Η ανάρ­τη­ση, που ακο­λου­θεί έχει ξανα­πα­ρου­σια­στεί στην
ΦΑΙΑΚΙΑ τον Ιού­λιο του 2014… Εδώ και εννιά χρό­νια ακρι­βώς… Περιέ­χει την μαρτυρία
ενός από εκεί­νους, που τα ονό­μα­τά τους δεν μπή­καν στις προ­θή­κες της σύγ­χρο­νης ιστορίας
μας. Ο ‘πατριω­τι­σμός’ αλά καρτ έχει κάθε λόγο να εξα­φα­νί­ζει προ­σω­πι­κό­τη­τες σαν
αυτή του Ευάγ­γε­λου Μέγα. Του ‘επώ­νυ­μου-ανώ­νυ­μου’, που τις ώρες της ντρο­πής, του
ξεπου­λή­μα­τος και της προ­δο­σί­ας, αυτός φύλα­ξε Θερμοπύλες… 

Το ξανα­νε­βά­ζου­με, για­τί δια­τη­ρεί όλη την ιστο­ρι­κή, πολιτική
και παι­δα­γω­γι­κή του αξία… 

Τώρα, που το Κυπρια­κό βαδί­ζει προς …επί­λυ­ση κατά τις βουλές
των μεγά­λων συμμάχων…

Τώρα, που οι μαριο­νέ­τες – πρα­κτο­ρά­κια του προδοτικής
χού­ντας επι­χει­ρούν να εκμε­ταλ­λευ­τούν την απο­σβε­στι­κή ικα­νό­τη­τα του χρό­νου μαζί
με την εμφά­νι­ση-πρό­κλη­ση φασι­στοει­δών επι­γό­νων, που τους …απο­δί­δουν τιμές. 

Η ΦΑΙΑΚΙΑ αυτές τις μέρες θα προ­σπα­θή­σει να συμβάλλει
στην επα­να­προ­βο­λή των δεδο­μέ­νων του 74, που είναι ένα ακό­μη σημα­ντι­κό και
ταυ­τό­χρο­να τρα­γι­κό απο­τέ­λε­σμα της δια­χρο­νι­κής εξάρ­τη­σης-υπο­τα­γής της χώρας στους
προ­στά­τες μας…

Το γεγο­νός, ότι ο εθνι­κι­σμός απο­λή­γει σε δει­νά για τον τόπο και το λαό, το ξέρου­με καλά εδώ στην Ελλά­δα… Πλη­σιά­ζου­με τα 100 χρό­νια από τότε, που η “Μεγά­λη Ιδέα” και το όνει­ρο συντρι­βής της κόκ­κι­νης μηλιάς κατέ­λη­ξε στον αφα­νι­σμό του Μικρα­σια­τι­κού Ελλη­νι­σμού ύστε­ρα από 2500 χρό­νια ενερ­γού παρου­σί­ας στο παγκό­σμιο προ­σκή­νιο της ιστο­ρί­ας και του παγκό­σμιου πολι­τι­σμού… Συμπλη­ρώ­θη­καν σήμε­ρα 40 χρό­νια από τότε, που η “εθνι­κή επα­νά­στα­σις της 21ης Απρι­λί­ου”, οργά­νω­σε και υλο­ποί­η­σε το προ­δο­τι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα, που κατέ­λη­ξε νομο­τε­λεια­κά στην κατο­χή της μισής Κύπρου με τις ευλο­γί­ες των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ…. 

Το κεί­με­νο, που ακο­λου­θεί είναι μία συνέ­ντευ­ξη του αρχι­λο­χία της ΕΛΔΥΚ Ευάγ­γε­λου Μέγα στην εφη­με­ρί­δα “Ροδια­κή“, που ανα­δη­μο­σιεύ­ε­ται στον ιστό­το­πο Nooz.gr. Σας το προ­τεί­νου­με για ανά­γνω­ση ως τεκ­μή­ριο της οργα­νω­μέ­νης πρα­κτο­ρι­κά προ­δο­σί­ας… . Και το αφιε­ρώ­νου­με σε όσους δια­θέ­τουν μνή­μη ποντι­κού και κρί­ση ασπον­δύ­λου σε τέτοιες στιγ­μές μεγά­λης εθνι­κής ταλαι­πω­ρί­ας σαν τις σημε­ρι­νές… Σε αυτούς, που αντί να θυμού­νται, να οργί­ζο­νται και να ξορ­κί­σουν το τέρας του φασι­σμού, νοσταλ­γούν και ζητω­κραυ­γά­ζουν για τους οργα­νω­τές της Κυπρια­κής τρα­γω­δί­ας και τους επι­γό­νους τους…. 

