Πικρές αλήθειες, που δεν μπορούν και δεν πρέπει να αγνοούνται… - Φαιακία

΄πολιτική παραπληροφόρηση

Πικρές αλήθειες, που δεν μπορούν και δεν πρέπει να αγνοούνται…

Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου 2016
Μίλτος Βασιλείου
Από τον Ερίκ Τουσ­σέν, ειδι­κό σε θέμα­τα χρέ­ους, που έχει δώσει συμ­με­τά­σχει στο έργο της επι­τρο­πής για το δημό­σιο χρέ­ος της χώρας, τα συμπε­ρά­σμα­τα της οποί­ας πέτα­ξε στα σκου­πί­δια πανη­γυ­ρι­κά η για πρω­το­δεύ­τε­ρη φορά αρι­στε­ρή κυβέρ­νη­ση της χώρας, που θα το …ξέσκι­ζε το χρέ­ος… Αντι­γρά­φου­με από την ISKRA.

ΠΩΣ Ο ΑΛ. ΤΣΙΠΡΑΣ ΕΘΑΨΕ ΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΠΡΙΝ ΑΚΟΜΗ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΕΣ



ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΕΡΙΚ ΤΟΥΣΕΝ ΣΤΟΝ BENJAMIN LEMOINE, ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟ CNRS, ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΡΑΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΣΤΩΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ 
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΠΑΝΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΣΤΑΘΗΣ ΚΟΥΒΕΛΑΚΗΣ
Η βαθύ­τε­ρη κατα­νό­η­ση των αιτιών που οδή­γη­σαν στην συν­θη­κο­λό­γη­ση της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης τον Ιού­λιο του 2015 και στην υπο­γρα­φή ενός επαί­σχυ­ντου τρί­του Μνη­μο­νί­ου απο­τε­λεί ένα από τα κεντρι­κά επί­δι­κα αυτής της περιό­δου. Επί­δι­κο όχι μόνο ιστο­ρι­κού αλλά άμε­σα πολι­τι­κού χαρα­κτή­ρα. Είναι προ­φα­νές ότι μια τέτοιου μεγέ­θους συντρι­βή δεν μπο­ρεί να εξη­γη­θεί με όρους ψυχο­λο­γί­ας, ούτε με όρους απλών λαθών, ούτε απο­κλει­στι­κά με όρους προ­σώ­πων, χωρίς φυσι­κά αυτό να σημαί­νει ότι δεν υπάρ­χουν προ­σω­πι­κές ευθύ­νες, και μάλι­στα τερά­στιες, από την πλευ­ρά όσων ηγή­θη­καν αυτής του εγχειρήματος.
Η μαρ­τυ­ρία του Ερίκ Του­σέν απο­τε­λεί πολύ­τι­μη συμ­βο­λή σ’αυτήν την προ­σπά­θεια. Το ελλη­νι­κό κοι­νό γνώ­ρι­σε τον Του­σέν όταν ανέ­λα­βε τον επι­στη­μο­νι­κό συντο­νι­σμό της Επι­τρο­πής Αλή­θειας για το Δημό­σιο Χρέ­ος που συγκρο­τή­θη­κε τον Απρί­λιο του 2015 υπό την αιγί­δα της τότε προ­έ­δρου της Βου­λής Ζωής Κων­στα­ντο­πού­λου. Ο Του­σέν αριθ­μεί όμως πολ­λές δεκα­ε­τί­ες δου­λειάς και δρά­σης πάνω στα ζητή­μα­τα του δημό­σιου χρέ­ους, και, πριν από την Ελλά­δα, είχε συμ­βά­λει στις δια­δι­κα­σί­ες λογι­στι­κού καιπολι­τι­κού έλέγ­χου του χρέ­ους σε χώρες της Λατι­νι­κής Αμε­ρι­κής (Ιση­με­ρι­νός, Παρα­γουάη, Βρα­ζι­λία), της Ασί­ας (Ανα­το­λι­κό Τιμόρ) καθώς και στο πλαί­σιο οργα­νι­σμών όπως η Αφρι­κα­νι­κή Ενω­ση. Χάρη σ’αυτήν την πλού­σια διε­θνή εμπει­ρία βρι­σκό­ταν σε προ­νο­μια­κή θέση όχι μόνο για να συμ­βά­λει στην έρευ­να για τις αιτί­ες που οδή­γη­σαν την Ελλά­δα στα νύχια της ευρω­παϊ­κής και διε­θνούς «χρε­ο­κρα­τί­ας» αλλά και για ναεκτι­μή­σει τις πολι­τι­κές στρα­τη­γι­κές που ακο­λού­θη­σαν σ’αυτό το κομ­βι­κής σημα­σί­ας πεδίο οι πρω­τα­γω­νι­στές της νέας ελλη­νι­κής τραγωδίας.
Η σημα­σία της μαρ­τυ­ρί­ας του βρί­σκε­ται ακρι­βώς εδώ. Από την σκο­πιά του, αυτήν ενός εξω­τε­ρι­κού παί­κτη που βρέ­θη­κε όμως από την αρχή στην πρώ­τη γραμ­μή του μετώ­που της ελλη­νι­κής κρί­σης, είχε άμε­ση γνώ­ση του τρό­που με τον οποίο προ­σέγ­γι­σε το θέμα του χρέ­ους η πολι­τι­κή δύνα­μη που σύντο­μα ανα­δεί­χθη­κε ως ο βασι­κός πρω­τα­γω­νι­στής των εξε­λί­ξε­ων, ο ΣΥΡΙΖΑ και ειδι­κό­τε­ρα ο ηγέ­της του, ο Αλέ­ξης Τσί­πρας. Αυτό που απο­κα­λύ­πτει στο κεί­με­νο που ακο­λου­θεί, από­σπα­σμα μιας ευρύ­τε­ρης αφή­γη­σης που αξί­ζει να μετα­φρα­στεί στα ελλη­νι­κά και να δια­βα­στεί ολό­κλη­ρη, είναι ότι η μετα­τό­πι­ση στο θέμα του χρέ­ους, από την αρχι­κή θέση για δια­γρα­φή και λογι­στι­κό έλεγ­χο σε λογι­κές «συναι­νε­τι­κών» και παντε­λώς ανέ­φι­κτων όσο και ανι­στό­ρη­των λύσε­ων τύπου «συμ­φω­νία του Λον­δί­νου 1953», δεν είναι κάτι που συνέ­βη όταν ανέ­λα­βε ο ΣΥΡΙΖΑ την κυβερ­νη­τι­κή εξου­σία αλλά πολύ νωρί­τε­ρα, και πιο συγκε­κρι­μέ­να την επαύ­ριο των εκλο­γών της άνοι­ξης του 2012, όταν το κόμ­μα γίνε­ται αξιω­μα­τι­κή αντι­πο­λί­τευ­ση και τα ηγε­τι­κά του κλι­μά­κια αυτο­νο­μού­νται από τον κομ­μα­τι­κό οργα­νι­σμό και αρχί­ζουν ουσια­στι­κά να λει­τουρ­γούν ως «σκιώ­δη κυβέρνηση».
Ο Του­σέν είναι απο­λύ­τως ξεκά­θα­ρος ως προς τους λόγους αυτής μετα­τό­πι­σης. Οπως δηλώ­νει στην συνέ­ντευ­ξη που ακο­λου­θεί πρό­κει­ται για «μια συγκε­κρι­μέ­νη επι­λο­γή» που έκα­ναν ο Τσί­πρας και ένας στε­νός ηγε­τι­κός πυρή­νας γύρω του με προ­ε­ξάρ­χο­ντα τον Γιάν­νη Δρα­γα­σά­κη και συνί­στα­ται στο ότι «πρέ­πει πάση θυσία να απο­φύ­γου­με τη σύγκρου­ση με το εγχώ­ριο μεγά­λο κεφά­λαιο, τους έλλη­νες τρα­πε­ζί­τες και εφο­πλι­στές. Τα συμ­φέ­ρο­ντα των δύο τελευ­ταί­ων είναι δια­πλε­κό­με­να και αλλη­λο­ε­ξαρ­τώ­με­να. Παρο­μοί­ως, ο ίδιος στε­νός πυρή­νας ήταν απο­φα­σι­σμέ­νος να απο­φύ­γει κάθε αντι­πα­ρά­θε­ση με τους ευρω­παϊ­κούς θεσμούς». Οπως ξέρου­με η δέσμευ­ση για μη-ρήξη πάση θυσία με την ευρω­ζώ­νη και η από­λυ­τη υπο­τα­γή στα ΝΑΤΟϊ­κά πλαί­σια απο­τε­λού­σαν ανα­πό­σπα­στο μέρος αυτής της επιλογής.
Για να μπο­ρέ­σει να παρέμ­βει με την μεγα­λύ­τε­ρη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα στο δικό του πεδίο, το δημό­σιο χρέ­ος, ο Του­σέν πολύ ορθά δεν θέλη­σε τότε να μπει στην συζή­τη­ση για το ευρώ. Σήμε­ρα, όπως τονί­ζει στην αμε­τά­φρα­στη ακό­μη συνέ­χεια αυτής της συνέ­ντευ­ξης, θεω­ρεί την έξο­δο από το ευρώ ανα­γκαίο βήμα για μια χώρα της ευρω­παϊ­κής περι­φέ­ρειας που θέλει να ανα­τρέ­ψει της πολι­τι­κής λιτό­τη­τας και να σπά­σει τα δεσμά της χρε­ο­κρα­τί­ας. Αυτή η σχε­τι­κή από­στα­ση όμως από την αντι­πα­ρά­θε­ση γύρω από το θέμα του ευρώ είναι που δίνει ακό­μη μεγα­λύ­τε­ρο βάρος στην μαρ­τυ­ρία του. Διό­τι δεί­χνει ότι η επί της ουσί­ας εγκα­τά­λει­ψη της θέσης «καμ­μιά θυσία για το ευρώ», που συνέ­βη ακρι­βώς την ίδια στιγ­μή, την επαύ­ριο των διπλών εκλο­γών του 2012, δεν ήταν ούτε τακτι­κή κίνη­ση, ούτε προ­ϊ­όν μιας απλής ευρω­παϊ­στι­κής ιδε­ο­λη­ψί­ας (αν και αναμ­φι­σβή­τη­τα υπήρ­ξε και αυτό για μεγά­λο τμή­μα στε­λε­χών αλλά και απλών μελών του ΣΥΡΙΖΑ). Οι όρκοι πίστης στο ευρώ και εμμο­νι­κή άρνη­ση κάθε εναλ­λα­κτι­κού σχε­δια­σμού δεν ήταν παρά η άλλη όψη μιας στρα­τη­γι­κής επι­λο­γής μη–σύγκρου­σης τόσο με την εγχώ­ριο αστι­σμό όσο και με τις κυρί­αρ­χες τάξεις της Ευρώ­πης και τους πολι­τι­κούς μηχα­νι­σμούς της κυριαρ­χί­ας τους, δηλα­δή την ΕΕ και τις απο­φύ­σεις της.
Αυτή ακρι­βώς η επι­λο­γή, που ποτέ βεβαί­ως δεν παρου­σιά­στη­κε δημό­σια ως τέτοια, καθό­ρι­σε και το απα­ρέ­γκλι­το πλαί­σιο στο οποίο κινή­θη­κε η κυβέρ­νη­ση ΣΥΡΙΖΑ μετα­ξύ Γενά­ρη και Ιού­λη του 2015, με εξαί­ρε­ση το δημο­ψή­φι­σμα του Ιού­λη, το οποίο δεν μπο­ρού­σε όμως, εντός αυτού του πλαι­σί­ου, παρά να είναι μια ύστα­τη σπα­σμω­δι­κή κίνη­ση πριν την συν­θη­κο­λό­γη­ση. Η κατά­λη­ξη είναι γνω­στή και οι συνέ­πειές της βιώ­νο­νται καθη­με­ρι­νά από τον ελλη­νι­κό λαό αλλά και από το σύνο­λο των αρι­στε­ρών δυνά­με­ων της Ευρώ­πης (και πέρα από αυτήν) για τις οποί­ες η Ελλά­δα μετα­τρά­πη­κε εντός λίγων μηνών από φάρος ελπί­δας σε ανοι­χτό τραύμα.
