Το δις εξαμαρτείν…

Πρό­κει­ται για σημεί­ω­μα του Ευτύ­χη Μπι­τά­κη, δημο­σιευ­μέ­νο στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ των απερ­γών συντα­κτών της στις 23/6/2012… Το ανα­δη­μο­σιεύ­ου­με αυτού­σιο με όλη την ικα­νο­ποί­η­ση, που συνε­πά­γε­ται ο καθα­ρός, πάντο­τε τεκ­μη­ριω­μέ­νος και συγκλο­νι­στι­κά φρέ­σκος λόγος του συγ­γρα­φέα του άρθρου, σημα­ντι­κό­τα­του επι­στή­μο­να και φιλό­σο­φου… Το αφιε­ρώ­νου­με ειδι­κό­τε­ρα και ιδιαί­τε­ρα στους “καθα­ρούς” φίλους μας, που ημπο­ρούν και πάλι να περι­φέ­ρουν την “καθα­ρό­τη­τά” τους χωρίς σεμνό­τη­τα αλλά με περισ­σή κομπο­ρυ­μο­σύ­νη τ… Η … λιτά­νευ­σή της δεν μας λύνει κανέ­να πρα­κτι­κό πρό­βλη­μα του σήμε­ρα, δεν μας πάει ούτε ρού­πι μπρο­στά προς το αύριο… Ας ακού­σουν τον Ευτύ­χη Μπι­τσά­κη… Αυτόν είναι μάλ­λον δύσκο­λο να τον κατη­γο­ρή­σουν ως … “ρεφορ­μι­στή” (τίπο­τε βέβαια δεν αποκλείεται)…

Το δις εξαμαρτείν… 

Έγι­ναν και οι εκλο­γές! Αυτή τη στιγ­μή (Τετάρ­τη πρωί) φαί­νε­ται ότι θα έχου­με τρι­κέ­φα­λη μνη­μο­νια­κή – υπο­τε­λεια­κή κυβέρ­νη­ση. Η α¬στική τάξη μας (κομπρα­δό­ρι­κη, υπο­τε­λεια­κή, εχθρά του λαού) ενώ­νε­ται στις κρί­σι­μες στιγ­μές (1944, εμφύ­λιος, χού­ντα, 1974).

Και η Αρι­στε­ρά; Από τότε που υπάρ­χει δίνει μάχες. Και η δική μας; Έχει ένα ταλέ­ντο: να κερ­δί­ζει μάχες και να χάνει τον πόλε­μο. Για­τί; Επει­δή, για λόγους που δεν μπο­ρώ να ανα­λύ­σω εδώ, δεν μπό­ρε­σε, στις κρί­σι­μες ιστο­ρι­κές στιγ­μές, να συν­δυά­σει την ευλύ­γι­στη τακτι­κή με την ανέν­δο­τη προ­σή­λω­ση στον στρα­τη­γι­κό στό­χο (βλ. σχε­τι­κά τα βιβλία μου «Ρήξη ή ενσω­μά­τω­ση» και «Γονί­δια του μέλλοντος»).

Λοι­πόν σήμε­ρα: Έχου­με οικο­νο­μι­κή, πολι­τι­κή κρί­ση, κρί­ση εξου­σί­ας, κρί­ση πολι­τι­σμι­κή, αλλά δεν έχου­με επα­να­στα­τι­κή κατά­στα­ση. Αντί­θε­τα: Έχου­με συσπεί­ρω­ση της αντε­θνι­κής Δεξιάς, άνο­δο του αντι­δρα­στι­κού εθνι­κι­σμού και των δολο­φο­νι­κών συμ­μο­ριών του νεο­να­ζι­σμού. Η αστι­κή μας τάξη τα έχει κατα­φέ­ρει (επί του παρόντος).

Και η πολυ­δια­σπα­σμέ­νη Αρι­στε­ρά; Όταν καί­γε­ται το σπί­τι σου, δεν σκέ­φτε­σαι για­τί καί­γε­ται. Προ­σπα­θείς να το σβή­σεις. Λοι­πόν; Λοι­πόν η Αρι­στε­ρά μας θα έπρε­πε να είχε προσ­διο­ρί­σει, συγκε­κρι­μέ­να, επι­στη­μο­νι­κά, τους άμε­σους, τους μεσο­πρό­θε­σμους και τον στρα­τη­γι­κό της στό­χο: τον σοσια­λι­σμό. Πώς έδω­σε όμως τη σημε­ρι­νή μάχη, σε μια στιγ­μή που θα μπο­ρού­σε να σχη­μα-τίσει κυβέρ­νη­ση; Ας πάρου­με τα πράγ­μα­τα με τη σειρά. 

