μι­στι­κές υπο­χρε­ώ­σεις, για έξι αγρο­το­βιο­μη­χα­νι­κές μονά­δες σε διά­φο­ρες περιο­χές της χώρας (ΦΕΚ 1972/Α/72).
Αυτό ήταν το δεύ­τε­ρο χατί­ρι των συνταγ­μα­ταρ­χών προς τον Πάπ­πας. Το πρώ­το – πιθα­νό­τα­τα και το μεγα­λύ­τε­ρο – είχε γίνει τέσ­σε­ρα χρό­νια νωρί­τε­ρα (ΦΕΚ 1968/Α/201). Ήταν το «πρά­σι­νο φως» για τα εργο­στά­σια εμφιά­λω­σης της Coca- Cola, το οποίο είχαν αρνη­θεί να «ανά­ψουν» οι προ­δι­κτα­το­ρι­κές κυβερ­νή­σεις, θεω­ρώ­ντας το συγκε­κρι­μέ­νο σχέ­διο του επι­χει­ρη­μα­τία άκρως αντα­γω­νι­στι­κό προς την εγχώ­ριο παρα­γω­γή ανα­ψυ­κτι­κών.
Ο Πάπ­πας είχε απα­σχο­λή­σει και για άλλο λόγο, εντο­νό­τα­τα, το ελλη­νι­κό πολι­τι­κό σύστη­μα πριν από το πρα­ξι­κό­πη­μα: Η Ένω­ση Κέντρου και η ΕΔΑ είχαν καταγ­γεί­λει ως προ­νο­μια­κούς … μέχρι αηδί­ας τους όρους της επέν­δυ­σης που είχε κάνει στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, με το διυ­λι­στή­ριο της ESSO, το ’62. Το φθι­νό­πω­ρο του ’64, μάλι­στα, η κυβέρ­νη­ση της Ένω­σης Κέντρου επέ­βαλ­λε στον Πάπ­πας τρο­πο­ποί­η­ση της συγκε­κρι­μέ­νης σύμ­βα­σης.
Χρη­μα­το­δό­τη­σαν και την εκστρα­τεία του … Νίξον!
Ο Τομ Πάπ­πας ήταν δια­πρύ­σιος υπο­στη­ρι­κτής της χού­ντας. Τόσο γρή­γο­ρα συντε­λέ­στη­κε η μετα­ξύ τους οικο­νο­μι­κή – πολι­τι­κή δια­πλο­κή, ώστε το 1967, στην κυβέρ­νη­ση Κόλ­λια , διο­ρί­στη­κε υπουρ­γός Δημό­σιας Τάξης ένας προ­σω­πάρ­χης του επι­χει­ρη­μα­τία, ο Παύ­λος Τοτό­μης. Στη συνέ­χεια ο Τοτό­μης ανέ­λα­βε καθή­κο­ντα προ­έ­δρου της ΕΤΒΑ. Ο Τομ Πάπ­πας ήταν παράλ­λη­λα υπο­στη­ρι­κτής και βασι­κός χρη­μα­το­δό­της της προ­ε­κλο­γι­κής εκστρα­τεί­ας του Νίξον, για τις αμε­ρι­κα­νι­κές εκλο­γές του 1968.
«Παράλ­λη­λα»; ….Όχι ακρι­βώς. Κατά τα φαι­νό­με­να ο Πάπ­πας βρή­κε τρό­πο να ενώ­σει τις δυο μεγά­λες … συμπά­θειές του, την ελλη­νι­κή χού­ντα και το Νίξον. Με δεσμούς … χρή­μα­τος. Κάτι πολύ ενδια­φέ­ρον κατέ­θε­σε στο αμε­ρι­κα­νι­κό Κογκρέ­σο ο Έλλη­νας δημο­σιο­γρά­φος Ηλί­ας Δημη­τρα­κό­που­λος, που ζού­σε στην Ουά­σιγ­κτον: Ότι η χού­ντα ενί­σχυ­σε το ταμείο της προ­ε­κλο­γι­κής εκστρα­τεί­ας του Νίξον με 549.000 δολά­ρια. Μετρη­τά, ζεστά- ζεστά… Είχαν «ζεστα­θεί» από τη συνε­χή κίνη­ση!