Μετά από μια ιστο­ρι­κή ήττα, απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση ενός νέου ξεκι­νή­μα­τος είναι η εξα­γω­γή τωνανα­γκαί­ων συμπε­ρα­σμά­των. Ο Ερίκ Του­σέν στά­θη­κε πολύ­τι­μος συμ­μέ­το­χος και αρω­γός του αγώ­να του ελλη­νι­κού λαού όλα τα προη­γού­με­να χρό­νια. Με την τωρι­νή κατά­θε­σή του δεί­χνει ότι τόσο η δική του συμ­βο­λή όσο και ο αγώ­νας αυτός συνε­χί­ζο­νται και θα συνε­χι­στούν μέχρι την δικαί­ω­σή τους. 
ΣΤΑΘΗΣ ΚΟΥΒΕΛΑΚΗΣ
Στη συνέ­χεια, ακο­λου­θεί η συνέ­ντευ­ξη του Ερίκ Του­σέν στον Benjamin Lemoine,ερευ­νη­τή κοι­νω­νιο­λο­γί­ας στου CNRS με ειδί­κευ­ση στο Δημό­σιο Χρέ­ος και τις σχέ­σεις μετα­ξύ κρα­τών και χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών θεσμών και η οποία έχει ως εξής :  
Πώς η ιδέα του λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους μετα­λα­μπα­δεύ­τη­κε στην Ελλά­δα; Ποια ήταν τα πολι­τι­κά στη­ρίγ­μα­τα στη χώρα και πώς ήλθα­τε σε επα­φή με φορείς που θα μπο­ρού­σαν να υλο­ποι­ή­σουν μια τέτοια διεκδίκηση;

Η CADTM ήταν ενερ­γή τόσο σε ευρω­παϊ­κό επί­πε­δο όσο και στην ίδια την Ελλά­δα. Σε μια προ­σπά­θεια να δημιουρ­γη­θεί ένα ευρω­παϊ­κό κίνη­μα ενά­ντια στη λιτό­τη­τα με τη συμ­με­το­χή κοι­νω­νι­κών και πολι­τι­κών δυνά­με­ων, η CADTM είχε συγκα­λέ­σει μια ευρω­παϊ­κή συνά­ντη­ση στις Βρυ­ξέλ­λες, στις 29 Σεπτεμ­βρί­ου 2010, με την ευκαι­ρία μιας ευρω­παϊ­κής κινη­το­ποί­η­σης στην οποία είχε καλέ­σει η Ευρω­παϊ­κή Συνο­μο­σπον­δία Συν­δι­κά­των.1

Πριν από αυτό, όμως, στις αρχές Ιου­λί­ου του 2010, με πρω­το­βου­λία του Μωϋ­σή Λίτση, της Σόνιας και του Γιώρ­γου Μητρα­λιά, είχε ιδρυ­θεί στην Αθή­να η Επι­τρο­πή ενά­ντια στο χρέ­ος, μέλος της διε­θνούς CADTM.2Ο Γιώρ­γος Μητρα­λιάς μετέ­φρα­σε επί­σης το εγχει­ρί­διο λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους που είχε δημο­σιεύ­σει η CADTM. Η ελλη­νι­κή έκδο­ση δημο­σιεύ­θη­κε το 2011 από τις εκδό­σεις Αλεξάνδρεια.
Ωστό­σο, οι θέσεις της CADTM αρχί­ζουν να γίνο­νται γνω­στές στην Ελλά­δα από το 2010 και μετά. Πολ­λές συνε­ντεύ­ξεις δημο­σιεύ­θη­καν στον ελλη­νι­κό Τύπο. Για παρά­δειγ­μα, το ελλη­νι­κό περιο­δι­κό Επί­και­ραδημο­σί­ευ­σε μια εκτε­νή συνέ­ντευ­ξή μου στον Λεω­νί­δα Βατι­κιώ­τη, δημο­σιο­γρά­φο και πολι­τι­κό στέ­λε­χος της ριζο­σπα­στι­κής αρι­στε­ράς.3 Σε αυτήν εξη­γού­σα τα αίτια της έκρη­ξης του δημό­σιου χρέ­ους και πώς η εμπει­ρία του Ιση­με­ρι­νού θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει πηγή έμπνευ­σης για την Ελλά­δα στην κατεύ­θυν­ση συγκρό­τη­σης μιας Επι­τρο­πής Λογι­στι­κού Ελέγ­χου και μιας ανα­στο­λής των πλη­ρω­μών του χρέ­ους. Εν είδει συμπε­ρά­σμα­τος, στο ερώ­τη­μα «Τι πρέ­πει να κάνει η Ελλά­δα για να εξέλ­θει του φαύ­λου κύκλου του χρέ­ους;», απα­ντού­σα: «Πρέ­πει να συγκρο­τη­θεί άμε­σα μια Επι­τρο­πή Λογι­στι­κού Ελέγ­χου με προ­σω­πι­κό­τη­τες ανα­γνω­ρι­σμέ­νου κύρους και εμπει­ρί­ας. Η συμ­βου­λή μου είναι μία: Ανοίξ­τε τα βιβλία! Εξε­τά­στε με δια­φα­νείς δια­δι­κα­σί­ες και ενερ­γή συμ­με­το­χή της κοι­νω­νί­ας όλες τις κρα­τι­κές συμ­βά­σεις – από τις πιο μεγά­λες, όπως για παρά­δειγ­μα αυτές των πρό­σφα­των Ολυ­μπια­κών Αγώ­νων, μέχρι τις πιο μικρές. Βρεί­τε ποιο μέρος του χρέ­ους είναι προ­ϊ­όν δια­φθο­ράς, και ως εκ τού­του παρά­νο­μο και απε­χθές σύμ­φω­να με τη διε­θνή νομι­κή ορο­λο­γία, και κατα­γείλ­τε το!»4
Την ίδια περί­ο­δο, σε πολ­λά άρθρα του που κυκλο­φό­ρη­σαν ευρέ­ως στην Ελλά­δα, ο οικο­νο­μο­λό­γοςΚώστας Λαπα­βί­τσας5 υπε­ρα­σπι­ζό­ταν επί­σης ενερ­γά την ανά­γκη συγκρό­τη­σης μιας Επι­τρο­πής Λογι­στι­κού Ελέγ­χου. Σε ένα από αυτά, λέει: «Η ΕΛΕ μπο­ρεί να παί­ξει κατα­λυ­τι­κό ρόλο συμ­βάλ­λο­ντας στην απα­ραί­τη­τη δια­φά­νεια. Θα πρό­κει­ται για μια διε­θνή επι­τρο­πή που θα απαρ­τί­ζε­ται από ειδι­κούς των ανα­διαρ­θρώ­σε­ων, νομι­κούς, ειδι­κούς του δημο­σιο­νο­μι­κού λογι­στι­κού ελέγ­χου, οικο­νο­μο­λό­γους, συν­δι­κα­λι­στές, εκπρο­σώ­πους της κοι­νω­νί­ας των πολι­τών, και άλλους. Θα έχει βεβαί­ως από­λυ­τη ανε­ξαρ­τη­σία από κομ­μα­τι­κούς φορείς. Από την άλλη, η ΕΛΕ θα στη­ρί­ζε­ται σε πλή­θος άλλων επι­τρο­πών και φορέ­ων που θα μπο­ρούν να κινη­το­ποι­ή­σουν ευρύ­τε­ρα λαϊ­κά στρώ­μα­τα και να πιέ­σουν για δια­φά­νεια με το δικό τους τρό­πο. Θα αρχί­σει έτσι να γίνε­ται πραγ­μα­τι­κό­τη­τα η λαϊ­κή συμ­με­το­χή που είναι απα­ραί­τη­τη για την ουσια­στι­κή αντι­με­τώ­πι­ση του χρέ­ους.»6
Στις 9 Ιανουα­ρί­ου 2011, το Έθνος της Κυρια­κής, η τρί­τη σε κυκλο­φο­ρία ελλη­νι­κή εφη­με­ρί­δα της επο­χής, φιλο­ξε­νεί μια συνέ­ντευ­ξή μου τιτλο­φο­ρώ­ντας την: «Και οι λαοί της Ευρώ­πης πρέ­πει να ελέγ­χουν τους πιστω­τές τους».7 Η εφη­με­ρί­δα ανα­φέ­ρει ότι «το έργο της Επι­τρο­πής στον Ιση­με­ρι­νό έφθα­σε πρό­σφα­τα και στο ελλη­νι­κό Κοι­νο­βού­λιο από τη βου­λευ­τή Σοφία Σακοράφα».
Πράγ­μα­τι, τον Δεκέμ­βριο του 2010, η βου­λευ­τής Σοφία Σακο­ρά­φα είχε παρέμ­βει στο ελλη­νι­κό Κοι­νο­βού­λιο υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι μια Επι­τρο­πή Λογι­στι­κού Ελέγ­χου του χρέ­ους, κατά το παρά­δειγ­μα του Ιση­με­ρι­νού, ήταν ανα­γκαία. Το Κοι­νο­βού­λιο όμως, στο οποίο τότε κυριαρ­χού­σαν το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημο­κρα­τία, δεν είχε κανέ­να συμ­φέ­ρον να ρίξει φως στο ζήτη­μα του χρέ­ους και έτσι απέ­ρι­ψε με συνο­πτι­κές δια­δι­κα­σί­ες την πρό­τα­ση. Παρ’όλα αυτά, η μάχη συνε­χί­στη­κε σε ένα άλλο πεδίο από αυτό των επαγ­γελ­μα­τιών της πολι­τι­κής. Τον Μάρ­τιο του 2011 συγκρο­τή­θη­κε η ελλη­νι­κή Επι­τρο­πή Λογι­στι­κού Ελέγ­χου του χρέ­ους (ΕΛΕ). Ήταν προ­ϊ­όν σημα­ντι­κών προ­σπα­θειών για την επί­τευ­ξη μιας σύγκλι­σης μετα­ξύ ανθρώ­πων με δια­φο­ρε­τι­κές πολι­τι­κές προ­κεί­με­νες, πολ­λοί εκ των οποί­ων μόλις και μετά βίας γνω­ρί­ζο­νταν λίγες εβδο­μά­δες πριν. Βασι­κός κατα­λύ­της στη δια­δι­κα­σία δημιουρ­γί­ας της ΕΛΕ ήταν βέβαια το εύρος της κρί­σης στην Ελλά­δα. Για την εκκί­νη­ση του εγχει­ρή­μα­τος, ο Κώστας Λαπα­βί­τσας προ­έ­βη σε ένα διε­θνές κάλε­σμα που υπο­στη­ρί­χθη­κε εξαρ­χής από την CADTM και έτυ­χε μεγά­λης ανταπόκρισης.
Ο Κώστας Λαπα­βί­τσας ζήτη­σε και τη γνώ­μη μου για το περιε­χό­με­νο του διε­θνούς καλέ­σμα­τος για τη σύστα­ση της επι­τρο­πής. Του πρό­τει­να μάλι­στα κάποιες τρο­πο­ποι­ή­σεις. Μετά από αυτό, αρχί­σα­με να ανα­ζη­τά­με τη στή­ρι­ξη προ­σω­πι­κο­τή­των ικα­νών να προσ­δώ­σουν κύρος και αξιο­πι­στία σε μια τέτοια πρω­το­βου­λία. Ανέ­λα­βα να συλ­λέ­ξω τον μεγα­λύ­τε­ρο δυνα­τό αριθ­μό υπο­γρα­φών από άτο­μα από όλον τον κόσμο που θα υπο­στή­ρι­ζαν τη δημιουρ­γία μιας τέτοιας επι­τρο­πής. Γνώ­ρι­ζα από και­ρό κάποιους από αυτούς, όπως τον Noam Chomsky, με τον οποίο βρι­σκό­μα­στε σε επα­φή για ζητή­μα­τα που άπτο­νται του χρέ­ους από το 1998, τον Jean Ziegler, ειση­γη­τή των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το δικαί­ω­μα στην τρο­φή, τον Tariq Ali, καθώς και αρκε­τούς οικονομολόγους. 