Η εντολή ήταν “μην πυροβολείτε…”!

Της Ροδού­λας Λουλουδάκη

Την ιστο­ρία πρέ­πει να τη λένε οι πρω­τα­γω­νι­στές. Συνή­θως όμως μιλούν οι άλλοι, κι αυτό γίνε­ται παντού, αλλά όταν γίνε­ται για πόλε­μο η δική μας η ευθύ­νη είναι μεγάλη. 

Ο αρχι­λο­χί­ας του Λόχου Διοι­κή­σε­ως Πεζι­κού της Ελλη­νι­κής Δύνα­μης της Κύπρου το 1974 (ΕΛΔΥΚ), Ευάγ­γε­λος Μέγας του Ιωάν­νη, Αρ. Μητρώ­ου 5074, ο παρα­λαμ­βά­νων τη θέση από τον προη­γού­με­νο που μόλις είχε ανα­χω­ρή­σει μαζί με 450 άνδρες για να έρθει η νεώ­τε­ρη κλά­ση, έπε­φτε μέσα στη φωτιά χωρίς να το ξέρει. 

Ήταν παρα­μο­νή της από­βα­σης των Τούρ­κων, λίγες μόλις μέρες από το πρα­ξι­κό­πη­μα κατά του Μακά­ριου που έδω­σε την αφορ­μή στους Τούρ­κους να επι­τε­θούν και να διχο­το­μή­σουν το νησί. 

Η μάχη της Κύπρου το 1974 χάθη­κε πριν ακό­μα δοθεί. Προη­γή­θη­καν της μάχης μεγά­λα πολι­τι­κά και στρα­τιω­τι­κά σφάλ­μα­τα που έφε­ραν την Κύπρο και την Ελλά­δα σε εξαι­ρε­τι­κά δυσμε­νή θέση τις παρα­μο­νές του πολέμου. 

Η ΕΛΔΥΚ στην πρώ­τη φάση των επι­χει­ρή­σε­ων δεν χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε και στη δεύ­τε­ρη φάση ένα μέρος της αφέ­θη­κε να αντι­με­τω­πί­σει μόνο του το βάρος της τουρ­κι­κής επίθεσης! 

Ο συνταγ­μα­τάρ­χης ε.α. σήμε­ρα, Ευάγ­γε­λος Μέγας, ξετυ­λί­γει μνή­μες οδυ­νη­ρές, κλαί­ει τη στιγ­μή που θυμά­ται τους συντρό­φους που χάθη­καν, οργί­ζε­ται όταν θυμά­ται την εντο­λή «μην πυρο­βο­λεί­τε…»…

Πότε κατευ­θυν­θή­κα­τε στην Κύπρο μαζί με τους άνδρες που ήταν η νέα δύνα­μη της ΕΛΔΥΚ;

Στις 13 Ιου­λί­ου 1974 ανα­χω­ρή­σα­με από το Λου­τρά­κι με αρμα­τα­γω­γό και διοι­κη­τή της απο­στο­λής τον αντι­συ­νταγ­μα­τάρ­χη Πεζι­κού Σταυρουλόπουλο. 

Μετά από πολυ­ή­με­ρο κοπια­στι­κό ταξί­δι φτά­νου­με στην Κύπρο το πρωί της 19ης Ιου­λί­ου μαζί με 450 νέους οπλί­τες οι οποί­οι θα αντι­κα­θι­στού­σαν ισά­ριθ­μους, δηλα­δή τους μισούς οπλί­τες της ΕΛΔΥΚ.