Τα χρή­μα­τα αυτά τα είχε διο­χε­τεύ­σει η CIA στην ΚΥΠ, με σκο­πό να «ανα­βαθ­μι­στεί» η δρά­ση της ελλη­νι­κής Υπη­ρε­σί­ας, να γίνει πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κό το αντι­κο­μου­νι­στι­κό της έργο, κλπ. Στη συνέ­χεια, κατ’ εντο­λή Παπα­δό­που­λου και με μοχλό το Ρου­φο­γά­λη, γινό­ταν η «ανα­κύ­κλω­ση» και τα χρή­μα­τα όδευαν προς το Νίξον.
Έβδο­μο «ορό­ση­μο»: Πέμ­πτη, 21 Σεπτεμ­βρί­ου 1972. Ο Πατ­τα­κός έδω­σε εντο­λή να «δια­τε­θούν το ταχύ­τε­ρον εις την κατα­νά­λω­σιν» τα κρέ­α­τα. Ποια κρέ­α­τα; Της Αργε­ντι­νής. Αυτά που «μαύ­ρι­ζαν», αυτά που θα «ξέμε­ναν». Τα γνω­στά και ως «κρέ­α­τα Μπα­λό­που­λου». Μαζί με το «Τάμα», ίσως το πιο … εμβλη­μα­τι­κό σκάν­δα­λο της χού­ντας!
Ο Μιχά­λης Μπα­λό­που­λος ήταν υφυ­πουρ­γός Εμπο­ρί­ου. Αυτός κι ο Γενι­κός Διευ­θυ­ντής του Υπουρ­γεί­ου, ο Ζαφεί­ρης Παπα­μι­χα­λό­που­λος, κάθι­σαν στο εδώ­λιο για το σκάν­δα­λο των κρε­ά­των. Σκάν­δα­λο … πολυ­ε­πί­πε­δο, με κατη­γο­ρη­τή­ριο πλού­σιο!
Η σοβα­ρό­τε­ρη κατη­γο­ρία σε βάρος των δυο, ήταν πως χρη­μα­τί­ζο­νταν «κατά συρ­ρο­ήν» από μεγα­λέ­μπο­ρους της Ροδε­σί­ας που επε­δί­ω­καν να απο­κτή­σουν μονο­πω­λια­κά προ­νό­μια στην εισα­γω­γή κρέ­α­τος. Απο­τέ­λε­σμα της συγκέ­ντρω­σης αδειών εισα­γω­γής σε χέρια λίγων ήταν οι ανα­τι­μή­σεις στις τιμές του κρέ­α­τος – ίσως, ακό­μη, οι ευνοη­μέ­νοι έμπο­ροι να ήθε­λαν έτσι να καλύ­πτουν και τα έξο­δα των δωρο­δο­κιών…
Απα­γο­ρεύ­τη­κε, επί­σης, για κάποιο διά­στη­μα η διά­θε­ση ντό­πιου κρέ­α­τος, ώστε να προ­ω­θη­θούν στην αγο­ρά τα προ­βλη­μα­τι­κά, εκεί­να της Αργε­ντι­νής. Η προ­α­να­φερ­θεί­σα εντο­λή του Πατ­τα­κού ήταν γρα­πτή και ανα­γνώ­στη­κε στο δικα­στή­ριο.
Ο Μπα­λό­που­λος έγι­νε σλό­γκαν και … στα γήπε­δα
Ο Μπα­λό­που­λος κατα­δι­κά­στη­κε τον Ιού­νιο του ’74 σε ποι­νή φυλά­κι­σης 3,5 ετών, η οποία μειώ­θη­κε σε 14 μήνες το 1976. Το σκάν­δα­λο των κρε­ά­των ήταν το μονα­δι­κό που «έστει­λε» στο εδώ­λιο αξιω­μα­τού­χους της χού­ντας, προ­τού καταρ­ρεύ­σει η χού­ντα. Η εξή­γη­ση είναι η ίδια με εκεί­νη, για τη δημο­σιο­ποί­η­ση των ατα­σθα­λιών του «Τάμα­τος»: Ο Ιωαν­νί­δης επι­θυ­μού­σε να κατα­δεί­ξει ότι ήταν ανα­γκαία, από ηθι­κής πλευ­ράς, η ανα­τρο­πή του Παπα­δό­που­λου.
