Υπάρχει πιο όμορφο και καθαρό βλέμμα;

Ανα­ρω­τιέ­ται
ο φίλ­τα­τος Στέ­φα­νος Πάντος, που τέτοιες ώρες θυμά­ται πρό­σω­πα και
προ­σω­πι­κό­τη­τες για να μπο­ρού­με να χαμο­γε­λά­με και να ελπίζουμε…

Υπάρ­χει πιο όμορ­φο και καθα­ρό βλέμμα;

Τομά Σαν­κα­ρά – Ο μαρ­ξι­στής πρώην
πρό­ε­δρος της Μπουρ­κί­να Φάσο, “της χώρας των έντι­μων ανθρώ­πων” που όταν ρωτήθηκε
για­τί δεν επι­θυ­μού­σε να κρε­μά­σουν τη φωτο­γρα­φία του σε δημό­σιους χώρους, όπως
έκα­ναν οι περισ­σό­τε­ροι άλλοι Αφρι­κα­νοί ηγέ­τες, απά­ντη­σε «Υπάρ­χουν 7 εκατομμύρια
Τομά Σανκαρά.»

Δολο­φο­νή­θη­κε στις 15 Οκτω­βρί­ου του
1987 για να κατα­φέ­ρει να μπει το ΔΝΤ και το διε­θνές κεφά­λαιο στη χώρα. Έμεινε
στην ιστο­ρία ως ο ” Τσε της Αφρικής”.

Η Ανω Βόλ­τα, παλιά γαλ­λι­κή αποικία,
απέ­κτη­σε την ανε­ξαρ­τη­σία της το 1960, αλλά, όπως όλες οι πρώ­ην αποικίες,
παρέ­μει­νε υπό­δου­λη στους ξένους, με τον αγρο­τι­κό της πλού­το, κυρί­ως το βαμβάκι,
να το εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται η Γαλ­λία υπο­βοη­θού­με­νη από τους διε­φθαρ­μέ­νους ντόπιους
πολι­τι­κούς και ολιγάρχες.

Ολα πήγαι­ναν καλά για τους
νεο-αποι­κιο­κρά­τες μέχρι το 1983. Η χώρα ήταν η φτω­χό­τε­ρη της Αφρι­κής και από
τις φτω­χό­τε­ρες στον κόσμο. Ο μέσος όρος ζωής για τα οκτώ εκα­τομ­μύ­ρια κατοίκους
ήταν τα 40 χρό­νια. Στα δέκα βρέ­φη τα δύο πέθαι­ναν προ­τού φτά­σουν στο πέμπτο
έτος της ηλι­κί­ας τους, ο λαός πει­νού­σε, οι συν­θή­κες υγιει­νής ήταν τρα­γι­κές, το
πόσι­μο νερό ανύ­παρ­κτο και το χρέ­ος προς το Διε­θνές Νομι­σμα­τι­κό Ταμείο
διο­γκω­νό­ταν, φτά­νο­ντας σε σημείο να μην μπο­ρεί πλέ­ον να εξυπηρετηθεί.

Αυτή η ισορ­ρο­πία δια­τα­ρά­χτη­κε όταν
εμφα­νί­στη­κε ένας τρια­ντα­πε­ντά­χρο­νος αξιω­μα­τι­κός που είχε υπη­ρε­τή­σει στον
γαλ­λι­κό στρα­τό. Ο Τομά Σαν­κά­ρα ηγή­θη­κε επα­να­στα­τι­κού κινή­μα­τος, έγι­νε πρόεδρος
της χώρας και υπο­σχέ­θη­κε πράγ­μα­τα αδια­νό­η­τα για μια μικρή, φτω­χή αφρικανική
χώρα: δύο γεύ­μα­τα την ημέ­ρα και πέντε λίτρα πόσι­μο νερό για κάθε οικογένεια.