Εκεί­νες ακρι­βώς τις ημέ­ρες έπρε­πε να αντι­κα­τα­στα­θεί με νέα η μισή δύνα­μη της ΕΛΔΥΚ; Παρα­μο­νή της από­βα­σης των Τούρκων;

Οι ημε­ρο­μη­νί­ες ήταν συγκε­κρι­μέ­νες, η αλλα­γή γινό­ταν δύο φορές το χρό­νο ώστε οι παλιοί οπλί­τες να αντι­κα­τα­στα­θούν με ισά­ριθ­μους νεό­τε­ρης κλάσεως. 

Δυστυ­χώς η αλλα­γή συνέ­πε­σε με τα γεγο­νό­τα που ακο­λού­θη­σαν για τα οποία εμείς δεν είχα­με καμία πλη­ρο­φό­ρη­ση έως εκεί­νη την ώρα. 

Η αντι­κα­τά­στα­ση ολο­κλη­ρώ­θη­κε από το πρωί της 19ης Ιου­λί­ου μέχρι τις απο­γευ­μα­τι­νές ώρες της ίδιας μέρας όπου εγκα­τα­στα­θή­κα­με στο στρα­τό­πε­δο της ΕΛΔΥΚ στη Λευ­κω­σία, κι εγώ παρέ­λα­βα ως αρχι­λο­χί­ας του Λόχου Διοι­κή­σε­ως Πεζικού. 

Σημειω­τέ­ον ότι οι παλιοί οπλί­τες έπρε­πε να μετα­φερ­θούν στο λιμά­νι στης Αμμο­χώ­στου στα­δια­κά, αφού πρώ­τα παρέ­δι­δαν τον οπλι­σμό τους.

Κι όλα αυτά μόλις λίγες ώρες από την τουρ­κι­κή επί­θε­ση! Πράγ­μα­τι δεν υπήρ­χαν πληροφορίες;

Τίπο­τα απο­λύ­τως. Ενώ πλέ­α­με προς Κύπρο μάθα­με για το πρα­ξι­κό­πη­μα που ανέ­τρε­ψε τον Μακάριο. 

Είχα­με απο­βι­βα­στεί το πρωί της 13ης Ιου­λί­ου το πρα­ξι­κό­πη­μα είχε επι­κρα­τή­σει πλή­ρως στις 15 Ιου­λί­ου και στις μέρες που ακο­λού­θη­σαν είχε ορκι­στεί η νέα κυβέρ­νη­ση της Κύπρου με πρό­ε­δρο το Νίκο Σαμψών. 

Το από­γευ­μα της 19ης Ιου­λί­ου, κι ενώ βρι­σκό­μα­σταν στο στρα­τό­πε­δο της ΕΛΔΥΚ υπήρ­ξαν πλη­ρο­φο­ρί­ες περί επι­κεί­με­νης εχθρι­κής εισβο­λής των Τούρ­κων οπό­τε και έγι­νε σχε­τι­κή ενη­μέ­ρω­ση προς όλους τους νεο­α­φι­χθέ­ντες οπλί­τες. Υπήρ­χε ανα­φο­ρά των πιλό­των της Κυπρια­κής Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρί­ας σύμ­φω­να με την οποία είδαν τουρ­κι­κό στό­λο να κατευ­θύ­νε­ται προς την Κύπρο.

Η ελλη­νι­κή κυβέρ­νη­ση δεν την είχε αυτή την πληροφορία;

Αυτό δεν το γνω­ρί­ζω. Μας δια­βε­βαί­ω­ναν ωστό­σο ότι δεν συμ­βαί­νει τίπο­τα και μας καθη­σύ­χα­ζαν λέγο­ντας ότι πρό­κει­ται για ναυ­τι­κή άσκη­ση των Τούρκων.

Αμέ­σως ξεκί­νη­σε η τοπο­γρα­φι­κή ενη­μέ­ρω­ση. Εκεί­νο το βρά­δυ που ξημέ­ρω­νε η 20η Ιου­λί­ου ημέ­ρα Σάβ­βα­το δεν κοι­μη­θή­κα­με καθόλου. 

Το εγερ­τή­ριο ήταν στις 04:30, με εντο­λή τα τμή­μα­τα της ΕΛΔΥΚ να δια­σπαρ­θούν εντός του στρατοπέδου. 

