Ποιος αντιστρατεύεται την πρόοδο…

Οι σκέ­ψεις, που ακο­λου­θούν δεν είναι πρω­τό­τυ­πες. Απλά, ήλθαν στο προ­σκή­νιο του νου, όταν δια­βά­σα­με στο δια­δί­κτυο την πλη­ρο­φο­ρία κατα­σκευ­ής από Αμε­ρι­κά­νι­κη Εται­ρεία (Kinze Manufacturing Inc) ενός υπε­ραυ­τό­μα­του τρα­κτέρ, που μπο­ρεί να σπέρ­νει, να θερί­ζει και να κάνει όλες τις αγρο­τι­κές δου­λειές χωρίς την ανθρώ­πι­νη παρου­σία. Μπο­ρεί να παρα­κάμ­πτει όλα τα εμπό­δια, που συνα­ντά­ει στον δρό­μο του και μπο­ρεί να εργά­ζε­ται και στο σκο­τά­δι… Ευχα­ρί­στη­ση από τις πρώ­τες σκέ­ψεις, που γεν­νά­ει η τεχνο­λο­γι­κή πρό­ο­δος στην υπη­ρε­σία του ανθρώ­που, για την βελ­τί­ω­ση των όρων της εργα­σί­ας και της ζωής του… Τρό­μος και πανι­κός τα αισθή­μα­τα, που ακο­λου­θούν, όταν συλ­λο­γι­στείς, πως αυτή η κατά­κτη­ση μπο­ρεί να μετα­φρα­στεί σε ενί­σχυ­ση της ανερ­γί­ας. Αυτή ήταν και η πρώ­τη αντί­δρα­ση της φτω­χής αγρο­τιάς των ΗΠΑ, που αντί να χαρεί από την παρου­σία ενός απί­στευ­τα σπου­δαί­ου φίλου και σύμ­μα­χου τρο­μά­ζει από την γέν­νη­ση ενός «ύπου­λου και θανά­σι­μου εχθρού». Κάπως έτσι αντι­δρού­σαν οι Αγγλοι και άλλοι Ευρω­παί­οι εργά­τες την επο­χή της μεγά­λης βιο­μη­χα­νι­κής και τεχνο­λο­γι­κής επα­νά­στα­σης στον 17ο-18ο αιώ­να… Τα μηχα­νή­μα­τα-εχθροί, που απει­λού­σαν την επι­βί­ω­ση των ίδιων και της οικο­γέ­νειάς τους… 

Ας μας πουν λοι­πόν οι σοφοί του καπι­τα­λι­σμού, ποιος μετα­τρέ­πει κάθε φορά τις κατα­χτή­σεις της τεχνο­λο­γί­ας, που μπο­ρούν να ανα­βαθ­μί­σουν συγκλο­νι­στι­κά την ποιό­τη­τα της ανθρώ­πι­νης ζωής, σε βρα­χνά και άγος για τους κατοι­κού­ντες αυτόν τον πλα­νή­τη; Ποια είναι αυτή η αόρα­τη, άϋλη, «μυστι­κή» δύνα­μη, που προ­σθέ­τει βάρη δου­λεί­ας στη πλά­τη των ανθρώ­πων, αντί να τους ανοί­γει φτε­ρά απε­λευ­θέ­ρω­σης από τον κατα­να­γκα­σμό της υπο­χρε­ω­τι­κής εργα­σί­ας; Ποιος επι­βου­λεύ­ε­ται την πρό­ο­δο του Αμε­ρι­κά­νου αγρό­τη (και κάθε αγρό­τη, όπως και κάθε εργα­ζό­με­νου); Ποιος τον εμπο­δί­ζει να χαρεί δημιουρ­γι­κά τον ελεύ­θε­ρο χρό­νο, που του εξα­σφα­λί­ζει η τεχνο­λο­γι­κή πρό­ο­δος; Το εργα­λείο, που του εγγυά­ται άκο­πη παρα­γω­γή ή ο boss, που θα τον ξεπε­τά­ξει σαν πράγ­μα-res του νεο-Ρωμαϊ­κού Imperium στην άκρη της ζωής, στην όχθη της από­γνω­σης και του αφα­νι­σμού, μετα­τρέ­πο­ντας το νέο τρα­κτέρ από παρά­γο­ντα απε­λευ­θέ­ρω­σης σε δύνα­μη κερ­δο­φο­ρί­ας των ελα­χί­στων και εξό­ντω­σης των πολ­λών