Ήταν εύκο­λο να βρεί­τε υπο­στη­ρι­κτές;  
Κατά την ανα­ζή­τη­ση των υπο­γρα­φών δεν είχα παρά μια και μόνο άρνη­ση, αυτή του αμε­ρι­κα­νού οικο­νο­μο­λό­γου James Galbraith. Είχα­με συνα­ντη­θεί και συζη­τή­σει πολ­λές φορές τα τελευ­ταία χρό­νια κατά τη διάρ­κεια συνε­δρί­ων για την οικο­νο­μι­κή παγκο­σμιο­ποί­η­ση. Αργό­τε­ρα, έλα­βα μια μερι­κή εξή­γη­ση γι αυτή του την άρνη­ση. Ο James Galbraith, όπως ο ίδιος επι­βε­βαιώ­νει σε ένα βιβλίο που δημο­σί­ευ­σε πρό­σφα­τα, είχε υπο­στη­ρί­ξει τον Γιώρ­γο Παπαν­δρέ­ου, τον πρω­θυ­πουρ­γό της κυβέρ­νη­σης που εισή­γα­γε το πρώ­το μνη­μό­νιο στην Ελλά­δα τον Μάιο του 2010. Μολο­νό­τι επέ­κρι­νε το Μνη­μό­νιο, ο Galbraith δεχό­ταν την ψευ­δή αφή­γη­ση του Παπαν­δρέ­ου για την κρί­ση. Το παρα­δέ­χε­ται άλλω­στε και ο ίδιος στην εισα­γω­γή του προ­α­να­φερ­θέ­ντος βιβλί­ου του που φέρει τον τίτλο Welcome to the Poisoned Chalice: The Destruction ofGreece and the Future of Europe.8
Ο δεύ­τε­ρος λόγος που έκα­νε τον James Galbraith να μην υπο­γρά­ψει το κάλε­σμα είναι η συμ­βου­λή που του έχει δώσει ο Γιά­νης Βαρου­φά­κης. Ο τελευ­ταί­ος εξή­γη­σε και δημό­σια, το 2011, για­τί αρνή­θη­κε να συνυ­πο­γρά­ψει το κεί­με­νο για τη δημιουρ­γία της ΕΛΕ. Δήλω­σε ότι Galbraith είχε επι­κοι­νω­νή­σει μαζί του, ρωτώ­ντας τον αν έκρι­νε σκό­πι­μο να το υπο­γρά­ψει ή όχι, και ότι ο ίδιος του συνέ­στη­σε να μην το κάνει. Αυτή η άρνη­ση του Γιά­νη Βαρου­φά­κη επι­τρέ­πει να κατα­λά­βου­με καλύ­τε­ρα και τις απο­στά­σεις που κρά­τη­σε αργό­τε­ρα, το 2015, όταν συστά­θη­κε η Επι­τρο­πή Αλή­θειας για το ελλη­νι­κό δημό­σιο χρέ­ος ενώ ο ίδιος δια­τε­λού­σε υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών της πρώ­της κυβέρ­νη­σης του Αλέ­ξη Τσί­πρα.9
Σε μια μακρο­σκε­λή δημό­σια επι­στο­λή που δημο­σί­ευ­σε την άνοι­ξη του 2011, ο Γιά­νης Βαρου­φά­κης εξη­γεί την άρνη­σή του να στη­ρί­ξει τη δημιουρ­γία της ΕΛΕ. Δηλώ­νει ότι, αν η Ελλά­δα προ­έ­βαι­νε σε ανα­στο­λή πλη­ρω­μών του χρέ­ους, θα έπρε­πε να απο­χω­ρή­σει από τη ευρω­ζώ­νη για να επι­στρέ­ψει έτσι στη νεο­λι­θι­κή επο­χή (sic). Πέραν τού­του, ο δηλώ­νει ότι, καί­τοι οι άνθρω­ποι που πήραν τη συγκε­κρι­μέ­νη πρω­το­βου­λία είναι ιδιαί­τε­ρα συμπα­θείς και καλο­προ­αί­ρε­τοι και μολο­νό­τι και ο ίδιος είναι από αρχής θετι­κά δια­κεί­με­νος σε έναν λογι­στι­κό έλεγ­χο, εντού­τοις, κρί­νει ότι δεδο­μέ­νης τις συγκυ­ρί­ας και των συν­θη­κών υπό τις οποί­ες βρί­σκε­ται η χώρα, ένα τέτοιο μέτρο δεν είναι σώφρον.10
Το ντο­κι­μα­ντέρ Debtocracy κυκλο­φό­ρη­σε τον Απρί­λιο του 2011 και επέ­τρε­ψε την ευρύ­τα­τη διά­δο­ση της πρό­τα­σης για έναν λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους και της ανά­γκης να ακυ­ρω­θεί το άνο­μο και επα­χθές μέρος του.11 Ο Άρης Χατζη­στε­φά­νου και η Κατε­ρί­να Κιτί­δη που σκη­νο­θέ­τη­σαν το ντο­κι­μα­ντέρ, σε συνερ­γα­σία με τον Λεω­νί­δα Βατι­κιώ­τη, είχαν την καλο­σύ­νη να μου απευ­θυν­θούν προ­σω­πι­κά και να εντά­ξουν τις παρεμ­βά­σεις μου στη δου­λειά τους από τις αρχές Φεβρουα­ρί­ου του 2011. Ήλθαν μάλι­στα να κάνουν ένα μέρος των γυρι­σμά­των τους στο Ντα­κάρ, όπου βρι­σκό­μουν για τις ανά­γκες του Παγκό­σμιου Κοι­νω­νι­κού Φόρουμ που πραγ­μα­το­ποιού­νταν εκεί από τις 6 έως τις 11 Φεβρουα­ρί­ου 2011. Το ντο­κι­μα­ντέρ ολο­κλη­ρώ­θη­κε σε χρό­νο ρεκόρ και άρχι­σε να κυκλο­φο­ρεί ελεύ­θε­ρα στο δια­δί­κτυο. Την άνοι­ξη του 2011, σε διά­στη­μα μόλις έξι εβδο­μά­δων, ενά­μι­ση εκα­τομ­μύ­ριο άτο­μα το είχαν κατε­βά­σει στην Ελλά­δα. Το ποσο­στό είναι πολύ σημα­ντι­κό, αν ανα­λο­γι­στεί κανείς ότι η χώρα αριθ­μεί γύρω στα δέκα εκα­τομ­μύ­ρια κατοί­κους. Παρ’όλα αυτά, το ντο­κι­μα­ντέρ δεν προ­βλή­θη­κε από κανέ­ναν τηλε­ο­πτι­κό σταθ­μό εκεί­νη την εποχή.
Η διε­θνής συνά­ντη­ση στή­ρι­ξης στην ΕΛΕ που έλα­βε χώρα στην Αθή­να τον Μάιο του 2011 στέ­φθη­κε από μεγά­λη επι­τυ­χία. Σχε­δόν τρεις χιλιά­δες άτο­μα συμ­με­τεί­χαν στις εργα­σί­ες αυτού του τρι­η­μέ­ρου. Η CADTM ήταν από τις οργα­νώ­σεις που καλού­σαν επι­ση­μα στη συν­διά­σκε­ψη αυτή. Κλή­θη­κα να συντο­νί­σω την πρώ­τη συζή­τη­ση όπου μετα­ξύ άλλων συμ­με­τεί­χε η Νάντια Βαλα­βά­νη12, μετέ­πει­τα υφυ­πουρ­γός Οικο­νο­μι­κών της πρώ­της κυβέρ­νη­σης Τσί­πρα, και ο Λεω­νί­δας Βατι­κιώ­της. Η CADTM είχε εργα­στεί από κοι­νού με τους έλλη­νες διορ­γα­νω­τές της συνά­ντη­σης όπως και με διε­θνείς οργα­νώ­σεις και κινή­μα­τα προ­κει­μέ­νου να πεί­σει σημα­ντι­κό αριθ­μό ευρω­παϊ­κών συλ­λο­γι­κο­τή­των να στη­ρί­ξουν το εγχεί­ρη­μα και να υιο­θε­τή­σουν μια κοι­νή δια­κή­ρυ­ξη η οποία, παρε­μπι­πτό­ντως, δια­τη­ρεί ακέ­ραια την αξία της μέχρι σήμερα.

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΗ ΛΙΤΟΤΗΤΑ  
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ  
Εμείς, εκπρό­σω­ποι κινη­μά­των και αγω­νι­στές από όλο τον κόσμο, συνα­ντη­θή­κα­με στην Αθή­να για να συζη­τή­σου­με τα διδάγ­μα­τα από τις προη­γού­με­νες διε­θνείς οικο­νο­μι­κές κρί­σεις, να αμφι­σβη­τή­σου­με το μη νομι­μο­ποι­η­μέ­νο χρέ­ος, να οργα­νώ­σου­με τον αγώ­να για την ακύ­ρω­σή του, να εκφρά­σου­με την αλλη­λεγ­γύη μας προς τους ευρω­παϊ­κούς λαούς που αγω­νί­ζο­νται ενά­ντια στα επι­βαλ­λό­με­να από τις κυβερ­νή­σεις, την Ευρω­παϊ­κή Ένω­ση και το ΔΝΤ προ­γράμ­μα­τα λιτό­τη­τας όπως εκφρά­ζο­νται στα Μνη­μό­νια, καθώς και να δια­τυ­πώ­σου­με ένα σχέ­διο αντι­με­τώ­πι­σης των οικο­νο­μι­κών προ­βλη­μά­των το οποίο να αντα­πο­κρί­νε­ται στις ανά­γκες των λαών, αντί να υπη­ρε­τεί μια μικρή οικο­νο­μι­κή και  κοι­νω­νι­κή ελίτ.
Από τη δεκα­ε­τία τα 1970, πολ­λές χώρες του ανα­πτυσ­σό­με­νου κόσμου έχουν βιώ­σει κρί­σεις χρέ­ους. Λόγω του ξέφρε­νου και ανεύ­θυ­νου δανει­σμού του διε­θνούς χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού συστή­μα­τος, ορι­σμέ­νες από τις πιο φτω­χές χώρες του κόσμου αντι­με­τώ­πι­σαν μεί­ω­ση του εισο­δή­μα­τος και περι­κο­πές κοι­νω­νι­κών δαπα­νών, όταν το ΔΝΤ επέ­βα­λε σκλη­ρές πολι­τι­κές λιτό­τη­τας για τη διά­σω­ση των τρα­πε­ζών και των χρη­μα­τι­στών. Αυτές οι πολι­τι­κές ήταν άδι­κες και δεν οδή­γη­σαν στην ανά­καμ­ψη. Αντί­θε­τα, αύξη­σαν την εξάρ­τη­ση των χρε­ω­μέ­νων χωρών από τις χρη­μα­το­πι­στω­τι­κές αγο­ρές, ενώ κατέ­στη­σαν τις κυβερ­νή­σεις μη υπό­λο­γες στους λαούς τους. Η οικο­νο­μι­κή ανά­καμ­ψη έγι­νε δυνα­τή μόνο όταν κάποιες χώρες απαί­τη­σαν τα δικαιώ­μα­τά τους και αντι­στά­θη­καν στην επι­βο­λή της λιτό­τη­τας, στη διά­σω­ση των χρη­μα­τι­στών και στο συντρι­πτι­κό βάρος του χρέ­ους. Αυτό συνέ­βη στην Αργε­ντι­νή το 2001. Άλλες χώρες μπο­ρούν να επω­φε­λη­θούν από την πεί­ρα της, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων της Αιγύ­πτου, της Τυνη­σί­ας και όλου του αρα­βι­κού κόσμου που αγω­νί­ζε­ται τού­τη την περί­ο­δο για δημο­κρα­τία και αντι­με­τώ­πι­ση του απε­χθούς χρέ­ους, το οποίο συσ­σώ­ρευ­σαν τα δικτα­το­ρι­κά καθεστώτα.
Σήμε­ρα, ως επα­κό­λου­θο της παγκό­σμιας οικο­νο­μι­κής κρί­σης, οι περι­φε­ρεια­κές χώρες της Ευρώ­πης αντι­με­τω­πί­ζουν μια βαθιά κρί­ση χρέ­ους. Ωθή­θη­καν σε αυτή από την ίδια τη λει­τουρ­γία του παγκό­σμιου χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού συστή­μα­τος, αλλά και από το θεσμι­κό πλαί­σιο και τις οικο­νο­μι­κές πολι­τι­κές της Ευρω­παϊ­κής Ένω­σης, οι οποί­ες συστη­μα­τι­κά ευνο­ούν τα συμ­φέ­ρο­ντα του κεφα­λαί­ου. Το Σύμ­φω­νο Στα­θε­ρό­τη­τας και Ανά­πτυ­ξης άσκη­σε αφό­ρη­τη πίε­ση στους εργα­ζό­με­νους ολό­κλη­ρης της Ευρω­ζώ­νης, ενώ η Ευρω­παϊ­κή Κεντρι­κή Τρά­πε­ζα στή­ρι­ξε τα συμ­φέ­ρο­ντα των μεγά­λων τρα­πε­ζών. Η Ευρω­παϊ­κή Ένω­ση έχει δια­σπα­στεί σε δύο κομ­μά­τια: έναν πανί­σχυ­ρο πυρή­να και μία αδύ­να­μη περι­φέ­ρεια. Τα συσ­σω­ρευ­μέ­να χρέη της περι­φέ­ρειας είναι απο­τέ­λε­σμα του χάσμα­τος ανά­με­σα σε αυτήν και στις χώρες του πυρή­να, είναι όμως και απο­τέ­λε­σμα της όλο και μεγα­λύ­τε­ρης ανι­σό­τη­τας μετα­ξύ των πολύ πλού­σιων και του υπό­λοι­που πλη­θυ­σμού στο εσω­τε­ρι­κό των χωρών. Οι εργα­ζό­με­νοι, οι άνερ­γοι, οι μικροί αγρό­τες και οι μικρο­με­σαί­οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες εξα­να­γκά­ζο­νται να σηκώ­σουν το βάρος των χρε­ών, μολο­νό­τι δεν έχουν ωφε­λη­θεί από αυτά.