Κάπως έτσι έμει­νε στην … Ιστο­ρία το όνο­μα του Μπα­λό­που­λου, τον οποί­ον περιέ­βα­λαν επί­σης επί­μο­νες φήμες για ατα­σθα­λί­ες στον ΕΟΤ, όταν ήταν γραμ­μα­τέ­ας του οργα­νι­σμού.
Το σκάν­δα­λο των κρε­ά­των ενέ­πνευ­σε και τους … φιλά­θλους. Εάν κάποιος ποδο­σφαι­ρι­στής δεν απέ­δι­δε καλά, η κερ­κί­δα τον απο­κα­λού­σε με ευκολία«βόδι Αργε­ντι­νής» ή «κρέ­ας του Μπα­λό­που­λου».
Μέσα σε αυτή τη … θύελ­λα των σκαν­δά­λων, φάντα­ζαν «παρω­νυ­χί­δες» ήσσο­νος σημα­σί­ας οι απ’ ευθεί­ας ανα­θέ­σεις – χωρίς δια­γω­νι­σμούς- έργων σε διά­φο­ρες εται­ρεί­ες. Όσο για τη «λιτή» ζωή που έκα­ναν οι συνταγ­μα­τάρ­χες και οι δικοί τους άνθρω­ποι, θα άξι­ζε τον κόπο να δια­βά­σει κανείς τις εξι­στο­ρή­σεις της Ντέλ­λας Ρου­φο­γά­λη, τόσο για τη δική της ντόλ­τσε βίτα, όσο και για τη χλι­δή της δια­μο­νής της ίδιας και της Δέσποι­νας Παπα­δο­πού­λου στο Παρί­σι, όταν – κάποια στιγ­μή- το επι­σκέ­φθη­καν οι δύο τους.
Για την συνη­θι­σμέ­νη εν Ελλά­δι ζωή της, η Ντέλ­λα Ρου­φο­γά­λη έχει πει:«Αρχίζω να ράβω την και­νού­ρια μου γκαρ­ντα­ρό­μπα στους μετρ της ραπτι­κής για τους οποί­ους μέχρι τώρα έκα­να επι­δεί­ξεις. Η ζωή μου έχει αλλά­ξει τελεί­ως, το ίδιο και η συμπε­ρι­φο­ρά όλων απέ­να­ντί μου. Μου φέρο­νται με έκδη­λο σεβα­σμό και τα κομπλι­μέ­ντα τους είναι υπερ­βο­λι­κά. Αλλά μου αρέ­σει. Εγώ εξα­κο­λου­θώ να φέρο­μαι φιλι­κά προς τους παλιούς γνω­στούς και τους και­νού­ριους, πλού­σιους φιλο­χου­ντι­κούς επι­χει­ρη­μα­τί­ες που πλη­θαί­νουν μέρα με τη μέρα μαζί με τα ραβα­σά­κια για ρου­σφέ­τια. Αισθά­νο­μαι πως έχω υπο­χρέ­ω­ση να εξυ­πη­ρε­τή­σω τους πάντες. Ο Μιχά­λης συνή­θως δεν αρνεί­ται. Γεύ­ο­μαι τη δύνα­μη της εξου­σί­ας, και με μαγεύ­ει» (Λεω­νί­δας Παπά­γος, «Σημειώ­σεις 1967-1977»).
«Χαβιά­ρι Περ­σί­ας και παγω­μέ­να καβού­ρια Αλά­σκας»
Υπήρ­χαν όμως και τα .. έκτα­κτα περι­στα­τι­κά, όπως οι αρρα­βώ­νες της με το Ρου­φο­γά­λη. «Την επό­με­νη βδο­μά­δα και­νού­ρια δώρα, και­νού­ριες ανθο­δέ­σμες, φρέ­σκα ψάρια απ’ όλα τα νησιά της Ελλά­δας, κού­τες με το καλύ­τε­ρο χαβιά­ρι της Περ­σί­ας και παγω­μέ­να καβού­ρια της Αλά­σκας κατα­φθά­νουν στο σπί­τι. Δεν ξέρω τι να τα κάνω».