Μα, ξέρε­τε, λένε οι σοφοί της φιλε­λεύ­θε­ρης Σιών, χωρίς ιδιω­τι­κό κεφά­λαιο και μισθω­τή εργα­σία δεν θα είχε σημειω­θεί η μέχρι σήμε­ρα πρό­ο­δος… Σκέ­ψη χωρίς καμία λογι­κή. Μόνον με την απο­δει­κτι­κή ισχύ της αθροι­σμέ­νης εμπει­ρί­ας των τελευ­ταί­ων αιώ­νων… Ας μας δεί­ξει κάποιος αν μπό­ρε­σε ποτέ του το κεφά­λαιο να μετου­σιω­θεί σε παρα­γω­γι­κό έργο ή/και σε κερ­δο­φό­ρο οικο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη χωρίς την δια­με­σο­λά­βη­ση της εργα­σί­ας. Μα κι’ αν έτσι ήταν, η ανθρω­πό­τη­τα δικαιού­ται σήμε­ρα να πει: Φτά­νει πια…
Εδώ και 20 περί­που χρό­νια ο Ignacio Ramonet, διευ­θυ­ντής της Monde Diplomatique, τεκ­μη­ρί­ω­νε στο μνη­μειώ­δες έργο του: «η Γεω­πο­λι­τι­κή του Χάους», με ΑΡΙΘΜΟΥΣ και όχι με συν­θή­μα­τα, ότι μία παγκό­σμια ανα­τρο­πή των σχέ­σε­ων παρα­γω­γής στην κατεύ­θυν­ση της κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σής τους θα σήμαι­νε απί­στευ­τη μεί­ω­ση του εργά­σι­μου χρό­νου και ασυ­γκρί­τως μεγα­λύ­τε­ρη από­λαυ­ση υλι­κών αγα­θών για την παρα­γω­γή ίσου παγκό­σμιου προ­ϊ­ό­ντος… Ενδει­κτι­κά: 16 ώρες ο εργά­σι­μος χρό­νος την εβδο­μά­δα για 26 χρό­νια εργά­σι­μου βίου με εξα­σφά­λι­ση κύριας και εξο­χι­κής κατοι­κί­ας, δύο αυτο­κι­νή­των ανά οικο­γέ­νεια μαζί με μικρό σκά­φος… Και σήμε­ρα; Η πανού­κλα της ανερ­γί­ας, δηλα­δή της απα­γό­ρευ­σης της εργα­σί­ας αγκα­λιά­ζει τις ίδιες της καπι­τα­λι­στι­κές μητρο­πό­λεις. Τα αιτή­μα­τα των 10ετιών του 60 και του 70 για περιο­ρι­σμό του ωρα­ρί­ου και πρω­ϊ­μό­τε­ρη σύντα­ξη φαί­νο­νται ανέ­φι­κτα σε βαθ­μό αστειό­τη­τας… Η στα­θε­ρή και μόνι­μη εργα­σία μοιά­ζει όνει­ρο απα­τη­λό… Τι μεσο­λά­βη­σε από τότε… Μήπως μαζι­κή επέ­λα­ση ακρί­δων, που κατέ­φα­γαν το στά­ρι της γης; Μήπως κάποιος μετε­ω­ρί­της παρε­ξέ­κλι­νε προς την γη προ­κα­λώ­ντας βιβλι­κή κατα­στρο­φή; Μήπως μειώ­θη­κε η παρα­γω­γι­κό­τη­τα της εργα­σί­ας; Αδέ­ξια ρητο­ρι­κά ερω­τή­μα­τα… Το κυνή­γι της αύξη­σης του ποσο­στού του ιδιω­τι­κού κέρ­δους είναι ο σημε­ρι­νός Αρμα­γε­δώ­νας… Η ανθρώ­πι­νη συνεί­δη­ση καλεί­ται σε αφύ­πνι­ση για να τον αντι­με­τω­πί­ζει… Η απει­λή είναι άμε­ση, είναι γενι­κευ­μέ­νη, με πλα­νη­τι­κές διαστάσεις…