Τα μέτρα λιτό­τη­τας και οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις θα εξα­ντλή­σουν τα πιο φτω­χά στρώ­μα­τα της κοι­νω­νί­ας, τη στιγ­μή που αυτοί που δημιούρ­γη­σαν την κρί­ση δια­σώ­ζο­νται. Το Σύμ­φω­νο για το Ευρώ θα εντεί­νει την πίε­ση επί των εργα­ζο­μέ­νων. Οι πλού­σιοι και οι μεγά­λες επι­χει­ρή­σεις θα εξα­κο­λου­θή­σουν να δια­φεύ­γουν από φόρους που θα μπο­ρού­σαν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για να κάνουν την κοι­νω­νία δικαιό­τε­ρη. Εάν αυτά τα μέτρα δεν αμφι­σβη­τη­θούν, θα έχουν τερά­στιες επι­πτώ­σεις στην Ευρώ­πη και θα αλλά­ξουν δρα­στι­κά το συσχε­τι­σμό δύνα­μης υπέρ του κεφα­λαί­ου και κατά της εργα­σί­ας για πολ­λά χρόνια.
Η από­πει­ρα να μετα­κυ­λι­στεί στους εργα­ζό­με­νους και στους φτω­χούς το βάρος της κρί­σης, ενώ οι πολύ πλού­σιοι θα δια­φύ­γουν, θα βρει ενά­ντιους αυτούς που βρί­σκο­νται σήμε­ρα στην πρώ­τη γραμ­μή της μάχης. Οι λαοί της Ελλά­δας, της Ιρλαν­δί­ας και της Πορ­το­γα­λί­ας, αλλά και της Πολω­νί­ας, της Ουγ­γα­ρί­ας, της Σλο­βε­νί­ας και γενι­κό­τε­ρα της Κεντρι­κής και Ανα­το­λι­κής Ευρώ­πης αμφι­σβη­τούν τις πολι­τι­κές λιτό­τη­τας της Ευρω­παϊ­κής Ένω­σης και του ΔΝΤ, αντι­τί­θε­νται στη διε­θνή χρη­μα­το­πι­στω­τι­κή εξου­σία και απορ­ρί­πτουν τη δου­λεία του χρέ­ους. Καλού­με τους λαούς του κόσμου να εκφρά­σουν την αλλη­λεγ­γύη τους προς τα κινή­μα­τα των χωρών αυτών που παλεύ­ουν κατά του χρέ­ους και των ολέ­θριων πολι­τι­κών που επιφέρει.
Ειδι­κό­τε­ρα, υπο­στη­ρί­ζου­με τα παρακάτω:
•    Τον δημο­κρα­τι­κό λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους, ως συγκε­κρι­μέ­νο βήμα δίκαι­ης αντι­με­τώ­πι­σής του. Παρό­μοιοι έλεγ­χοι που διε­νερ­γού­νται με συμ­με­το­χή της κοι­νω­νί­ας των πολι­τών και του εργα­τι­κού κινή­μα­τος επι­τρέ­πουν να τεκ­μη­ριω­θεί ποιο τμή­μα του δημό­σιου χρέ­ους είναι παρά­νο­μο, μη νομι­μο­ποι­η­μέ­νο, απε­χθές ή απλώς μη βιώ­σι­μο. Προ­σφέ­ρουν στους εργα­ζό­με­νους την ανα­γκαία γνώ­ση και τη δύνα­μη να αρνη­θούν την πλη­ρω­μή του μη νομι­μο­ποι­η­μέ­νου χρέ­ους. Επί­σης, ευνο­ούν τη δημο­κρα­τι­κή λογο­δο­σία και τη δια­φά­νεια σε όλο το χώρο του δημό­σιου τομέα. Εκφρά­ζου­με την αλλη­λεγ­γύη μας προς τις επι­τρο­πές λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους στην Ελλά­δα και την Ιρλαν­δία και είμα­στε έτοι­μοι να βοη­θή­σου­με στην πράξη.
•    Αντι­με­τώ­πι­ση της κρί­σης χρέ­ους με βάση τη δημο­κρα­τία και τη λαϊ­κή κυριαρ­χία. Οι κυβερ­νή­σεις έχουν την πρω­ταρ­χι­κή υπο­χρέ­ω­ση να υπη­ρε­τούν τους λαούς τους και όχι θεσμούς που δεν υπό­κει­νται σε κανε­νός είδους λογο­δο­σία, όπως αυτοί της Ευρω­παϊ­κής Ένω­σης και του ΔΝΤ. Οι λαοί χωρών όπως η Ελλά­δα είναι αυτοί που πρέ­πει να απο­φα­σί­σουν ποιες πολι­τι­κές θα βελ­τιώ­σουν τις προ­ο­πτι­κές ανά­καμ­ψης και θα ικα­νο­ποι­ή­σουν τις κοι­νω­νι­κές τους ανά­γκες. Τα κρά­τη έχουν πάντα το κυριαρ­χι­κό δικαί­ω­μα να απο­φα­σί­ζουν στά­ση πλη­ρω­μών, εάν το χρέ­ος απει­λεί να τσα­κί­σει τις προ­ο­πτι­κές επι­βί­ω­σης των εργα­ζο­μέ­νων. Η εμπει­ρία του Ιση­με­ρι­νού το 2008-2009 και της Ισλαν­δί­ας το 2010-2011 δεί­χνει ότι είναι δυνα­τή μια ριζο­σπα­στι­κή απά­ντη­ση στο χρέ­ος που να βασί­ζε­ται στη λαϊ­κή κυριαρ­χία και μπο­ρεί να φτά­σει μέχρι την ακύ­ρω­ση του μη νομι­μο­ποι­η­μέ­νου χρέ­ους. Ακό­μη και απο­φά­σεις οργά­νων των Ηνω­μέ­νων Εθνών ανα­γνω­ρί­ζουν τη νομι­μό­τη­τα, από πλευ­ράς διε­θνούς δικαί­ου, της στά­σης πλη­ρω­μών, όταν υφί­στα­ται κατά­στα­ση ανάγκης.
•     Αλλα­γή του προ­σα­να­το­λι­σμού της οικο­νο­μί­ας και ανα­δια­νο­μή, όχι χρέ­ος. Η κυριαρ­χία των νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρων πολι­τι­κών και η ισχύς του διε­θνούς χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού κεφα­λαί­ου έχουν ως συνέ­πειες τη χαμη­λή ανά­πτυ­ξη, τη διεύ­ρυν­ση των ανι­σο­τή­των και το ξέσπα­σμα μεγά­λων κρί­σε­ων, ενώ παράλ­λη­λα υπο­νο­μεύ­ουν τις δημο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες. Είναι καθο­ρι­στι­κό να επα­να­προ­σα­να­το­λι­στούν οι οικο­νο­μί­ες μέσω μετα­βα­τι­κών προ­γραμ­μά­των που θα περι­λαμ­βά­νουν έλεγ­χο επί των κεφα­λαια­κών ροών, αυστη­ρές κανο­νι­στι­κές ρυθ­μί­σεις έως και δημό­σια ιδιο­κτη­σία επί των τρα­πε­ζών. Χρειά­ζε­ται ακό­μη βιο­μη­χα­νι­κή πολι­τι­κή που να συντο­νί­ζει και να προ­γραμ­μα­τί­ζει την οικο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, μέσω δημο­σί­ων επεν­δύ­σε­ων και δημό­σιου ελέγ­χου στους στρα­τη­γι­κούς τομείς της οικο­νο­μί­ας, με σεβα­σμό στο περι­βάλ­λον. Πρω­ταρ­χι­κός σκο­πός είναι η προ­στα­σία και η αύξη­ση της απα­σχό­λη­σης. Είναι, επί­σης, καθο­ρι­στι­κό να υιο­θε­τη­θούν γεν­ναί­ες ανα­δια­νε­μη­τι­κές πολι­τι­κές. Η φορο­λο­γι­κή βάση θα πρέ­πει να διευ­ρυν­θεί και να γίνει προ­ο­δευ­τι­κό­τε­ρη, με την επι­βο­λή φόρων στους πλού­σιους και στο κεφά­λαιο, επι­τρέ­πο­ντας έτσι την αξιο­ποί­η­ση εθνι­κών πόρων ως εναλ­λα­κτι­κή λύση στο χρέ­ος. Η ανα­δια­νο­μή πρέ­πει επί­σης να περι­λαμ­βά­νει την απο­κα­τά­στα­ση της δημό­σιας χρη­μα­το­δό­τη­σης στην υγεία, την παι­δεία, τις μετα­φο­ρές και την κοι­νω­νι­κή ασφά­λι­ση, καθώς και την άρση των περι­κο­πών σε μισθούς και συντάξεις.
Αυτά είναι τα πρώ­τα βήμα­τα προς την κατεύ­θυν­ση της ικα­νο­ποί­η­σης των ανα­γκών και των επι­διώ­ξε­ων των εργα­ζο­μέ­νων. Θα μετα­το­πί­σουν το συσχε­τι­σμό δύνα­μης σε βάρος του μεγά­λου κεφα­λαί­ου και των διε­θνών χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών θεσμών. Θα επι­τρέ­ψουν στους λαούς της Ευρώ­πης, αλλά και όλου του κόσμου, να ασκή­σουν μεγα­λύ­τε­ρο έλεγ­χο στο εισό­δη­μά τους, στην ίδια τους τη ζωή, αλλά και στις πολι­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες. Θα δώσουν επί­σης ελπί­δα στη νέα γενιά της Ευρώ­πης, που σήμε­ρα αντι­με­τω­πί­ζει ένα ζοφε­ρό μέλ­λον ελά­χι­στων θέσε­ων εργα­σί­ας, χαμη­λών μισθών και έλλει­ψης προ­ο­πτι­κής. Για τους λόγους αυτούς, η υπο­στή­ρι­ξη του αγώ­να ενά­ντια στο χρέ­ος στην Ελλά­δα, στην Ιρλαν­δία, στην Πορ­το­γα­λία και σε άλλες χώρες της Ευρώ­πης είναι προς το συμ­φέ­ρον των εργα­ζο­μέ­νων όλου του κόσμου. 
Αθή­να, Μάιος 2011 
Πρω­το­βου­λία για τη συγκρό­τη­ση Επι­τρο­πής Λογι­στι­κού Ελέγ­χου επί του ελλη­νι­κού δημό­σιου χρέους
European Network on Debt and Development
The Committee for the Abolition of Third World Debt (CADTM)
The Bretton Woods Project, Ηνω­μέ­νο Βασίλειο
Research on Money and Finance, Ηνω­μέ­νο Βασίλειο
Debt and Development Coalition, Ιρλαδία
Afri – Action from Ireland
WEED – World Economy Environment Development, Γερμανία
Jubilee Debt Campaign, Ηνω­μέ­νο Βασίλειο
Observatorio de la Deuda en la Globalización, Ισπανία 
Πηγή : ΕΛΕ  
Αυτή η πρω­το­βου­λία για έναν λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους γνώ­ρι­σε κάποια επι­τυ­χία στη συνέ­χεια; Ο ΣΥΡΙΖΑ την έλα­βε σοβα­ρά υπό­ψη του;  
Η ελλη­νι­κή ΕΛΕ γνώ­ρι­σε αναμ­φι­σβή­τη­τη επι­τυ­χία κατά τη διάρ­κεια του λεγό­με­νου κινή­μα­τος των πλα­τειών ή των Αγα­να­κτι­σμέ­νων, την άνοι­ξη και το καλο­καί­ρι του 2011. Τον Ιού­νιο και τον Ιού­λιο του έτους αυτού, εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες άνθρω­ποι κατέ­λα­βαν τις κεντρι­κές πλα­τεί­ες, όχι μόνο σε Αθή­να και Θεσ­σα­λο­νί­κη αλλά και σε πολ­λές ακό­μα πόλεις της χώρας. Τα μέλη της ΕΛΕ, που πρέ­πει να πού­με ότι είχαν μια συνε­χή και ενερ­γή παρου­σία στις κατει­λημ­μέ­νες πλα­τεί­ες, ιδιαί­τε­ρα δε στην πλα­τεία Συντάγ­μα­τος, έτυ­χαν εντυ­πω­σια­κής υπο­δο­χής από τους πολί­τες. Η εκστρα­τεία αυτή άσκη­σε θετι­κή επί­δρα­ση στο ΣΥΡΙΖΑπαρά την έκδη­λη απρο­θυ­μία μιας σημα­ντι­κής μερί­δας ηγε­τι­κών στε­λε­χών του.