Αλλα­ξε και το όνο­μα της χώρας, από το
γαλ­λι­κό Ανω Βόλ­τα σε Μπουρ­κί­να Φάσο, δηλα­δή η «Χώρα των Τίμιων Ανθρώ­πων». Ο
Σαν­κά­ρα έκα­νε και άλλα πρω­τά­κου­στα πράγ­μα­τα· διεκ­δί­κη­σε το δικαί­ω­μα να συναντά
όποιον ξένο ηγέ­τη θεω­ρού­σε ότι θα βοη­θή­σει τη χώρα του και σε επο­χή ψυχρού
πολέ­μου θέλη­σε να τηρή­σει ίσες απο­στά­σεις από τη Σοβιε­τι­κή Ενω­ση, τις ΗΠΑ και
τη Γαλ­λία. Ταξί­δε­ψε στη Μόσχα και την Αβά­να, στην Ουά­σινγ­κτον και σε πολλές
αφρι­κα­νι­κές πρω­τεύ­ου­σες. Εκα­νε όμως κάτι χει­ρό­τε­ρο, κατήγ­γει­λε τον τρό­πο με τον
οποίο οι χώρες της Αφρι­κής παγι­δεύ­ο­νται από το ΔΝΤ με δυσβά­στα­κτα χρέη που
υπο­δου­λώ­νουν τους λαούς, ενώ τα δανει­κά χρή­μα­τα τα επω­φε­λεί­ται μια διεφθαρμένη
ντό­πια ολι­γαρ­χία που, συνερ­γα­ζό­με­νη με τους ξένους δανει­στές και πολιτικούς,
φτιά­χνει έργα άσκο­πα, συχνά άχρη­στα και μη παραγωγικά.

Αγω­νί­στη­κε και για τα δικαιώ­μα­τα των
γυναι­κών, ενώ διέ­θε­σε δωρε­άν τρία εκα­τομ­μύ­ρια εμβό­λια κατά της μηνιγ­γί­τι­δας και
της πολιο­μυ­ε­λί­τι­δας· έφτια­ξε μικρές νοσο­κο­μεια­κές μονά­δες και δωρε­άν σχολεία.
Οι παρεμ­βά­σεις του στα Ηνω­μέ­να Εθνη ήταν συγκι­νη­τι­κές και άφη­σαν επο­χή, αλλά
ανη­σύ­χη­σαν εκεί­νους που επω­φε­λού­νται ακό­μα από τη νεο-αποι­κιο­κρα­τία: «Μιλώ,
έλε­γε, στο όνο­μα των μανά­δων των εξα­θλιω­μέ­νων αφρι­κα­νι­κών λαών που βλέ­πουν τα
παι­διά τους να πεθαί­νουν από ελο­νο­σία και διάρ­ροια, χωρίς να μπο­ρούν να
επω­φε­λη­θούν από τα μέσα που προ­σφέ­ρει η επι­στή­μη…». Αλλά ο Σαν­κά­ρα έκα­νε και
άλλα ενο­χλη­τι­κά. Πού­λη­σε τις υπουρ­γι­κές και κρα­τι­κές λιμου­ζί­νες Mercedes και
τις αντι­κα­τέ­στη­σε με οικο­νο­μι­κά Renault 5.

Ο ίδιος αρνή­θη­κε να μετα­κο­μί­σει στην
προ­ε­δρι­κή κατοι­κία και παρέ­μει­νε στο ταπει­νό σπι­τά­κι του……

Το απο­κο­ρύ­φω­μα της αυθά­δειάς του ήρθε
στις 29 Ιου­λί­ου του 1987, όταν στη Γενι­κή Συνέ­λευ­ση των Αφρι­κα­νι­κών Χωρών είπε:
«Δεν μπο­ρού­με να ξεπλη­ρώ­σου­με το χρέ­ος μας… Αυτό είναι αδύ­να­τον, δεν είναι θέμα
ηθι­κής τάξης, ούτε αθέ­τη­ση υπο­σχέ­σε­ων… Εάν δεν πλη­ρώ­σου­με, οι πιστω­τές μας δεν
θα πεθά­νουν, αυτό είναι βέβαιο. Εάν όμως πλη­ρώ­σου­με, ο λαός μας θα εξοντωθεί.
Οι πιστω­τές έπαι­ξαν όπως κάνουν στα καζί­να. Κέρ­δι­σαν πολ­λά, πολ­λές φορές… Ας
χάσουν και μια φορά… Η ζωή θα συνεχιστεί…»