Ο δικός μου χώρος, με διμοι­ρία 33 ανδρών έτυ­χε να είναι ακρι­βώς πίσω από το Διοι­κη­τή­ριο. Πάντα ο Σταθ­μός Διοι­κή­σε­ως, στην προ­κει­μέ­νη περί­πτω­ση το Διοι­κη­τή­ριο, είναι ο πρώ­τος στό­χος και έτσι έγι­νε κι αυτή τη φορά.

Τι ώρα χτύ­πη­σαν οι Τούρκοι;

Στις 05:20 τα ξημε­ρώ­μα­τα δύο τουρ­κι­κά αερο­σκά­φη βομ­βάρ­δι­σαν το στρα­τό­πε­δο της ΕΛΔΥΚ με βόμ­βες 750 λιβρών. 

Η πρώ­τη βόμ­βα έπε­σε στην αίθου­σα επι­χει­ρή­σε­ων της ΕΛΔΥΚ, την οποία και κατέ­στρε­ψε ολο­σχε­ρώς. Από την ίδια βόμ­βα κατα­στρά­φη­κε και το διοι­κη­τή­ριο, και οι γύρω απ΄ αυτό οικο­δο­μές μέσα στις οποί­ες ήταν εγκα­τα­στη­μέ­νες υπη­ρε­σί­ες και κοι­νό­χρη­στοι χώροι. 

Η δεύ­τε­ρη βόμ­βα κατέ­στρε­ψε το κτή­ριο του Λόχου Βαρέ­ων Όπλων, το κέντρο επι­κοι­νω­νιών και αριθ­μό οχη­μά­των. Η τρί­τη προ­σέ­βα­λε εγκα­τα­στά­σεις του 1ου Τάγ­μα­τος και συνέ­χι­σαν τα πλήγ­μα­τα οι υπόλοιπες.

Τι εικό­νες επι­κρά­τη­σαν, ποια ήταν τα συναι­σθή­μα­τα; Βρι­σκό­σα­σταν ακρι­βώς πίσω από το Διοικητήριο!

Δεν μπο­ρού­σα­με να πιστέ­ψου­με, κι εγώ προ­σω­πι­κά ότι η Τουρ­κία ρίχνει βόμ­βες στην ΕΛΔΥΚ.

Ότι πολε­μά­με με την Τουρ­κία. Σκο­τώ­θη­καν 3 ή 4 οπλί­τες που βρί­σκο­νταν σε από­στα­ση 80 μέτρων από το Διοι­κη­τή­ριο, έπε­σαν πάνω μας πέτρες από τους τοί­χους και τις σκε­πές που γκρε­μί­ζο­νταν, δύο οπλί­τες πήδη­ξαν από τα παρά­θυ­ρα και ενώ­θη­καν με τη δική μας δύνα­μη. Από μας κανέ­νας δεν έπα­θε τίπο­τα, μας φύλα­ξε ο Θεός. 

Έδω­σα εντο­λή να απο­μα­κρυν­θού­με τάχι­στα από το χώρο και να κατευ­θυν­θού­με στα συρ­μα­το­πλέγ­μα­τα καθώς υπήρ­χε ο κίν­δυ­νος επα­νά­λη­ψης της ρίψης βομβών.

Συνε­χί­στη­καν οι βομβαρδισμοί;

Η αερο­πο­ρι­κή επί­θε­ση ενα­ντί­ον του στρα­το­πέ­δου επα­να­λή­φθη­κε στις 08:00 με δύο τουρ­κι­κά αερο­σκά­φη, τα οποία πολυ­βό­λη­σαν το στρα­τό­πε­δο και έρρι­ψαν ρουκέτες. 

Προ­ξε­νή­θη­καν νέες ζημιές και ελα­φρές απώ­λειες στο προ­σω­πι­κό. Οι βομ­βαρ­δι­σμοί συνε­χί­στη­καν καθ΄ όλη τη διάρ­κεια της ημέ­ρας της 20ης Ιουλίου. 

Ενώ όμως τα αερο­πλά­να βομ­βάρ­δι­ζαν εμάς τα τουρ­κι­κά πλοία απο­βί­βα­ζαν στρα­τεύ­μα­τά τους στην Κερύ­νεια όπου είχαν ανα­πτυ­χθεί Τάγ­μα­τα της Εθνο­φρου­ράς των Κυπρί­ων οι οποί­οι αμύ­νο­νταν με αυτο­θυ­σία μπρο­στά σε πάνο­πλους Τούρ­κους στρα­τιώ­τες που έκα­ναν από­βα­ση για να κατα­λά­βουν την Κύπρο. 

