Οι ερευ­νη­τές, με επι­κε­φα­λής τον Γεώρ­γιο
Ραχιώ­τη, επί­κου­ρο καθη­γη­τή Επι­δη­μιο­λο­γί­ας του Τμή­μα­τος Ιατρι­κής του
Πανε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λί­ας, που έκα­ναν τη σχε­τι­κή δημο­σί­ευ­ση στο βρετανικό
ιατρι­κό περιο­δι­κό “BMJ Open“, ανέ­λυ­σαν στοι­χεία αυτο­κτο­νιών για την
περί­ο­δο 2003 – 2012 και δια­πί­στω­σαν ένα σημα­ντι­κό «άλμα» στη θνη­σι­μό­τη­τα από
αυτο­κτο­νί­ες μετά το 2010, έτος «ορό­ση­μο» για την εφαρ­μο­γή του μνημονίου
και των πολι­τι­κών λιτότητας.

Ο δεί­κτης αυτο­κτο­νιών στην Ελλά­δα από
3,37 ανά 100.000 κατοί­κους το 2010 αυξή­θη­κε σε 4,56 ανά 100.000 το 2012. 

Ενώ την περί­ο­δο 2003 – 2010 ο μέσος δεί­κτης αυτο­κτο­νιών ήταν 3,35 ανά
100.000, αυξή­θη­κε σε 4,42 ανά 100.000 κατά τη διε­τία 2011 –
2012.

Ανά­με­σα στα δύο φύλα, χει­ρό­τε­ρη απο­δεί­χτη­κε η κρί­ση για τους
άνδρες, στους οποί­ους ο δεί­κτης αυτο­κτο­νιών από 5,75/100.000 έως το 2010 ανέβηκε
στο 7,43/100.000 στη συνέ­χεια. Στις γυναί­κες υπήρ­ξε επί­σης αύξη­ση αυτοκτονιών,
αλλά μικρό­τε­ρη ανα­λο­γι­κά, από 1,17 πριν την κρί­ση, σε 1,55 μετά.

Οι
θάνα­τοι από αυτο­κτο­νί­ες αυξή­θη­καν σε όλες ουσια­στι­κά τις ηλι­κια­κές ομά­δες (και
των δύο φύλων), ιδί­ως όμως στους άνδρες παρα­γω­γι­κής ηλι­κί­ας 20 έως 59 ετών, όπου
η αύξη­ση ήταν 34% (από 6,58 σε 8,81 ανά 100.000 άτομα). 

Μικρό­τε­ρη,
περί­που 20%, ήταν η αύξη­ση στους άνδρες άνω των 60 ετών (από 8,58 σε 10,3).

Στα­θε­ρές παρέ­μει­ναν οι αυτο­κτο­νί­ες πριν και μετά την κρί­ση στους νέους
έως 19 ετών. Αύξη­ση υπήρ­ξε και στις γυναί­κες 20 έως 59 ετών, από 1,37/100.000
προ κρί­σης σε 1,84 κατά την περί­ο­δο 2011 – 2012.

Σύμ­φω­να με την μελέτη,
κάθε πρό­σθε­τη ποσο­στιαία μονά­δα αύξη­σης της ανερ­γί­ας στην Ελλά­δα (η οποία σχεδόν
διπλα­σιά­στη­κε μετα­ξύ 2010 – 2012) συσχε­τι­ζό­ταν κατά προ­σέγ­γι­ση με μια αύξη­ση του
δεί­κτη αυτο­κτο­νιών κατά 0,19 ανά 100.000 κατοί­κους ή με 20 περισσότερους
θανά­τους από αυτοκτονία. 

Δεν υπήρ­ξε αντί­στοι­χη συσχέ­τι­ση μεταξύ
γυναι­κεί­ας ανερ­γί­ας και αύξη­σης των αυτο­κτο­νιών γυναικών.