Και η ζωή συνε­χί­στη­κε, αλλά μόνο για
δυό­μι­σι μήνες για τον Σαν­κά­ρα. Στις 15 Οκτω­βρί­ου του 1987, ένο­πλοι ένστο­λοι, με
επι­κε­φα­λής τον στε­νό­τε­ρο συνερ­γά­τη του, Μπλεζ Καμπα­ο­ρέ, εισέ­βα­λαν στο προεδρικό
γρα­φείο, στην πρω­τεύ­ου­σα Ουα­γκα­ντού­κου, και τον εκτέ­λε­σαν με δυο σφαί­ρες στην
καρ­διά. Ο Σαν­κά­ρα πρό­λα­βε να πει «μα, Μπλεζ, είσαι ο καλύ­τε­ρός μου φίλος, σε
απο­κα­λώ αδελφό…».

“Sponsored links”

Η δια­τα­ραγ­μέ­νη ηρε­μία επα­νήλ­θε στη
χώρα των «τίμιων ανθρώ­πων». Ο Μπλεζ Καμπα­ο­ρέ έγι­νε πρό­ε­δρος και τον αναγνώρισε
πρώ­τη η Γαλ­λία. Δια­τή­ρη­σε το αξί­ω­μά του για 27 χρό­νια, όταν ανα­τρά­πη­κε λόγω
λαϊ­κής δυσα­ρέ­σκειας. Με υπο­δειγ­μα­τι­κή συνέ­πεια, η χώρα των εξα­θλιω­μέ­νων αλλά
«τίμιων ανθρώ­πων» εξο­φλεί τις δόσεις του χρέ­ους προς το ΔΝΤ που είναι απόλυτα
ικα­νο­ποι­η­μέ­νο, δίνο­ντας εύση­μα στον Καμπα­ο­ρέ, αδια­φο­ρώ­ντας για το κλεί­σι­μο των
νοσο­κο­μεί­ων, των σχο­λεί­ων και την κατάρ­γη­ση των κοι­νω­νι­κών ευερ­γε­τη­μά­των που ο
Σαν­κά­ρα πρό­λα­βε να εφαρ­μό­σει. Ολα ιδιω­τι­κο­ποι­ή­θη­καν, ακό­μα και το νερό. Η
επι­δη­μία του Εμπο­λα είναι ένα από τα επα­κό­λου­θα της τρα­γι­κής θέσης αυτής της
λεη­λα­τη­μέ­νης χώρας.

Ο Σαν­κά­ρα είχε στιγ­μα­τί­σει τη
συμπε­ρι­φο­ρά της γει­το­νι­κής Λιβε­ρί­ας, που ήταν τότε παρά­δει­σος των offshore
εται­ρειών. Αρνή­θη­κε να συνερ­γα­στεί για την επι­στρο­φή στη Λιβε­ρία του απατεώνα
πολι­τι­κού Τσαρλς Τέι­λορ, όταν περιέρ­γως εκεί­νος δρα­πέ­τευ­σε από την υψίστης
ασφα­λεί­ας φυλα­κή των ΗΠΑ όπου κρα­τού­νταν και επα­νήλ­θε στη χώρα του με τη
βοή­θεια της CIA για να δημιουρ­γή­σει αντάρ­τι­κο με τη στή­ρι­ξη του Καντάφι.

Η δολο­φο­νία του Σαν­κά­ρα και άλλων
δώδε­κα συντρό­φων του

Η δολο­φο­νία του Σαν­κά­ρα και άλλων
δώδε­κα συντρό­φων του έγι­νε γνω­στή χωρίς πολ­λές λεπτο­μέ­ρειες, οι οποί­ες ήρθαν
στο φως μετά την ανα­τρο­πή του Καμπα­ο­ρέ με την έρευ­να ενός Ιτα­λού, του Σιλβέστρο
Μοντα­νά­ρο. Επρό­κει­το για μια καλά οργα­νω­μέ­νη διε­θνή συνω­μο­σία, στην οποία
πρω­το­στά­τη­σαν η Γαλ­λία και οι ΗΠΑ, υπο­βοη­θού­με­νες από τον Λιβε­ρια­νό εγκληματία
και μετέ­πει­τα πρό­ε­δρο Τέι­λορ, που ήταν συνέ­ται­ρος του γιου του προ­έ­δρου Μιτεράν
σε σκο­τει­νές επι­χει­ρή­σεις. Χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε από τη Γαλ­λία και εκτε­λέ­στη­κε από τη
CIA.