Ο λογι­στι­κός έλεγ­χος απο­τέ­λε­σε ανα­πό­σπα­στο μέρος του προ­γράμ­μα­τος του ΣΥΡΙΖΑ κατά τη διάρ­κεια των δύο εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σε­ων του Μαϊ­ου και του Ιού­νί­ου του 2012. Στο πρό­γραμ­μα του 2012, ο ΣΥΡΙΖΑ πρό­τει­νε «την ανα­στο­λή των πλη­ρω­μών του χρέ­ους κατά τη διάρ­κεια των εργα­σιών μιας διε­θνούς επι­τρο­πής λογι­στι­κού ελέγ­χου και για όσο δεν έχει ακό­μα επι­τευ­χθεί η οικο­νο­μι­κή ανά­καμ­ψη της χώρας», κάτι που σήμαι­νε ότι μια τέτοια ανα­στο­λή θα μπο­ρού­σε να διαρ­κέ­σει πολύ…
Από αυτήν την άπο­ψη, θεω­ρώ ότι η πολι­τι­κή εξέ­λι­ξη του ΣΥΡΙΖΑ κατά την περί­ο­δο 2009-2012 ήταν θετι­κήκαι πολ­λά υπο­σχώ­με­νη. Μια τέτοια θέση μάλι­στα δεν ήταν καθό­λου δεδο­μέ­νη. Θυμά­μαι πολύ καλά μια συν­διά­σκε­ψη στην οποία με είχε καλέ­σει το βασι­κό πολι­τι­κό ρεύ­μα του ΣΥΡΙΖΑ, ο Συνα­σπι­σμός, του οποί­ου ηγού­νταν ήδη ο Αλέ­ξης Τσί­πρας. Ήταν στις αρχές Μαρ­τί­ου του 2011, την ίδια στιγ­μή που συστή­νο­νταν όπως προ­α­νέ­φε­ρα η ΕΛΕ.
Επι­τρέψ­τε μου να πω δυο λόγια γι αυτήν την συν­διά­σκε­ψη. Πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στις αρχές Μαρ­τί­ου του 2011 στην Αθή­να. Είχα κλη­θεί ως ομι­λη­τής από τον Συνα­σπι­σμό και το Κόμ­μα της Ευρω­παϊ­κής Αρι­στε­ράς. Κατά τη διάρ­κεια αυτής της διε­θνούς συνά­ντη­σης πήραν το λόγο ο Αλέ­ξης Τσί­πρας, ο Γιά­νης Βαρου­φά­κης, ο Oskar Lafontaine, ο Pierre Laurent, η Mariana Mortagua, ο Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος (ο οποί­ος έγι­νε υπουρ­γός οικο­νο­μι­κών μετά την παραί­τη­ση του Γιά­νη Βαρου­φά­κη), οΓιάν­νης Δρα­γα­σά­κης (ο οποί­ος έγι­νε αντι­πρό­ε­δρος τόσο της πρώ­της όσο και της δεύ­τε­ρης κυβέρ­νη­σης Τσί­πρα), εγώ και αρκε­τοί άλλοι προσκεκλημένοι.
Η τοπο­θέ­τη­σή μου επι­κε­ντρώ­θη­κε στα αίτια της κρί­σης, στη ζωτι­κή ανά­γκη να μειω­θεί δρα­στι­κά τοχρέ­ος και να ληφθούν μέτρα ακύ­ρω­σής του όπως ο λογι­στι­κός του έλεγ­χος με την ενερ­γή συμ­με­το­χή των πολι­τών.13 Ο Γιά­νης Βαρου­φά­κης παρου­σί­α­σε μια μετριο­πα­θή όπως ο ίδιος την χαρα­κτή­ρι­σε πρό­τα­ση, στην οποία μάλι­στα επα­νήλ­θε στην πρώ­τη φάση των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με τους πιστω­τές τον Φεβρουά­ριο του 2015, δηλα­δή τέσ­σε­ρα χρό­νια αργότερα.
Υπήρ­χαν συνο­λι­κά γύρω στους 600 ή 700 συμ­με­τέ­χο­ντες και πλή­θος ανα­κοι­νώ­σε­ων. Κάποιες από αυτές, μετα­ξύ των οποί­ων και αυτές του Αλέ­ξη Τσί­πρα, του Βαρου­φά­κη και η δική μου δημο­σιεύ­τη­καν στα αγγλι­κά σε ένα βιβλίο που εξέ­δω­σε το Ινστι­τού­το Νίκος Που­λαν­τζάς υπό τον τίτλο The Political Economyof Public Debt and Austerity in the EU.14
Αυτό όμως που μου έκα­νε μεγά­λη εντύ­πω­ση ήταν μια αντί­δρα­ση που προ­κά­λε­σε η εισή­γη­σή μου. Ένας εκ των διορ­γα­νω­τών, επι­κε­φα­λής του Ινστι­τού­του Νίκος Που­λαν­τζάς, εξέ­φρα­σε την έκπλη­ξή για το γεγο­νός ότι υπο­στή­ρι­ξα την ακύ­ρω­ση του ελλη­νι­κού χρέ­ους ως παρά­νο­μο ή απε­χθές, ενώ είχα κλη­θεί για να μετα­φέ­ρω απλά την εμπει­ρία του λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους. Αυτή η σοκα­ρι­στι­κή παρέμ­βα­ση κατα­δεί­κνυε με σαφή­νεια ότι η πρό­τα­ση για στά­ση πλη­ρω­μών ή/και ακύ­ρω­ση του χρέ­ους ήταναπορ­ρι­πτέα (ή, σε κάθε περί­πτω­ση, καθό­λου αυτο­νό­η­τη) του­λά­χι­στον για μια σημα­ντι­κή μερί­δα τουΣΥΡΙΖΑ. Ήταν κάτι μου έμελ­λε να επι­βε­βαιω­θεί στη συνέχεια.
Με την ευκαι­ρία αυτής της συν­διά­σκε­ψης, μπό­ρε­σα να συνο­μι­λή­σω εκτε­νώς με τον Κώστα Ήσυ­χο, υπεύ­θυ­νο τότε για τις διε­θνείς σχέ­σεις του ΣΥΡΙΖΑ (ο οποί­ος αργό­τε­ρα έγι­νε ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Άμυ­νας στην πρώ­τη κυβέρ­νη­ση Τσί­πρα προ­τού απο­χω­ρή­σει και αυτός με την Λαϊ­κή Ενό­τη­τα), καθώς και με αρκε­τά συν­δι­κα­λι­στι­κά στε­λέ­χη και μέλη του ΣΥΡΙΖΑ. Δια­πί­στω­σα λοι­πόν ότι μετα­ξύ αυτών και της CADTM υπήρ­χε από­λυ­τη συμ­φω­νία για την ανα­γκαιό­τη­τα λήψης μονο­με­ρών ενερ­γειών στην κατεύ­θυν­ση της ανα­στο­λής πλη­ρω­μών και της διε­νέρ­γειας λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέους.
Να θυμί­σω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πάρει 4% στις εκλο­γές του 2009, 16% τον Μάιο του 2012 και 26,5% ένα μήνα αργό­τε­ρα, στις εκλο­γές του Ιου­νί­ου του 2012, μόλις 2 μονά­δες πίσω από τη μεγά­λη δεξιά παρά­τα­ξη, τη Νέα Δημο­κρα­τία. Είχε ήδη γίνει το δεύ­τε­ρο μεγα­λύ­τε­ρο κόμ­μα στην Ελλά­δα. Μετα­ξύ των δύο εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σε­ων του 2012, ο Τσί­πρας υπέ­βα­λε πέντε συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις προ­κει­μέ­νου να ξεκι­νή­σει δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τα κόμ­μα­τα που αντι­τί­θε­νται στην Τρόι­κα (εκτός της Χρυ­σής Αυγής, βέβαια, η οποία, καί­τοι αντί­θε­τη στα μνη­μό­νια, απο­κλεί­στη­κε για ευνό­η­τους λόγους) : 1. Κατάρ­γη­ση όλων τωναντι­κοι­νω­νι­κών μέτρων (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των μειώ­σε­ων σε μισθούς και συντά­ξεις). 2. Κατάρ­γη­σηόλων των μέτρων που συρ­ρι­κνώ­νουν τα δικαιώ­μα­τα των εργα­ζο­μέ­νων όσον αφο­ρά την προ­στα­σία και τη δια­πραγ­μά­τευ­ση. 3. Άμε­ση κατάρ­γη­ση της βου­λευ­τι­κής ασυ­λί­ας και μεταρ­ρύθ­μι­ση του εκλο­γι­κού συστή­μα­τος, 4. Λογι­στι­κό έλεγ­χο των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών, 5. Σύστα­ση μιας διε­θνούς επι­τρο­πήςλογι­στι­κού ελέγ­χου του δημό­σιου χρέ­ους και ανα­στο­λή των πλη­ρω­μών του χρέ­ους μέχρι το πέρας των εργα­σιών αυτής της επιτροπής.
Ωστό­σο, σε διά­στη­μα λίγων μόνο μηνών, η δέσμευ­ση να προ­βεί σε λογι­στι­κό έλεγ­χο και σε στά­ση πλη­ρω­μών του χρέ­ους απα­λεί­φθη­καν από το λόγο τόσο του Αλέ­ξη Τσί­πρα όσο και άλλων ηγε­τών του ΣΥΡΙΖΑ.15 Τού­το έγι­νε στα­δια­κά και δια­κρι­τι­κά, ενώ η πέμ­πτη δέσμευ­ση του Μαϊ­ου του 2012 αντι­κα­τα­στά­θη­κε από την πρό­τα­ση για διε­ξα­γω­γή μιας ευρω­παϊ­κής διά­σκε­ψης για το ελλη­νι­κό χρέ­ος με στό­χο την απο­μεί­ω­ση του. 