Ακό­μα όμως κι έτσι η αντί­στα­ση των Κυπρί­ων κατά­φε­ρε να καθυ­στε­ρή­σει την κατά­λη­ψη των εδα­φών. Από­δει­ξη ότι το τρι­ή­με­ρο 20-21-22 Ιου­λί­ου κατέ­λα­βαν ελά­χι­στο έδα­φος της νήσου.

Δεν ζητή­θη­καν ενι­σχύ­σεις από την Ελλάδα;

Περ­νώ­ντας οι μέρες αισθαν­θή­κα­με την εγκα­τά­λει­ψη. Ούτε η αερο­πο­ρία, ούτε τα δύο υπερ­σύγ­χρο­να υπο­βρύ­χια που διέ­θε­τε η Ελλά­δα τότε και θα μπο­ρού­σαν να βου­λιά­ξουν όλο τον τουρ­κι­κό απο­βα­τι­κό στό­λο δεν πήραν εντο­λές να εμφανιστούν. 

Μάλι­στα ακού­σα­με ότι το ένα υπο­βρύ­χιο που βρι­σκό­ταν μετα­ξύ Ρόδου και Κύπρου πήρε εντο­λή να γυρί­σει πίσω στη βάση του. Μόνο μία δύνα­μη κατα­δρο­μέ­ων μετα­φέρ­θη­κε με αερο­σκά­φος μιά από τις επό­με­νες νύχτες ενώ τη δική τους οδύσ­σεια ζού­σαν και οι ανα­χω­ρή­σα­ντες οπλί­τες τους οποί­ους είχα­με έρθει εμείς να αντι­κα­τα­στή­σου­με, οι οποί­οι μετά από μεγά­λες περι­πέ­τειες επέ­στρε­ψαν και ενώ­θη­καν με τη δύνα­μη της ΕΛΔΥΚ. 

Συνο­λι­κά πόση ήταν η δύνα­μη της ΕΛΔΥΚ εκεί­νες τις ημέ­ρες στην Κύπρο;

Ήταν 1.300 άντρες.

Καταρ­ρί­φθη­καν από λάθος ελλη­νι­κά αερο­σκά­φη που μετέ­φε­ραν καμάντος;

Τις ημέ­ρες εκεί­νες κατερ­ρί­φθη­σαν δικά μας αερο­σκά­φη που μετέ­φε­ραν τη δύνα­μη των κατα­δρο­μέ­ων και κατερ­ρί­φθη­σαν από ελλη­νι­κά πυρά της δύνα­μης που περι­φρου­ρού­σε το αεροδρόμιο. 

Αυτό συνέ­βη για­τί υπήρ­χε άκρα μυστι­κό­τη­τα για τις επι­χει­ρή­σεις, κι έτσι δεν ήξε­ραν που ρίχνουν. Το αερο­δρό­μιο το περι­φρου­ρού­σαν Κύπριοι στρατιώτες.

Η εκε­χει­ρία πότε ξεκίνησε;

Η εκε­χει­ρία έπρε­πε να ξεκι­νή­σει από το από­γευ­μα της 22ας Ιου­λί­ου 1974 σύμ­φω­να με το Συμ­βού­λιο Ασφα­λεί­ας του ΟΗΕ περί κατά­παυ­σης του πυρός. 

Οι Τούρ­κοι όμως παρα­βί­α­σαν κατά­φω­ρα τη συμ­φω­νία έως τις 13 Αυγού­στου και από το 3% των εδα­φών που είχαν κατα­λά­βει μέχρι την 22α Ιου­λί­ου φτά­σα­νε στο 28% των εδα­φών τις ημέ­ρες της εκεχειρίας. 

Όλες αυτές τις ημέ­ρες η εντο­λή για εμάς ήταν «μην πυρο­βο­λεί­τε»! Δεν θέλω να τα γρά­φε­τε για­τί στε­νο­χω­ριέ­μαι. Κάποια στιγ­μή οι Τούρ­κοι μας περι­κύ­κλω­σαν και η στρα­τιω­τι­κή μας διοί­κη­ση μας απα­γό­ρευε να ρίξου­με έστω μια ντουφεκιά! 