Το ΚΚΕ δεν έχει στρα­τη­γι­κή: οι έννοιες λαϊ­κή οικο­νο­μία και λαϊ­κή εξου­σία είναι ασα­φείς ψευ­δο­έν­νοιες. Με στό­χο, λοι­πόν, όχι τον σοσια­λι­σμό αλλά αυτό το νεφέ­λω­μα, το ΚΚΕ, συμ­μα­χώ­ντας μόνο με τα μέλη και τους οπα­δούς του κόμ­μα­τος, προ­χω­ρεί μόνο και αμό­λυ­ντο, βλέ­πο­ντας μόνο εχθρούς και επα­να­λαμ­βά­νο­ντας, χωρίς να κου­ρά­ζε­ται, ότι τίπο­τα δεν θα γίνει «υπέρ του λαού», του οποί­ου είναι απο­κλει­στι­κός καθο­δη­γη­τής, κρι­τής και εντολέας.

Τι έλε­γε όμως ο Μαρξ; Και τι λέει ο Λένιν; Ένα μόνο από­σπα­σμα: «Μόνο με την πρω­το­πο­ρία δεν μπο­ρού­με να νική­σου­με. Δεν θα ήταν απλώς ανοη­σία αλλά έγκλη­μα να ρίξου­με μόνη την πρω­το­πο­ρία στην απο­φα­σι­στι­κή μάχη, προ­τού όλη η τάξη, προ­τού οι πλα­τιές μάζες να έχουν πάρει θέση, ή ανοι­χτής υπο­στή­ρι­ξης ή ευμε­νούς ουδε­τε­ρό­τη­τας απέ­να­ντί της». (Λένιν, «Άπα­ντα», «Σύγ­χρο­νη Επο­χή», τ. 41, σ. 68). 

Ο Μαρξ πρό­τει­νε στους οπα­δούς του να στη­ρί­ξουν τους Εργα­τι­κούς ενα­ντί­ον των Τόρη­δων (και ταυ­τό­χρο­να να ετοι­μά­ζουν το σχοι­νί για να τους κρε­μά­σουν) και ο Λένιν πρό­τει­νε συνερ­γα­σία με τους ρεφορ­μι­στές. Ήταν, λοι­πόν, αμφό­τε­ροι οπορ­του­νι­στές; Απλώς είχαν μυα­λό, ήταν επα­να­στά­τες και ήξε­ραν να υπο­τάσ­σουν την τακτι­κή στη στρα­τη­γι­κή. Και το ΚΚΕ σήμε­ρα; Η κρί­ση σεκτα­ρι­σμού – οπορ­του­νι­σμού του ΚΚΕ βρί­σκε­ται σε παρο­ξυ­σμό. Η ηγε­σία είναι δέσμια αυτού του πλέγ­μα­τος. Και οι αρι­στε­ροί τιμώ­ρη­σαν το ΚΚΕ! 

Τι είναι όμως ο ΣΥΡΙΖΑ; Ένα πολυ­τα­σι­κό μόρ­φω­μα. Το πρό­γραμ­μα του, αντα­πο­κρι­νό­με­νο στα άμε­σα αιτή­μα­τα των υπο­τε­λών τάξε­ων και στρω­μά­των, είναι από μια άπο­ψη ρεφορ­μι­στι­κό. Αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μια παγιω­μέ­νη κατά­στα­ση; Όπως είναι γνω­στό, στο κόμ­μα αυτό υπάρ­χει το αρι­στε­ρό ρεύ­μα, οργα­νώ­σεις κομ­μου­νι­στι­κής κατα­γω­γής, αγω­νι­στές του εμφυ­λί­ου που αντι­με­τώ­πι­σαν παλι­κα­ρί­σια τον θάνα­το, αγω­νι­στές της ΕΔΑ, των Λαμπρά­κη­δων, του αντι­δι­κτα­το­ρι­κού κινή­μα­τος. Και προ­πα­ντός: πέρα από τη μικρο­α­στι­κή, η λαϊ­κή αγω­νι­στι­κή βάση. Το «ρεφορ­μι­στι­κό» πρό­γραμ­μα, πιο σωστά το ελά­χι­στο πρό­γραμ­μα άμε­σης αντι­με­τώ­πι­σης της κατα­στρο­φι­κής πορεί­ας του τόπου, αντα­πο­κρι­νό­ταν στις επεί­γου­σες ανά­γκες της ιστο­ρι­κής στιγμής. 