Κατά τη γνώμη σας, δηλα­δή, ο Αλέξης Τσίπρας πρό­κρι­νε μια μετριο­πα­θή στά­ση μετά την εκλο­γική επι­τυχία του τον Μάιο-Ιούνιο του 2012;  
Οι αμφι­βο­λί­ες μου για τη μετα­στρο­φή του Τσί­πρα επι­βε­βαιώ­θη­καν κατά τη διάρ­κεια μιας συνο­μι­λί­ας που είχα μαζί του στις αρχές Οκτω­βρί­ου του 2012. Δύο ημέ­ρες πριν, η Wall Street Journal είχει δημο­σιεύ­σει τα απόρ­ρη­τα πρα­κτι­κά της συνε­δρί­α­σης του ΔΝΤ στις 9 Μαΐ­ου 2010. Σε αυτές κατα­γρά­φο­νταν ρητά ότι γύρω στα δέκα από τα εικο­σι­τέσ­σε­ρα μέλη της διοί­κη­σης του ΔΝΤ δια­φω­νού­σαν με την επι­βο­λή Μνη­μο­νί­ου δηλώ­νο­ντας ξεκά­θα­ρα ότι κάτι τέτοιο δεν συνι­στά μια βιώ­σι­μη λύση, καθό­τι ισο­δυ­να­μεί με σχέ­διο διά­σω­σης των γαλ­λι­κών και γερ­μα­νι­κών τρα­πε­ζών, αλλά όχι με ένα σχέ­διο βοή­θειας στην Ελλά­δα. Είπα λοι­πόν στον Αλέ­ξη Τσί­πρα και στον οικο­νο­μι­κό σύμ­βου­λό του: «Έχε­τε στη διά­θε­σή σας ένα ακλό­νη­το επι­χεί­ρη­μα για να ενα­ντιω­θεί­τε στο ΔΝΤ, για­τί, αν έχου­με την από­δει­ξη ότι το ΔΝΤ γνώ­ρι­ζε πως το πρό­γραμ­μά του δεν θα ήταν απο­τε­λε­σμα­τι­κό και πως το χρέ­ος δεν θα καθί­στα­το βιώ­σι­μο, έχου­με και το απα­ραί­τη­το υλι­κό για την καταγ­γε­λία αυτού του χρέ­ους ως αθέ­μι­το και άνο­μο». Ο Τσί­πρας μου απά­ντη­σε: «Άκου… αυτή τη στιγ­μή, το ΔΝΤ επι­χει­ρεί να πάρει απο­στά­σεις από την Ευρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή». Συνή­γα­γα έτσι ότι αυτό που είχε κατά νου ήταν ότι το ΔΝΤ θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει έναν σύμ­μα­χο σε περί­πτω­ση που ο ΣΥΡΙΖΑ σχη­μά­τι­ζε κυβέρ­νη­ση. Την επό­με­νη ημέ­ρα, στις 6 Οκτω­βρί­ου 2012, ο Aλέ­ξης Τσί­πρας και εγώ δώσα­με μια δημό­σια διά­λε­ξη μπρο­στά σε 3000 άτο­μα, στο πρώ­το φεστι­βάλ της νεο­λαί­ας ΣΥΡΙΖΑ. Εκεί συνει­δη­το­ποί­η­σα ότι ο Αλέ­ξης Τσί­πρας δεν εκτί­μη­σε καθό­λου την τοπο­θέ­τη­σή μου, στην οποία έδι­να έμφα­ση στην ανά­γκη υιο­θέ­τη­σης ενός ριζο­σπα­στι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού απέ­να­ντι στους ευρω­παϊ­κούς θεσμούς.16  
Είναι σαφές ότι η ελλη­νι­κή εμπει­ρία υπήρ­ξε σημαί­νου­σα, ακό­μα κι αν δεν είχε τα επι­θυ­μη­τά απο­τε­λέ­σμα­τα… Πώς όμως εξη­γεί­τε την έκβα­σή της;  
Η ελλη­νι­κή συν­θη­κο­λό­γη­ση είναι καταρ­χήν μια συν­θη­κο­λό­γη­ση στα κυρί­αρ­χα χρη­μα­το­πι­στω­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα που σχε­τί­ζο­νται με το σύστη­μα-χρέ­ος. Η ελλη­νι­κή εμπει­ρία όμως ήταν και μια ευκαι­ρία για μια βαθιά ανα­μόρ­φω­ση της ελλη­νι­κής πολι­τι­κής σκη­νής. Θεω­ρώ ότι η έκβα­σή της παί­χτη­κε στις αλλα­γές πολι­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού ενός στε­νού κύκλου συμ­βού­λων και βου­λευ­τών γύρω από τον Αλέ­ξη Τσί­πρα. Η υπό­θε­σή μου είναι η εξής: αυτός ο στε­νός πυρή­νας πέριξ του Τσί­πρα – και δεν εννοώ ούτε το Πολι­τι­κό Γρα­φείο ούτε την Κεντρι­κή Επι­τρο­πή του ΣΥΡΙΖΑ, τα μέλη των οποί­ων έμει­ναν εν πολ­λοίς στο περι­θώ­ριο –, με προ­ε­ξάρ­χο­ντα τον Γιάν­νη Δρα­γα­σά­κη, σημε­ρι­νό αντι­πρό­ε­δρο της κυβέρ­νη­σης και βασι­κό ενορ­χη­στρω­τή της ασκού­με­νης πολι­τι­κής, έκα­νε την κρί­σι­μη στιγ­μή μια συγκε­κρι­μέ­νη επι­λο­γή: «Πρέ­πει πάση θυσία να απο­φύ­γου­με τη σύγκρου­ση με το εγχώ­ριο μεγά­λο κεφά­λαιο, τους έλλη­νες τρα­πε­ζί­τες και εφο­πλι­στές». Τα συμ­φέ­ρο­ντα των δύο τελευ­ταί­ων είναι δια­πλε­κό­με­να και αλλη­λο­ε­ξαρ­τώ­με­να. Παρο­μοί­ως, ο ίδιος στε­νός πυρή­νας ήταν απο­φα­σι­σμέ­νος να απο­φύ­γει κάθε αντι­πα­ρά­θε­ση με τους ευρω­παϊ­κούς θεσμούς. Από τις δυο αυτές θέσεις απορ­ρέ­ει μια μακρά σει­ρά υπο­χω­ρή­σε­ων: «Αν θέλου­με να απο­φύ­γου­με την αντι­πα­ρά­θε­ση με τους δύο αυτούς αντι­πά­λους, πρέ­πει να παρέ­χου­με εγγυ­ή­σεις στους έλλη­νες τρα­πε­ζί­τες ότι σε περί­πτω­ση δια­κυ­βέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ δεν θα θιχτούν τα συμ­φέ­ρο­ντά τους. Επο­μέ­νως, ούτε εθνι­κο­ποί­η­ση τρα­πε­ζών ούτε δεσμευ­τι­κά μέτρα ενα­ντί­ον τους.» Όσον δε αφο­ρά την ΕΕ, για να απο­φευ­χθεί οποια­δή­πο­τε ρήξη, έπρε­πε να απο­κλει­στεί και ολογι­στι­κός έλεγ­χος του χρέ­ους και το ενδε­χό­με­νο στά­σης πλη­ρω­μών. Χρεια­ζό­ταν επί­σης η δέσμευ­ση ότι μια κυβέρ­νη­ση ΣΥΡΙΖΑ θα σεβό­ταν τη δημο­σιο­νο­μι­κή πει­θαρ­χία που απαι­τούν οι ευρω­παϊ­κές αρχές. Αυτός είναι και ο λόγος που ο ΣΥΡΙΖΑ, στο πρό­γραμ­μα της Θεσ­σα­λο­νί­κης, με το οποίο με το οποίο κατήλ­θε στις εκλο­γές της 25ης Ιανουα­ρί­ου 2015, δια­βε­βαί­ω­νε ότι τα μέτρα που θα πάρει ενά­ντια στη λιτό­τη­τα θα αντι­σταθ­μι­στούν από φορο­λο­γι­κά έσο­δα ικα­νά να εγγυ­η­θούν την τήρη­ση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για το 2015, έναν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό που είχε εκπο­νί­σει η προη­γού­με­νη κυβέρ­νη­ση. Ο στε­νός κύκλος γύρω από τον Τσί­πρα και τον Δρα­γα­σά­κη φαί­νε­ται να λει­τούρ­γη­σε στη βάση του ακό­λου­θου σκε­πτι­κού: «Αν δεν θίξου­με τους τρα­πε­ζί­τες και αν σεβα­στού­με τη δημο­σιο­νο­μι­κή πει­θαρ­χία που απαι­τούν οι Βρυ­ξέλ­λες, θα μας επι­τρέ­ψουν να ανα­λά­βου­με τη δια­κυ­βέρ­νη­ση της χώρας και να κυβερ­νή­σου­με.»  
Μπο­ρεί­τε να μας περι­γρά­ψε­τε τη σύν­θε­ση αυτού του σκλη­ρού πυρή­να γύρω από τον Τσί­πρα και την πολι­τι­κή του εξέ­λι­ξη; Πώς τοπο­θε­τού­νταν ανα­φο­ρι­κά με τον λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους; 
Πριν από την εκλο­γι­κή νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, είχα δύο σημα­ντι­κές κατ’ιδίαν συνα­ντή­σεις με τον Αλέ­ξη Τσί­πρα. Η πρώ­τη ήταν όπως προ­α­νέ­φε­ρα τον Οκτώ­βριο του 2012.17 Ο Αλέ­ξης Τσί­πρας συνο­δευό­ταν από τον Γιάν­νη Μηλιό18, ο οποί­ος την επο­χή εκεί­νη ήταν ο ειδι­κός σύμ­βου­λός του για οικο­νο­μι­κά θέμα­τα. Ο Γιάν­νης Μηλιός δεν ήταν υπέρ του λογι­στι­κού ελέγ­χου του χρέ­ους και της ανα­στο­λής πλη­ρω­μών. Απο­μα­κρύν­θη­κε από τον Τσί­πρα στα τέλη του 2014 για πολι­τι­κούς λόγους και μάλι­στα παρά το γεγο­νός ότι ήταν ιδιαί­τε­ρα μετριο­πα­θής… Ο άλλος οικο­νο­μι­κός σύμ­βου­λος που επέ­βα­λε τις επι­λο­γές του στην ομά­δα του Τσί­πρα δεν είναι άλλος από τον Γιάν­νη Δρα­γα­σά­κη19, πρό­σω­πο με μεγά­λη επιρ­ροή και ιθύ­νων νους της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής της κυβέρ­νη­σης. Ο Δρα­γα­σά­κης είχε από παλιά σχέ­σεις με τρα­πε­ζί­τες. Υπήρ­ξε και ο ίδιος οικο­νο­μι­κός σύμ­βου­λος της Τρά­πε­ζας Αττι­κής μιας εμπο­ρι­κής τρά­πε­ζας μεσαί­ου μεγέ­θους. Κατά κάποιο τρό­πο, είναι ο άνθρω­πος που μεσο­λα­βεί ανά­με­σα στον Α. Τσί­πρα και τους τρα­πε­ζί­τες. Ας μην ξεχνά­με ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένας νέος πολι­τι­κός σχη­μα­τι­σμός και ως εκ τού­του η πολι­τι­κή ηγε­σία του δεν έχει βαθιές ρίζες και ερεί­σμα­τα στο κρά­τος – σε αντί­θε­ση, λόγου χάρη, με το γαλ­λι­κό Σοσια­λι­στι­κό Κόμ­μα, η ιστο­ρία του οποί­ου είναι άρρη­κτα συν­δε­δε­μέ­νη με το κρά­τος και τη δια­χεί­ρι­ση των κρα­τι­κών υπο­θέ­σε­ων. Υπό αυτή την έννοια, το προ­φίλ του βασι­κού οικο­νο­μι­κού συμ­βού­λου του Τσί­πρα δια­φέ­ρει κατά πολύ από εκεί­να των άλλων ηγε­τι­κών φυσιο­γνω­μιών του κόμ­μα­τος. Κατά την περί­ο­δο 2012-13 μάλι­στα ήταν και ο μόνος από το επι­τε­λείο του ΣΥΡΙΖΑ που είχε δια­τε­λέ­σει κάποια στιγ­μή υπουρ­γός, ακό­μα κι αν ήταν για λίγους μήνες το μακρι­νό 1989…20 Επρό­κει­το για μια σύντο­μη συγκυ­βέρ­νη­ση της Νέας Δημο­κρα­τί­ας και του Κομ­μου­νι­στι­κού Κόμ­μα­τος Ελλά­δας (ΚΚΕ), μέλος του οποί­ου ήταν τότε ο Δρα­γα­σά­κης. Εξυ­πα­κού­ε­ται βέβαια ότι και αυτός ενα­ντιω­νό­ταν εξαρ­χής στην προ­ο­πτι­κή λογι­στι­κού ελέγ­χου και ανα­στο­λής πλη­ρω­μών του χρέους. 