Στεί­λα­με στρα­τιώ­τες μας να φέρουν ψωμί όπως κάνα­με πάντα και τους έπια­σαν αιχ­μα­λώ­τους. Μας τους παρέ­δω­σαν στη συνέ­χεια μετά από παρέμ­βα­ση του ΟΗΕ. 

Μέχρι που φτά­νου­με στις 14 Αυγού­στου 1974 που άρχι­σε ο 2ος Αττί­λας όπου ο Λόχος Διοι­κή­σε­ως της ΕΛΔΥΚ στη Λευ­κω­σία δέχτη­κε την πρώ­τη επί­θε­ση. Οι επι­θέ­σεις ήταν δυό-τρεις την ημέ­ρα τις οποί­ες απο­κρού­α­με επι­φέ­ρο­ντας μεγά­λες απώ­λειες στους Τούρ­κους. Οι μάχες διήρ­κε­σαν μέχρι τις 16 Αυγούστου.

Ήταν μεγά­λες οι επι­θέ­σεις που εξα­πέ­λυαν ενα­ντί­ον σας;

Συνέ­δρα­μαν τις επι­θέ­σεις τους άρμα­τα μάχης, πυρο­βο­λι­κό που χτυ­πού­σε τις θέσεις μας καθώς και η τουρ­κι­κή αερο­πο­ρία.  Έσκα­γε η βόμ­βα δίπλα σου, σε σήκω­νε 20 πόντους πάνω, κι έσκα­γες πιο δίπλα. Τι να γράψεις; 

Δεν περι­γρά­φο­νται αυτές, οι σκη­νές του πολέ­μου. Κάθε­σαι εκεί και περι­μέ­νεις, πυρο­βο­λείς και περι­μέ­νεις να σε σώσει ο Θεός. Δεν ήταν όλοι τυχεροί.

Πόσους χάσα­τε;

Πενή­ντα επτά από το Λόχο μου. Και συνα­δέλ­φους. Κούρ­λος αρχι­λο­χί­ας της ΕΛΔΥΚ, Γιαν­να­κό­που­λος αρχι­λο­χί­ας, Σταυ­ρια­νά­κος… συνά­δελ­φοι, συνα­γω­νι­στές, νέοι στρα­τιώ­τες… 76 οπλί­τες νεκροί οι 16 από το ΛΔ |ΕΛΔΥΚ, 12 αγνο­ού­με­νοι, 22 οπλί­τες τραυ­μα­τί­ες οι 14 από το ΛΔ|ΕΛΔΥΚ…. Δεχό­μα­σταν σφυ­ρο­κό­πη­μα των θέσε­ών μας στο ύψω­μα Β και την περιο­χή του στρα­το­πέ­δου επί τρεις ημέρες.

Βοή­θεια δεν ερχόταν;

Από πού;  Ο Καρα­μαν­λής που είχε γυρί­σει από το Παρί­σι ως Εθνάρ­χης είπε ότι η Κύπρος είναι μακριά, κι η αερο­πο­ρία δεν μπο­ρεί να φτάσει.

Όλα όμως ξεκί­νη­σαν από την προη­γού­με­νη πολι­τι­κή κατά­στα­ση στην Ελλά­δα, τη Χού­ντα των Συνταγ­μα­ταρ­χών που ανέ­τρε­ψε τον Μακά­ριο, κι έδω­σε την αφορ­μή στους Τούρ­κους για την από­βα­ση, έτσι δεν είναι;

Ναι, ο Ιωαν­νί­δης ήταν ένας βλάκας.

Τι κάνα­τε μετά, με τόσες απώλειες;

Όταν πλέ­ον οι απώ­λειές μας μεγά­λω­σαν, 57 νεκροί, 25 τραυ­μα­τί­ες και μεί­να­με μόλις 26 στο δικό μου Λόχο του υψώ­μα­τος Β, ζητή­σα­με υπο­χώ­ρη­ση. Δεν δινό­ταν εντο­λή υπο­χώ­ρη­σης από τον διοι­κη­τή και την ευθύ­νη να υπο­χω­ρή­σου­με  ανέ­λα­βε ο αντι­συ­νταγ­μα­τάρ­χης πεζι­κού και υπο­διοι­κη­τής Σταυ­ρου­λό­που­λος. Έτσι ζήσαμε. 