Οι Έλλη­νες αρι­στε­ροί, που ανέ­δει­ξαν αυτό το κόμ­μα αξιω­μα­τι­κή αντι­πο­λί­τευ­ση, αντι­λή­φθη­καν σωστά τις ανά­γκες της συγκυρίας. 

Και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ (στην οποία ανή­κω ως μέλος του NAP); Μπερ­δεύ­ο­ντας τους άμε­σους με τους μεσο­πρό­θε­σμους στό­χους (ίσως και με τον στρα­τη­γι­κό) η ΑΝΤΑΡΣΥΑ φοβή­θη­κε ότι αν συνερ­γα­ζό­ταν με τον ΣΥΡΙΖΑ στη βάση ενός ελά­χι­στου προ­γράμ­μα­τος θα γινό­ταν «δωρη­τής σώμα­τος» στον ΣΥΡΙΖΑ ή έστω μία από τις συνι­στώ­σες του. Λάθος εκτί­μη­ση. Και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ τιμωρήθηκε. 

Με ποια προ­ο­πτι­κή θα έπρε­πε λοι­πόν να δοθεί η προ­χθε­σι­νή κρί­σι­μη μάχη; Η Αρι­στε­ρά θα έπρε­πε να κατε­βεί στις εκλο­γές ενω­μέ­νη, με βάση ένα ελάχι¬στο πρό­γραμ­μα: Άμε­σα μέτρα να μην πει­νά­σει ο λαός. Άρνη­ση πλη­ρω­μής του «χρέ­ους», εκδί­ω­ξη της τρόι­κας και καταγ­γε­λία των Μνη­μο­νί­ων. Θα σχη­μα­τι­ζό­ταν λοι­πόν μια ρεφορ­μι­στι­κή «πανα­ρι­στε­ρά» που θα εγκα­τέ­λει­πε τα επα­να­στα­τι­κά της «ορά­μα­τα», όπως φοβού­νται ορι­σμέ­νοι «καθα­ροί»; Ειπώ­θη­κε ήδη: Ο άμε­σος στό­χος θα συν­δυα­ζό­ταν συγκε­κρι­μέ­να με τους μεσο­πρό­θε­σμους (έξο­δο από το ευρώ, έξω από την Ε.Ε.) και σε μια μακρά προ­ο­πτι­κή, με τον στρα­τη­γι­κό στό­χο: τον σοσιαλισμό.

Η Αρι­στε­ρά μας συνο­λι­κά δεν έχει ανα­ζη­τή­σει τα αίτια της μεγά­λης κατα­στρο­φής του αιώ­να που μόλις τελεί­ω­σε. Δεν έχει επε­ξερ­γα­στεί ένα πρό­γραμ­μα σοσια­λι­στι­κής μετά­βα­σης στις συν­θή­κες του σημε­ρι­νού καπι­τα­λι­σμού. Έτσι, άλλο­τε βαδί­ζει τυφλά, νομί­ζο­ντας ότι κάνει κομ­μου­νι­στι­κή πολι­τι­κή, άλλο­τε περιο­ρί­ζε­ται στα άμε­σα, και άλλο­τε, ενώ μετέ­χει ενερ­γά στους κοι­νω­νι­κούς αγώ­νες, αρκεί­ται θεω­ρη­τι­κά στο να επι­κα­λεί­ται την ανα­τρο­πή, την επα­νά­στα­ση και την κομ­μου­νι­στι­κή απε­λευ­θέ­ρω­ση. Αλλά: Η ιστο­ρία γρά­φε­ται και σήμε­ρα με αίμα. Ο πόλε­μος δεν τελεί­ω­σε. Θα διδα­χτού­με από το μεγα­λείο και τις τρα­γω­δί­ες του επα­να­στα­τι­κού κινήματος;