Ο Σαν­κά­ρα ενό­χλη­σε πολ­λούς, σε
αρκε­τούς τομείς, και θεω­ρή­θη­κε από τους διε­θνείς πολι­τι­κούς και οικονομικούς
κύκλους ολέ­θριο παρά­δειγ­μα για τις υπό­λοι­πες αφρι­κα­νι­κές χώρες. Δεν έπρε­πε να
επι­τύ­χει η επα­νά­στα­ση του «Τσε Γκε­βά­ρα της Αφρι­κής». Τι θα γινό­ταν εάν άλλες
αφρι­κα­νι­κές χώρες μιμού­νταν τη «χώρα των τίμιων ανθρώ­πων»; Ξέρε­τε, η φτωχή
Αφρι­κή στέ­κε­ται πάνω σε χρυ­σό, δια­μά­ντια, πετρέ­λαιο και ουρά­νιο και αν ποτέ
επι­κρα­τή­σουν οι έντι­μοι φτω­χοί, τι θα γίνουν οι πλού­σιοι λωποδύτες;

Για τις απο­κα­λύ­ψεις σχε­τι­κά με τη
συνω­μο­σία ανα­τρο­πής του Σαν­κά­ρα συστά­θη­κε επι­τρο­πή στο Γαλ­λι­κό Κοι­νο­βού­λιο, το
θέμα απα­σχό­λη­σε τον ΟΗΕ, ενώ στοι­χεία περιε­λή­φθη­σαν στα WikiLeaks. Ομως όλα
ξεχά­στη­καν. Με τον ίδιο τρό­πο που ξεχά­στη­καν οι δολο­φο­νί­ες του Πατρίς Λουμούμπα
και του γενι­κού γραμ­μα­τέα του ΟΗΕ Νταγκ Χάμαρ­σολντ. Και οι δύο σκο­τώ­θη­καν στην
Αφρι­κή το 1961, πέφτο­ντας και οι δύο θύμα­τα εται­ρειών εξό­ρυ­ξης δια­μα­ντιών. Αυτά
για τη μαρ­τυ­ρι­κή Αφρι­κή και τον Τομά Σανκάρα.

-Η πρώ­τη προ­τε­ραιό­τη­τα του Σανκαρά
μαζί με τη γεωρ­γι­κή παρα­γω­γή ήταν η ιατρι­κή φρο­ντί­δα για τον λαό. Εγκαινίασε
ένα πρό­γραμ­μα μαζι­κών εμβο­λια­σμών για να κατα­πο­λε­μή­σει την πολιο­μυ­ε­λί­τι­δα, τη
μηνιγ­γί­τι­δα και την ιλα­ρά. Μέσα σε μια εβδο­μά­δα εμβο­λιά­σθη­καν 2,5 εκατομμύρια
κάτοι­κοι, κάτι που απέ­σπα­σε τα συγ­χα­ρη­τή­ρια του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας

– Ανα­δεί­χθη­κε σε έναν από τους
επι­φα­νέ­στε­ρους Αφρι­κα­νούς φεμι­νι­στές. Η βελ­τί­ω­ση της θέσε­ως των γυναι­κών στην
κοι­νω­νία της χώρας ήταν ένας από τους δια­κη­ρυγ­μέ­νους στό­χους του. Η κυβέρνησή
του περιε­λάμ­βα­νε μεγά­λο αριθ­μό γυναι­κών, κάτι χωρίς προη­γού­με­νο στη Δυτική
Αφρι­κή. Απα­γό­ρευ­σε τους κατα­να­γκα­στι­κούς γάμους και την πολυ­γα­μία, διόρισε
γυναί­κες σε υψη­λές κρα­τι­κές θέσεις και ενε­θάρ­ρυ­νε τον γυναι­κείο πλη­θυ­σμό να
εργά­ζε­ται έξω από το σπί­τι και τις μαθή­τριες να μένουν στο σχο­λείο ακό­μα και αν
είναι έγκυ­ες. Προ­ώ­θη­σε επί­σης την αντι­σύλ­λη­ψη και προ­έ­τρε­ψε τους συζύ­γους να
αγο­ρά­σουν φαγη­τό και να ετοι­μά­σουν γεύ­μα­τα για να απο­κτή­σουν την εμπει­ρία των
συν­θη­κών που αντι­με­τω­πί­ζουν οι γυναίκες.

