Αρκτική: ο άλλος ψυχρός πόλεμος…

Με αυτό τον τίτλο κυκλο­φο­ρεί πρό­σφα­το (2-8/10/2008) τεύ­χος του περιο­δι­κού “Courrier International”. Ανα­φέ­ρε­ται, λοι­πόν, στον αντα­γω­νι­σμό εκμε­τάλ­λευ­σης του Βόρειου Πόλου, που καθώς λιώ­νουν οι πάγοι του, γίνε­ται ευκο­λό­τε­ρα προ­σπε­λά­σι­μο για τα ανυ­πο­λό­γι­στου όγκου πετρε­λαϊ­κά του απο­θέ­μα­τα. Προ­ε­τοι­μά­ζο­νται, λοι­πόν οι μεγά­λες δυνά­μεις (ΗΠΑ, Ρωσία) για την διεκ­δί­κη­ση της ηγε­μο­νί­ας στην περιο­χή. Γρά­φει π.χ. ο σύμ­βου­λος του Ρώσου Υπουρ­γού φυσι­κών πόρων Ιβάν Γκλου­μώφ: «… Η Ρωσία εγκαι­νιά­ζει μία νέα τακτι­κή αξιο­ποί­η­σης της Αρκτι­κής. Η χώρα διε­ρευ­νά εντα­τι­κά τον καθο­ρι­σμό των ορί­ων του ηπει­ρω­τι­κού της εδά­φους και την κατα­γρα­φή τους στο διε­θνές δίκαιο. Προ­τε­ραιό­τη­τα θα δοθεί στην ανά­πτυ­ξη του Μεγά­λου Βορ­ρά. Στην επα­να­διά­νοι­ξη της Βόρειας Θαλάσ­σιας οδού. Στην ανα­νέ­ω­ση των μετα­φο­ρι­κών υπο­δο­μών. Στην προ­ο­πτι­κή εκμε­τάλ­λευ­σης των φυσι­κών πόρων. Η χώρα μας κατά­λα­βε επι­τέ­λους, ότι πρέ­πει να επεν­δύ­σει σε πολ­λή μεγά­λη κλί­μα­κα στην Αρκτι­κή, για­τί αυτή η περιο­χή απο­τε­λεί τη βάση της ευη­με­ρί­ας μας και την μελ­λο­ντι­κής μας ασφά­λειας…»
Για την Ρωσία η κατά­κτη­ση της Αρκτι­κής (του Μεγά­λου Βορ­ρά) μέχρι το 2020 απο­τε­λεί στρα­τη­γι­κό στό­χο. Τι σημαί­νει αλή­θεια Μεγά­λος Βορ­ράς; Σύμ­φω­να με το Αμε­ρι­κά­νι­κο Γεω­λο­γι­κό κυβερ­νη­τι­κό γρα­φείο στην Αρκτι­κή βρί­σκε­ται το 13% των μη απο­κα­λυ­φθέ­ντων μέχρι στιγ­μής κοι­τα­σμά­των Πετρε­λαί­ου και 30% Φυσι­κού Αερί­ου. Για την Ρωσία η περιο­χή αυτή εξα­σφα­λί­ζει σήμε­ρα το 11% του Εθνι­κού προ­ϊ­ό­ντος και το 22% του όγκου των εξα­γω­γών. Εδώ, για την Ρωσία παρά­γε­ται το 90% του νικε­λί­ου και κοβαλ­τί­ου, το 60% του χαλ­κού, το 96% των πλα­τι­νοει­δών και το 100% του βαρύ­τη.