ΜΙΑ ΝΕΑ ”ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ”;  
ΕΛΠΙΔΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ VERSUS ”ΜΟΝΟΜΕΡΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ”      
Πώς εκφρά­στη­κε αυτή τη νέα σύμπνοια του ΣΥΡΙΖΑ με τις μεγά­λες δυνά­μεις του κεφα­λαί­ου; Ποιες ήταν οι δια­φο­ρές από­ψε­ων σχε­τι­κά με το ζήτη­μα του χρέ­ους;  
Μια από τις πρω­το­βου­λί­ες που ήθε­λε να πάρει ο Αλέ­ξης Τσί­πρας ήταν να συγκα­λέ­σει μια μεγά­λη διε­θνή διά­σκε­ψη στην Αθή­να, τον Μάρ­τιο του 2014, με θέμα τη μεί­ω­ση του ελλη­νι­κού χρέ­ους. Κατό­πιν σχε­τι­κών πιέ­σε­ων εκ μέρους της Σοφί­ας Σακο­ρά­φα, η οποία ήταν εκλεγ­μέ­νη βου­λευ­τής του ΣΥΡΙΖΑ από το 2012, ο Αλέ­ξης Τσί­πρας με συνά­ντη­σε εκ νέου τον Οκτώ­βριο του 2013 και μου ζήτη­σε να συμ­βά­λω στην υλο­ποί­η­ση αυτής της ιδέ­ας καλώ­ντας μια σει­ρά από διε­θνείς προ­σω­πι­κό­τη­τες να αντα­πο­κρι­θούν θετι­κά στην πρό­σκλη­ση. Κατάρ­τι­σα μια λίστα πιθα­νών συμ­με­τε­χό­ντων και συζη­τή­σα­με με τον Αλέ­ξη Τσί­πρα, την Σοφία Σακο­ρά­φα, τον σύζυ­γό της Κώστα Μπι­τσά­νη­και τον Δημή­τρη Βίτσα, ο οποί­ος τότε ήταν γενι­κός γραμ­μα­τέ­ας του ΣΥΡΙΖΑ. Είχα προ­τεί­νει να κλη­θούν προ­σω­πι­κό­τη­τες όπως ο Rafael Correa, ο Diego Borja (πρώ­ην διευ­θυ­ντής της Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας του Ιση­με­ρι­νού), ο Joseph Stiglitz, ο Noam Chomsky, η Susan George, ο David Graeber, η Naomi Klein, καθώς και τα μέλη της επι­τρο­πής λογι­στι­κού ελέγ­χου του Ιση­με­ρι­νού με τα οποία είχα συνερ­γα­στεί το 2007 και το 2008. Δια­πί­στω­σα ότι ο Rafael Correa δεν τον ενδιέ­φε­ρε καθό­λου. Απε­να­ντί­ας, θα προ­τι­μού­σε να παρευ­ρε­θεί σε μια τέτοια διά­σκε­ψη ο πρώ­ην Πρό­ε­δρος της Βρα­ζι­λί­ας Lula και η Πρό­ε­δρος της Αργε­ντι­νής Cristina Fernandez. Στα μάτια του, ο Ιση­με­ρι­νός έδει­χνε πολύ ριζο­σπα­στι­κός. Επι­θυ­μού­σε φυσι­κά και την παρου­σία του Joseph Stiglitz και του James Galbraith, κάτι που ήταν απο­λύ­τως θεμι­τό. Δεν είχε όμως καθό­λου κατά νου να συστή­σει μια επι­τρο­πή λογι­στι­κού ελέγ­χου. Αυτό που ήθε­λε ήταν να καλέ­σει τις χώρες-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένω­σης σε μια ευρω­παϊ­κή διά­σκε­ψη για το χρέ­ος κατά το πρό­τυ­πο της Συμ­φω­νί­ας του Λον­δί­νου το 1953, όταν οι νικη­τές του Β’ Παγκο­σμί­ου Πολέ­μου προ­έ­βη­σαν σε μια σημα­ντι­κή απο­μεί­ω­ση του χρέ­ους της Δυτι­κής Γερ­μα­νί­ας. Του είπα ότι δεν υπήρ­χε καμία πιθα­νό­τη­τα να πετύ­χει κάτι τέτοιο. Ο ίδιος, ως ηγέ­της του ΣΥΡΙΖΑ, νομι­μο­ποιού­νταν από­λυ­τα να προ­ω­θή­σει αυτό το σχέ­διο, σαν ένα σχέ­διο Α, αλλά ηγέ­τες όπως ο Draghi, ο Hollande, η Merkel και ο Rajoy ήταν αδια­νό­η­το να συναι­νέ­σουν. Πρό­σθε­σα δε ότι του χρειά­ζε­ται ένα σχέ­διο Β, το οποίο θα έπρε­πε να συμπε­ρι­λαμ­βά­νει την επι­τρο­πή λογι­στι­κού ελέγ­χου. Το ίδιο δήλω­σα και στον ελλη­νι­κό Τύπο. Σας παρα­πέ­μπω, για παρά­δειγ­μα, σε μια συνέ­ντευ­ξη που παρα­χώ­ρη­σα στην Εφη­με­ρί­δα των Συντα­κτών και δημο­σιεύ­τη­κε περί­που ένα χρό­νο μετά, τον Οκτώ­βριο του 2014. Ο δημο­σιο­γρά­φος με ρώτη­σε τι πιστεύω για την πρό­τα­ση του Αλέ­ξη Τσί­πρα για τη διε­ξα­γω­γή ενός διε­θνούς συνε­δρί­ου για την ακύ­ρω­ση του χρέ­ους των χωρών του Νότου, όμοιου με αυτό που έγι­νε για τη Γερ­μα­νία το 1953, και πόσο ρεα­λι­στι­κή θεω­ρώ μια τέτοια προ­ο­πτι­κή. Του απά­ντη­σα: «το αίτη­μα είναι απο­λύ­τως νόμι­μο, αλλά δεν νομί­ζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και άλλες πολι­τι­κές δυνά­μεις στην Ευρώ­πη θα μπο­ρού­σαν να πεί­σουν τα θεσμι­κά όργα­να της Ε.Ε. και τις κυβερ­νή­σεις των ισχυ­ρών χωρών να καθί­σουν σε ένα τρα­πέ­ζι και να συμ­φω­νή­σουν να κάνουν ό,τι έκα­ναν το 1953. Το αίτη­μά του είναι νόμι­μο, αλλά δεν μπο­ρεί να πεί­σει τους εταί­ρους να το υλο­ποι­ή­σουν. Η συμ­βου­λή μου είναι η ακό­λου­θη: η τελευ­ταία δεκα­ε­τία μάς έδει­ξε ότι μπο­ρείς να φτά­σεις σε δίκαιες λύσεις προ­χω­ρώ­ντας σε μονο­με­ρείς πρά­ξεις κυριαρ­χί­ας. Και νομί­ζω ότι η Ελλά­δα έχει ισχυ­ρά επι­χει­ρή­μα­τα για να δρά­σει και να δια­μορ­φώ­σει μια κυβέρ­νη­ση που θα στη­ρί­ζε­ται από τους πολί­τες και θα εξε­τά­σει τις πιθα­νό­τη­τες γι αυτό. Μια τέτοια αρι­στε­ρή, λαϊ­κή κυβέρ­νη­ση θα μπο­ρού­σε να φτιά­ξει μια επι­τρο­πή ελέγ­χου του χρέ­ους, η οποία θα δια­πί­στω­νε ποιο μέρος του είναι παρά­νο­μο και απε­χθές και στη συνέ­χεια θα έκα­νε μονο­με­ρώς ανα­στο­λή πλη­ρω­μών, προ­κει­μέ­νου να μην το πλη­ρώ­σει ολό­κλη­ρο.»21
Τελι­κά, ο Αλέ­ξης Τσί­πρας μού πρό­τει­νε να προ­ε­τοι­μά­σου­με, με τον ίδιο και τον Pierre Laurent, πρό­ε­δρο του Κόμ­μα­τος της Ευρω­παϊ­κής Αρι­στε­ράς, μια ευρω­παϊ­κή συνά­ντη­ση της οποί­ας μια από τις θεμα­τι­κής θα είναι και το χρέ­ος. Επρό­κει­το να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί τον Μάρ­τιο του 2014 στην Αθή­να. Αυτό όμως δεν συνέ­βη ποτέ, για­τί σε μια συνά­ντη­ση που έγι­νε τον Δεκέμ­βριο του 2013 στη Μαδρί­τη, το Κόμ­μα της Ευρω­παϊ­κής Αρι­στε­ράς απο­φά­σι­σε να συγκα­λέ­σει μια συν­διά­σκε­ψη στις Βρυ­ξέλ­λες αντί για την Αθήνα.
Κατά τη διάρ­κεια αυτής της συνά­ντη­σης στις Βρυ­ξέλ­λες, που ήταν πολύ περιο­ρι­σμέ­νης εμβέ­λειας και στην οποία συμ­με­τεί­χαν μετα­ξύ άλλων ο Αλέ­ξης Τσί­πρας, ο Pierre Laurent και ο Gabi Zimmer (στέ­λε­χος του Die Linke και πρό­ε­δρος της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ομά­δας του GUE/NGL στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο), συμ­με­τεί­χα ως ομι­λη­τής σε ένα πάνελ μαζί με τον Ευκλεί­δη Τσα­κα­λώ­το ο οποί­ος έμελ­λε να γίνει υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών της κυβέρ­νη­σης Τσί­πρα από τον Ιού­λιο του 2015 και μετά.22
Κατά­λα­βα από εκεί­νη κιό­λας τη στιγ­μή ότι αυτός ήταν αρνη­τι­κά δια­κεί­με­νος σε ένα σχέ­διο Β για το χρέ­ος, τις τρά­πε­ζες, τη φορο­λο­γία. Το σχέ­διο του Ευκλεί­δη Τσα­κα­λώ­του ήταν να δια­πραγ­μα­τευ­τεί πάση θυσία με τους ευρω­παϊ­κούς θεσμούς προ­κει­μέ­νου να πετύ­χει μια ελά­φρυν­ση των μέτρων λιτό­τη­τας, και να μην κατα­φύ­γει σε καμία περί­πτω­ση σε στά­ση πλη­ρω­μών και λογι­στι­κό έλεγ­χο του χρέ­ους. Κατά τη διάρ­κεια αυτής της συνά­ντη­σης, υπε­ρα­μύν­θη­κα εκ νέου ενός εναλ­λα­κτι­κού σχε­δί­ου, ενός σχε­δί­ου Β, που θα έπρε­πε να περι­λαμ­βά­νει τον λογι­στι­κό έλεγ­χο και την ανα­στο­λή πλη­ρω­μών του χρέους.
Εν ολί­γοις, η συζή­τη­ση για την ανα­γκαιό­τη­τα ενός εναλ­λα­κτι­κού σχε­δί­ου δεν χρο­νο­λο­γεί­ται στο 2015, αλλά είχε ξεκι­νή­σει ήδη κατά την περί­ο­δο 2013-2014. Παρ’όλα αυτά, ο στε­νός πυρή­νας πέριξ του Αλέ­ξη Τσί­πρα έκα­νε την επι­λο­γή να απο­κλεί­σει την προ­ε­τοι­μα­σία ενός σχε­δί­ου Β και να μεί­νει αγκι­στρω­μέ­νος σε ένα ανε­φάρ­μο­στο σχέ­διο A.
1 Βλ. τα πρα­κτι­κά της συνά­ντη­σης, «Pour une coordination européenne de lutte contre la dette et les plans d’austérité!», εδώκαι εδώ.
3 Πέντε χρό­νια αργό­τε­ρα, ο Λεω­νί­δας Βατι­κιώ­της θα συμ­με­τά­σχει και στην Επι­τρο­πή Αλή­θειας Δημο­σί­ου Χρέους.
4 Βλ. «Ανοίξ­τε τα βιβλία του δημό­σιου χρέ­ους».
5 Τον Ιανουά­ριο 2015, ο Κώστας Λαπα­βί­τσας εκλέ­χθη­κε βου­λευ­τής με τον ΣΥΡΙΖΑ. Μετά την άνευ όρων παρά­δο­ση του ΣΥΡΙΖΑ, συνέ­βα­λε στην ίδρυ­ση της Λαϊ­κής Ενό­τη­τας. Βλ. το βιο­γρα­φι­κό του εδώ.
6 Βλ. «Διε­θνής επι­τρο­πή να ελέγ­ξει το ελλη­νι­κό χρέ­ος», Ελευ­θε­ρο­τυ­πία, 5 Δεκεμ­βρί­ου 2010.
7 Βλ. «Και οι λαοί της Ευρώ­πης πρέ­πει να ελέγ­χουν τους πιστω­τές τους», Έθνος της Κυρια­κής, 9 Ιανουα­ρί­ου 2011.