– Πού­λη­σε τον κυβερ­νη­τι­κό στόλο
πολυ­τε­λών αυτο­κι­νή­των και κατέ­στη­σε το Renault 5 (το φθη­νό­τε­ρο αυτο­κί­νη­το που
επω­λεί­το στη χώρα εκεί­νη την επο­χή) το επί­ση­μο υπη­ρε­σια­κό αυτο­κί­νη­το των
υπουργών.

– Μεί­ω­σε τους μισθούς των ανώτερων
κρα­τι­κών αξιω­μα­τού­χων, μαζί και τον δικό του, και απα­γό­ρευ­σε τη χρή­ση κυβερνητικών
οδη­γών και αερο­πο­ρι­κών εισι­τη­ρί­ων 1ης θέσεως.

– Ανα­διέ­νει­με τη γη των φεουδαρχών
φυλάρ­χων στους αγρότες.

– Αντι­τέ­θη­κε στην ξένη βοήθεια,
λέγο­ντας ότι «αυτός που σε ταΐ­ζει, σε ελέγχει».

– Μίλη­σε σε φόρα όπως στον Οργανισμό
Αφρι­κα­νι­κής Ενό­τη­τας ενά­ντια σε αυτό που περιέ­γρα­φε ως «νεο­α­ποι­κια­κή διείσδυση
στην Αφρι­κή δια του δυτι­κού εμπο­ρί­ου και χρηματοδοτήσεων».

– Κάλε­σε για ένα ενω­μέ­νο μέτω­πο των
αφρι­κα­νι­κών χωρών να απο­κη­ρύ­ξουν το χρέ­ος τους προς ξένους. Υπο­στή­ρι­ξε ότι οι
φτω­χοί και τα θύμα­τα εκμε­ταλ­λεύ­σε­ως δεν είχαν υπο­χρέ­ω­ση να απο­πλη­ρώ­σουν χρήματα
στους πλού­σιους και εκμεταλλευτές.

– Στην πρω­τεύ­ου­σα Ουα­γκα­ντού­γκου ο
Σαν­κα­ρά μετέ­τρε­ψε το κατά­στη­μα προ­μη­θειών του στρα­τού σε ένα κρατικό
σού­περ-μάρ­κετ ανοι­κτό σε όλους (ήταν το πρώ­το σού­περ-μάρ­κετ στη χώρα).

– Υπο­χρέ­ω­νε τους ανώ­τε­ρους κρατικούς
αξιω­μα­τού­χους να δωρί­ζουν μισθό ενός μηνός σε δημό­σια προγράμματα.

– Αρνεί­το να χρη­σι­μο­ποιεί κλιματιστικό
στο γρα­φείο του με αιτιο­λο­γία ότι μια τέτοια πολυ­τέ­λεια δεν ήταν δια­θέ­σι­μη παρά
σε ελά­χι­στους κατοί­κους της χώρας.

– Ως πρό­ε­δρος, όχι μόνο μεί­ω­σε τον
μισθό του σε 450 δολά­ρια τον μήνα, αλλά και περιό­ρι­σε τα υπάρ­χο­ντά του σε ένα
αυτο­κί­νη­το, 4 ποδή­λα­τα, τρεις κιθά­ρες, ένα ψυγείο και έναν καταψύκτη.

– Είχε γίνει γνω­στός για το ότι έκανε
τζό­γκινγκ χωρίς συνο­δεία στους δρό­μους της πρω­τεύ­ου­σας με αθλη­τι­κή φόρμα.

Έχου­με κατα­λά­βει ότι τέτοιοι άνθρωποι
είναι πολύ επι­κίν­δυ­νοι για την ολι­γαρ­χία και την Πλουτοκρατία…