Το ενδια­φέ­ρον των ΗΠΑ για την περιο­χή εξαι­ρε­τι­κά μεγά­λο, που επι­διώ­κει την δική της παρου­σία στην εξό­χως ενδια­φέ­ρου­σα περιο­χή με το προ­κά­λυμ­μα της διε­θνούς συνερ­γα­σί­ας στην Αρκτι­κή. Η Αμε­ρι­κά­νι­κη παρου­σία προ­ω­θεί­ται με σχε­τι­κές συμ­φω­νί­ες με την Νορ­βη­γία, που έχει επί­σης προ­φα­νές ενδια­φέ­ρον και λόγους παρου­σί­ας στην περιο­χή. Η τελευ­ταία, ενερ­γο­ποιεί­ται με την δική της εται­ρεία Snohvit (Χιο­νά­τη) Η Ρώσι­κη Στόκ­μαν (Γκάζ­προμ) προ­σκα­λεί Κινέ­ζους, Για­πω­νέ­ζους και Κορε­ά­τες επεν­δυ­τές. Η οικο­νο­μι­κή της βάση και οι επεν­δυ­τι­κές της δυνα­τό­τη­τες κάνουν την Νορ­βη­γι­κή «Χιο­νά­τη» να μοιά­ζει με νάνο…
Οι επε­κτά­σεις του Ρώσι­κου Ηπει­ρω­τι­κού εδά­φους δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται με καθό­λου καλό μάτι από τις ΗΠΑ, που επι­διώ­κουν να χαρα­κτη­ρι­σθεί η περιο­χή ως ζώνη διε­θνούς συνερ­γα­σί­ας. Ταυ­τό­χρο­να οι ΗΠΑ σκέ­φτο­νται να υιο­θε­τή­σουν στην Αλά­σκα την πρα­κτι­κή του Κανα­δά, που έβα­λε κάτω από τον έλεγ­χο του στό­λου του μεγά­λο μέρος του Ναυ­τι­κού δρό­μου Βορ­ρά-Δύσης. Κατά τελευ­ταία 10ετία το ναυ­τι­κό των ΗΠΑ δια­θέ­τει 25 εκα­τομ­μύ­ρια δολά­ρια το χρό­νο για την διε­ρεύ­νη­ση των πόλων. Το ποσό ανέ­βη­κε στα 35 εκατ. $ για το 2007… Ψίχου­λα αν συγκρι­θούν με σχέ­διο, που εκκρε­μεί στο κογκρέ­σο προ­στα­σί­ας των ακτών της Αλά­σκα και της Νορ­βη­γί­ας, ύψους 8.7 δισε­κατ. Δολά­ρια. Από αυτά, 1.5 δις. δολά­ρια προ­ο­ρί­ζο­νται για την κατα­σκευή στό­λου παγο­θραυ­στι­κών. Οι Αμε­ρι­κα­νοί, όλο και λιγό­τε­ρο κάνουν λόγο για την διε­θνή συνερ­γα­σία.
Η Αρκτι­κή θερ­μαί­νε­ται, με την βαρύ­τα­τη ευθύ­νη της μεγα­λο­κε­φα­λαι­ϊ­κής ασυ­δο­σί­ας, απει­λώ­ντας την ποιό­τη­τα ζωής και τελι­κά την ίδια τη ζωή στον πλα­νή­τη. Και αντί οι τηκό­με­νοι πάγοι να συγκλο­νί­ζουν, οι πολυ­ε­θνι­κές τρί­βουν τα χέρια τους για ευκο­λό­τε­ρη εκμε­τάλ­λευ­ση κοι­τα­σμά­των, που πριν από ελά­χι­στα χρό­νια ήταν πρα­κτι­κά μη εκμε­ταλ­λεύ­σι­μα. Αυτο­νό­η­το, ότι αυτή η «εκμε­τάλ­λευ­ση» θα σημαί­νει συγκλο­νι­στι­κές προ­σθή­κες διο­ξεί­διου του άνθρα­κα με λει­τουρ­γία από­λυ­του φαύ­λου κύκλου στο φαι­νό­με­νο του θερ­μο­κη­πί­ου… Στο μυα­λό μου ξανάρ­χε­ται η φρά­ση του Βασί­λη Ραφαη­λί­δη:… ο καπι­τα­λι­σμός είναι ένα ηλί­θιο σύστη­μα, που υπη­ρε­τεί­ται από πανέ­ξυ­πνους ανθρώ­πους…