8 Το εν λόγω βιβλίο κυκλο­φό­ρη­σε στα γαλ­λι­κά με τίτλο Crise grecque, tragédie européenne (Ελλη­νι­κή κρί­ση, ευρω­παϊ­κή τρα­γω­δία), Éditions du Seuil, Παρί­σι, 2016. Παρα­θέ­του­με εδώ ένα από­σπα­σμα από την Εισα­γω­γή: «Όταν ο Γιώρ­γος Παπαν­δρέ­ου εκλέ­χθη­κε Πρω­θυ­πουρ­γός, τον Οκτώ­βριο του 2009, κλή­θη­κα να τον επι­σκε­φθώ, να του παρά­σχω κάποιες συμ­βου­λές και (κυρί­ως) να του εκφρά­σω την ηθι­κή μου στή­ρι­ξη. Κατά τη διάρ­κεια των αλλε­πάλ­λη­λων συνα­ντή­σε­ών μας, ο ρόλος μου παρέ­μει­νε περιο­ρι­σμέ­νος. Ο Παπαν­δρέ­ου είχε οργα­νώ­σει την προ­ε­κλο­γι­κή του εκστρα­τεία γύρω από ένα πρό­γραμ­μα κοι­νω­νι­κής προ­στα­σί­ας και οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης που η κρί­ση του χρη­μα­το­πι­στο­τι­κού συστή­μα­τος και του χρέ­ους κατέ­στη­σαν πολύ γρή­γο­ρα δύσκο­λα εφαρ­μό­σι­μο. Ήδη από τον Μάιο του 2010, ήταν ανα­γκα­σμέ­νος να δεχθεί ένα πρό­γραμ­μα λιτό­τη­τας, προ­κει­μέ­νου να λάβει ένα κολοσ­σιαίο δάνειο, για να απο­φύ­γει έτσι την κατάρ­ρευ­ση του ελλη­νι­κού τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος το οποίο είχε μεί­νει ακά­λυ­πτο λόγω των επεν­δύ­σε­ών του στα δημό­σια χρέη ενός κρά­τους που είχα κατα­στεί ανα­ξιό­χρεο» (σ. 17). Η τελευ­ταία αυτή δια­τύ­πω­ση αντι­στοι­χεί σε ένα αφή­γη­μα που δεν συνά­δει με την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Το ελλη­νι­κό τρα­πε­ζι­κό σύστη­μα δεν απει­λού­νταν με κατάρ­ρευ­ση εξαι­τί­ας της έκθε­σής του στα δημό­σια χρέη και το ελλη­νι­κό κρά­τος δεν είχε κατα­στεί ανα­ξιό­χρεο. Οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες απει­λού­νταν κατά κύριο λόγο από την έκρη­ξη της φού­σκας των ιδιω­τι­κών πιστώ­σε­ων, την οποία είχαν οι ίδιες δημιουρ­γή­σει σε συνερ­γα­σία με τις γαλ­λι­κές, τις γερ­μα­νι­κές και τις ολλαν­δι­κές τρά­πε­ζες. Αν λοι­πόν οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες κατέρ­ρε­αν, αυτό θα επέ­φε­ρε πολύ σημα­ντι­κές απώ­λειες για τις γαλ­λι­κές, γερ­μα­νι­κές και ολλαν­δι­κές τρά­πε­ζες. Το λεγό­με­νο σχέ­διο διά­σω­σης που επέ­λε­ξε ο Παπαν­δρέ­ου, σε συνερ­γα­σία με τις ευρω­παϊ­κές αρχές και το ΔΝΤ, απο­σκο­πού­σε στο να απο­φευ­χθούν στο μέγι­στο βαθ­μό οι τερά­στιες αυτές απώ­λειες για τις γαλ­λι­κές, γερ­μα­νι­κές, ολλαν­δι­κές και ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες. Αντί γι αυτήν την επι­λο­γή του Παπαν­δρέ­ου, οι ευρω­παϊ­κές αρχές και το ΔΝΤ θα έπρε­πε να αφή­σουν τις ξένες τρά­πε­ζες να κατα­γρά­ψουν απώ­λειες, να κοι­νω­νι­κο­ποι­ή­σουν τον τρα­πε­ζι­κό κλά­δο και να μειώ­σουν σημα­ντι­κά το ελλη­νι­κό δημό­σιο χρέ­ος. Τού­του δοθέ­ντος, και πρά την κρι­τι­κή που ασκώ στον τρό­πο με τον οποίο ο J. Galbraith παρου­σιά­ζει όσα συνέ­βη­σαν το 2010, συστή­νω ανε­πι­φύ­λα­κτα την ανά­γνω­ση του συγκε­κρι­μέ­νου βιβλί­ου, για­τί περι­λαμ­βά­νει εξαι­ρε­τι­κά χρή­σι­μες και ενδια­φέ­ρου­σες πληροφορίες.
9 Σε ένα βιβλίο του που κυκλο­φό­ρη­σε το 2016 στα γαλ­λι­κά από τις εκδό­σεις Les Liens qui Libèrent με τίτλο Et les faibles subissent ce qu’ils doivent? Comment l’Europe de l’austérité menace la stabilité du monde (Οι αδύ­να­μοι υφί­στα­νται ό,τι οφεί­λουν; Πώς η Ευρώ­πη της λιτό­τη­τας απει­λεί τη στα­θε­ρό­τη­τα στον κόσμο), ο Γ. Βαρου­φά­κης δεν κάνει την παρα­μι­κρή μνεία ούτε στην ελλη­νι­κή Επι­τρο­πή Αλή­θειας Δημό­σιου Χρέ­ους ούτε στη δρά­ση της πρώ­ην Προ­έ­δρου του ελλη­νι­κού Κοι­νο­βου­λί­ου Ζωής Κωνσταντοπούλου.
10 Βλ. Γιά­νης Βαρου­φά­κης, «Debtocracy: Για­τί δεν συνυ­πέ­γρα­ψα», Protagon, 11 Απρι­λί­ου 2011. Στο άρθρο αυτό ο Γ. Βαρου­φά­κης κατα­θέ­τει την κρι­τι­κή του στο ντο­κι­μα­ντέρ Debtocracy το οποίο συμπε­ρι­λα­βά­νει και μια συνέ­ντευ­ξή του.
11 Το ντο­κι­μα­ντέρ είναι σε ελεύ­θε­ρη πρό­σβα­ση εδώ. Περι­λαμ­βά­νει πολ­λές συνε­ντεύ­ξεις και παρεμ­βά­σεις, μετα­ξύ των οποί­ων αυτές του Γ. Βαρου­φά­κη, του Κώστα Λαπα­βί­τσα και τις δικές μου.
12 Η Νάντια Βαλα­βά­νη είναι μια προ­σω­πι­κό­τη­τα μεγά­λου κύρους στην Ελλά­δα λόγω της αντι­δι­δα­κτο­ρι­κής της δρά­σης και της συμ­με­το­χής της στην εξέ­γερ­ση του Πολυ­τε­χνεί­ου το 1973 που παρά τη στυ­γνή της κατα­στο­λή σήμα­νε την αρχή του τέλος της δικτα­το­ρί­ας των συνταγματαρχών.
13 Βλ. το δια­πό­ρα­μα της εισή­γη­σής μου, Eric Toussaint, «Greece: Symbol of Illegitimate Debt», που δημο­σιεύ­τη­κε στις 12 Μαρ­τί­ου 2011. Οι βασι­κές προ­τά­σεις της παρου­σί­α­σής μου κατα­γρά­φο­νται στο Eric Toussaint, «Huit propositions urgentes pourune autre Europe», που δημο­σιεύ­τη­κε στις 4 Απρι­λί­ου 2011.
14 Elena Papadopoulou and Gabriel Sakellaridis (eds.), The Political Economy of Public Debt and Austerity in the EU, Νήσος, Αθή­να, 2012. Το βιβλίο δια­τί­θε­ται σε ελεύ­θε­ρη πρό­σβα­ση από τον ιστό­το­πο του Δικτύ­ου Trnasform εδώ. Θεω­ρώ χρή­σι­μο να παρα­θέ­σου­με εδώ τα περιε­χό­με­να τού ενδια­φέ­ρο­ντος αυτού βιβλί­ου που συμπε­ρι­λαμ­βά­νει συνει­σφο­ρές πρω­τα­γω­νι­στι­κών στε­λε­χών του ΣΥΡΙΖΑ (ο Γαβρι­ήλ Σακε­λα­ρί­δης που ανέ­λα­βε την επι­μέ­λεια του τόμου, δια­τέ­λε­σε κοι­νο­βου­λευ­τι­κός εκπρό­σω­πος της πρώ­της κυβέρ­νη­σης υπό τον Α. Τσί­πρα, προ­τού υπο­βά­λει την παραί­τη­σή του δια­φω­νώ­ντας με την υπο­γρα­φή του 3ου Μνη­μο­νί­ου από την κυβέρ­νη­ση και απο­χω­ρή­σει από τον ΣΥΡΙΖΑ). Πίνα­κας περιε­χο­με­νων : Elena Papadopoulou, Gabriel Sakellaridis : Introduction. / Section 1 – Understanding the European Debt Crisis in a Global Perspective :
George Stathakis, «The World Public Debt Crisis». Brigitte Unger, «Causes of the Debt Crisis: Greek Problem or Systemic Problem?», Euclid Tsakalotos, «Crisis, Inequality and Capitalist Legitimacy». Dimitris Sotiropoulos, «Thoughts on the On-going European Debt Crisis: A New Theoretical and Political Perspective» / Section 2 – The Management of the Debt Crisis by the EU and the European Elites : Marica Frangakis, «From Banking Crisis to Austerity in the EU – The Need for Solidarity». Jan Toporowski, «Government Bonds and European Debt Markets». Riccardo Bellofiore, «The Postman Always Rings Twice: The Euro Crisis inside the Global Crisis» / Section 3 – Facets of the Social and Political Consequences of the Crisis in Europe : Maria Karamessini «Global Economic Crisis and the European Union – Implications, Policies and Challenges». Giovanna Vertova, «Women on the Verge of a Nervous Breakdown: The Gender Impact of the Crisis». Elisabeth Gauthier, «The Rule of the Markets: Democracy in Shambles» / Section 4 – The PIGS as (Scape)Goats : «Portugal» – Marianna Mortagua. «Ireland» – Daniel Finn,
«Greece» – Eric Toussaint. «Spain» – Javier Navascues. «Hungary» – Tamas Morva. / Section 5 – Overcoming the Crisis: The Imperative of Alternative Proposals : Yiannis Dragasakis, «A Radical Solution only through a Common Left European Strategy». Kunibert Raffer, «Insolvency Protection and Fairness for Greece: Implementing the Raffer Proposal». Pedro Páez Pérez, «A Latin-American Perspective on Austerity Policies, Debt and the New Financial Architecture».
Nicos Chountis, «The Debt Crisis and the Alternative Strategies of the Left». Yanis Varoufakis, «A Modest Proposal for Overcoming the Euro Crisis». / Section 6 – The Crucial Role of the European Left – Political Interventions : Alexis Tsipras, «A European Solution for a European Problem: The Debt Crisis as a Social Crisis». Pierre Laurent, «People Should Not Pay for the Crisis of Capitalism».
15 Βλ. σχε­τι­κά, Eric Toussaint, «Grèce : pourquoi la capitulation? Une autre voie est possible», 27 Αυγού­στου 2015.
17 Στη συνά­ντη­ση αυτή προ­σήλ­θα μαζί με τον Άρη Βασι­λό­που­λο, στέ­λε­χος της οργά­νω­ση Κόκ­κι­νο, μια από τις συνι­στώ­σες του ΣΥΡΙΖΑ, και τον Γιώρ­γο Μητρα­λιά, υπεύ­θυ­νο της Επι­τρο­πής ενά­ντια στο χρέος.
18 Βλ. σχε­τι­κά το λήμ­μα Γιάν­νης Μηλιός στην Βικιπαίδεια.
19 Βλ. σχε­τι­κά το λήμ­μα Γιάν­νης Δρα­γα­σά­κης στην Βικιπαίδεια.
20 Σχε­τι­κά με τον Γ. Δρα­γα­σά­κη και τον απο­λο­γι­σμό της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ, βλ. Stathis Kouvelakis,  «SYRIZA’s rise and falle», New Left Review, Ιανουά­ριος-Φεβρουά­ριος 2016. Βλ. επί­σης Αντώ­νης Ντα­βα­νέ­λος, «Πρώ­τες σκέ­ψεις για έναν απο­λο­γι­σμό της πορεί­ας μας μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ».
21 Βλ. Eric Toussaint, «Νόμι­μο τα αίτη­μα Τσί­πρα για διε­θνή διά­σκε­ψη για το χρέ­ος», Εφη­με­ρί­δα των Συντα­κτων, 20 Οκτω­βρί­ου 2014.
22 Βλ. σχε­τι­κά το λήμ­μα Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος στην Βικιπαίδεια.

Post Views: 5
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Oldest
Newest Most Voted