Πήγα­με και κατα­λά­βα­με μία άλλη θέση. Κατά τη διάρ­κεια της υπο­χώ­ρη­σής μας τρία τουρ­κι­κά αερο­σκά­φη είχαν κάνει κύκλο και μας βομ­βάρ­δι­ζαν συνέχεια. 

Νηστι­κοί για μέρες, εξα­θλιω­μέ­νοι, ξάγρυ­πνοι, οι στρα­τιώ­τες ήθε­λαν να κοι­μη­θούν, κι εμείς τους ξυπνού­σα­με μην μας πιά­σουν στον ύπνο οι Τούρ­κοι και μας σφά­ξουν όλους… Μέχρι τις 16 Αυγού­στου επι­θέ­σεις, απο­κρού­σεις… Στις 14, 15, και 16 Αυγού­στου 1974 μας χώρι­ζαν μόνο 200 μέτρα από τους Τούρ­κους. Χάθη­καν πάρα πολ­λοί από κεί­νους, ανα­λο­γι­κά οι δικές μας απώ­λειες ήταν πολύ μικρότερες.

Εσείς προ­σω­πι­κά έχω μάθει ότι κιν­δυ­νεύ­σα­τε, ότι μεί­να­τε πίσω!

Τι δική μου ιστο­ρία θα λέμε τώρα. Στην πορεία της υπο­χώ­ρη­σης έμει­να πίσω, ενώ προ­χω­ρού­σα με καθή­λω­σε ένα τουρ­κι­κό πολυ­βό­λο που με σκό­πευε. Ανα­γκά­στη­κα να αλλά­ξω πορεία και να απομονωθώ. 

Οι άλλοι έχα­σαν τα ίχνη μου για μισή ώρα. Ήμου­να επι­κε­φα­λής όλης της δύνα­μης. Όταν εμφα­νί­στη­κα δεν ξέρω τι χρώ­μα είχα για­τί ο υπο­διοι­κη­τής της ΕΛΔΥΚ αφού με χαι­ρέ­τη­σε πρώ­τα είπε στον οδη­γό του «πάρ­τον, κι οδή­γη­σέ τον πίσω από τη νέα γραμ­μή άμυνας». 

Ενω­θή­κα­με μ΄ άλλους δύο-τρεις Λόχους. Είχε ξεκι­νή­σει η εκε­χει­ρία. Θυμά­μαι βρή­κα­με μπρο­στά μας αμπε­λώ­να, γεμί­σα­με τα κρά­νη μας στα­φύ­λια, τα τρώ­γα­με κι άλλα τα στύ­βα­με στο στό­μα να δρο­σι­στού­με αντί για νερό. Ήμα­σταν εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νοι από τη μητέ­ρα πατρίδα. 

Οι ηγή­το­ρές μας, μας περι­φρό­νη­σαν, μας ξέχα­σαν και την ώρα της μάχης και μετά. Η απο­γο­ή­τευ­ση κι στε­νο­χώ­ρια ήταν μεγά­λη. Να μην μας υπο­λο­γί­ζουν καθό­λου… Χίλιοι τρια­κό­σιοι άνθρω­ποι ήμα­σταν, όλοι Έλλη­νες! Όχι ένα μετάλ­λιο δεν μας έδω­σαν ποτέ, αλλά ούτε και τους στρα­τιώ­τες που χάθη­καν τίμησαν.

Ξανα­πή­γα­τε από τότε στην Κύπρο;

Πήγα ιδιω­τι­κά, η σύζυ­γός μου είναι Κύπρια. Υπη­ρε­σια­κά ποτέ δεν με κάλε­σε κανείς αν και γίνο­νται εκδη­λώ­σεις κάθε χρό­νο στις 20 Ιου­λί­ου, οι ίδιοι και οι ίδιοι. Εμείς ζήσα­με, αυτοί που πέθα­ναν δεν δικαιού­νται μιας ανα­γνώ­ρι­σης, ότι έπε­σαν στο πεδίο των μαχών υπε­ρα­σπι­ζό­με­νοι πάτρια εδάφη;