Για την Ιστο­ρία: Τους αρρα­βώ­νες του ζεύ­γους τίμη­σαν προ­βε­βλη­μέ­νοι επι­χει­ρη­μα­τί­ες, όπως οι Λάτσης και Κιο­σέ­ο­γλου. Στο γάμο τους; Το … αδια­χώ­ρη­το. Θυμά­ται η Ντέλ­λα: «Ο Παύ­λος Βαρ­δι­νο­γιάν­νης, ο εφο­πλι­στής Θεο­δω­ρα­κό­που­λος με το γιο του τον Τάκη, ο Κώστας Δρα­κό­που­λος των διυ­λι­στη­ρί­ων, ο Νίκος Ταβου­λά­ρης των ναυ­πη­γεί­ων, το ζεύ­γος Μπο­δο­σά­κη, ο Αγγε­λος Κανελ­λό­που­λος των τσι­μέ­ντων ‘Τιτάν’ με τη γυναί­κα του, ο Τομ Πάπ­πας, ο Γ. Λύρας, ο Γιώρ­γος Ταβλά­ριος, εφο­πλι­στής από τη Νέα Υόρ­κη με τη γυναί­κα του και ο Γιάν­νης Λάτσης με τη μεγά­λη του κόρη, αφού η γυναί­κα του την ίδια μέρα πάντρευε την ανη­ψιά της σε άλλη εκκλη­σία».
Αυτή ήταν λοι­πόν η … αδιά­φθο­ρη δικτα­το­ρία! Αναμ­φι­βό­λως, η χού­ντα μετέ­φε­ρε … πολύ μακριά τη σκυ­τά­λη της δια­φθο­ράς, την οποία – για να είμα­στε ακρι­βείς- παρέ­λα­βε από τα προ­γε­νέ­στε­ρα χρό­νια.
Υπεν­θυ­μί­σεις επι­γραμ­μα­τι­κές: Σκάν­δα­λο «Siemens» που προ­κά­λε­σε και τη ρήξη στις σχέ­σεις του Παπά­γου με τον Μαρ­κε­ζί­νη, το 1954. Άφθο­να… κλέη της οκτα­ε­τί­ας (1955- 63) Καρα­μαν­λή, από τα «βρα­χώ­δη οικό­πε­δα της Φιλο­θέ­ης» και τα φου­σκω­μέ­να κέρ­δη εργο­λά­βων, μέχρι την ηλε­κτρο­δό­τη­ση της «Πεσι­νέ» με όρους σκαν­δα­λω­δώς ευνοϊ­κούς. Από­φα­ση της Βου­λής, τον Φεβρουά­ριο του 1965, να παρα­πέμ­ψει σε ειδι­κό δικα­στή­ριο τους Κ. Καρα­μαν­λή, Π. Παπα­λη­γού­ρα και Ν. Μάρ­τη για την «Πεσι­νέ». Επτά εν συνό­λω υπουρ­γοί και δυο υφυ­πουρ­γοί του «εθνάρ­χη» που αντι­με­τώ­πι­σαν – σε κοι­νο­βου­λευ­τι­κό επί­πε­δο- κατη­γο­ρί­ες περί βλά­βης του δημο­σί­ου συμ­φέ­ρο­ντος και περί παρά­νο­μης διά­θε­σης μυστι­κών κον­δυ­λί­ων. (Προ­τεί­νει κανείς να εκλά­βου­με ως από­δει­ξη αθω­ό­τη­τας το «κου­κού­λω­μα» που – κατά τα ειω­θό­τα- ακο­λού­θη­σε; ). Εξα­γο­ρές βου­λευ­τών στην περί­ο­δο της απο­στα­σί­ας, το 1965.
Ακό­μη κι ο ελλη­νι­κός κινη­μα­το­γρά­φος των middle 60ς κατο­χύ­ρω­σε ως σήμα κατα­τε­θέν της επο­χής τα … αρπα­κτι­κά του Μαυ­ρο­για­λού­ρου. Τυχαίο; Δεν νομίζουμε…Εάν λοι­πόν όλα αυτά στιγ­μά­τι­σαν την εικο­σα­ε­τία 1954- 1974, για­τί σήμε­ρα τόσα στό­μα­τα πιπι­λί­ζουν μονό­το­να την «καρα­μέ­λα» πως η δια­φθο­ρά και το ρου­σφέ­τι γεν­νή­θη­καν το …’74 και είχαν μαμά τη Μετα­πο­λί­τευ­ση; Ας δώσει ο καθέ­νας την απά­ντη­ση που θεω­ρεί σωστή…