Θα πρέ­πει να
ανα­φερ­θεί ότι ιστο­ρι­κά τα ποσο­στά αυτο­κτο­νιών στην Ελλά­δα, προ της κρίσης,
υπήρ­ξαν χαμη­λά για τα διε­θνή δεδο­μέ­να. Από την άλλη, οι ερευνητές
επε­σή­μα­ναν πως έχουν εκφρα­σθεί ορι­σμέ­νες αντιρ­ρή­σεις, ιδί­ως στην ίδια την
Ελλά­δα, ανα­φο­ρι­κά με τον βαθ­μό στον οποίο η κρί­ση όντως ευθύ­νε­ται για την αύξηση
των αυτο­κτο­νιών τα τελευ­ταία χρόνια.

Όμως, οι ερευ­νη­τές χαρακτηρίζουν
«απροσ­δό­κη­τες» και χωρίς επαρ­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση αυτές τις αμφιβολίες.
Όπως τονί­ζουν, μάλι­στα, έχει υπο­τι­μη­θεί η γενι­κό­τε­ρη επί­πτω­ση της κρί­σης και
της λιτό­τη­τας στην ψυχι­κή και σωμα­τι­κή υγεία των Ελλήνων.

Έτσι, μετα­ξύ 1989 – 1994, στην περί­ο­δο του Μπόρις
Γιέλ­τσιν, αυξή­θη­καν κατά 39% οι αυτο­κτο­νί­ες ανδρών στη Ρωσία μετά την
εφαρ­μο­γή οικο­νο­μι­κών προ­γραμ­μά­των «σοκ» κατά την μετά­βα­ση από την κατευθυνόμενη
οικο­νο­μία στην ελεύ­θε­ρη αγορά.

Οι ερευ­νη­τές, ανέ­φε­ραν επί­σης, ότι
υπάρ­χουν και παρα­δείγ­μα­τα χωρών (Φιν­λαν­δία και Σου­η­δία) όπου στις
αρχές της δεκα­ε­τί­ας του ’90 η λήψη των κατάλ­λη­λων μέτρων τόνω­σης της απασχόλησης
περιό­ρι­σε απο­τε­λε­σμα­τι­κά τις επι­πτώ­σεις της οικο­νο­μι­κής κρί­σης και έτσι απέτρεψε
την αύξη­ση στις αυτοκτονίες.

Στην έρευ­να, συμ­με­τεί­χαν επί­σης, ο
καθη­γη­τής του Τμή­μα­τος Κοι­νω­νιο­λο­γί­ας του Πανε­πι­στη­μί­ου της Οξφόρ­δης Ντέηβιντ
Στά­κλερ, ο καθη­γη­τής της Σχο­λής Υγιει­νής και Τρο­πι­κής Ιατρι­κής του Λονδίνου
Μάρ­τιν Μακ Κι και ο καθη­γη­τής Υγιει­νής και Επι­δη­μιο­λο­γί­ας του Τμή­μα­τος Ιατρικής
του Πανε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λί­ας Χρή­στος Χατζηχριστοδούλου.

Μια άλλη
πρό­σφα­τη έρευ­να επι­στη­μό­νων από την Ελλά­δα, τις ΗΠΑ και τη Βρε­τα­νία, που
δημο­σιεύ­θη­κε επί­σης στο περιο­δι­κό “BMJ Οpen”, με επι­κε­φα­λής τον καθηγητή
επι­δη­μιο­λο­γί­ας Τσαρλς Μπρά­νας της Ιατρι­κής Σχο­λής του Πανε­πι­στη­μί­ου της
Πεν­σιλ­βά­νια, μελέ­τη­σε την εξέ­λι­ξη των αυτο­κτο­νιών σε βάθος 30ετίας, από το 1983
έως το 2012. 

Στο διά­στη­μα αυτό στην Ελλά­δα συνέ­βη­σαν συνο­λι­κά 11.505
αυτο­κτο­νί­ες, 9.079 από άνδρες και 2.426 από γυναίκες.

Η μελέ­τη διαπίστωσε
ότι η υιο­θέ­τη­ση των νέων μέτρων λιτό­τη­τας τον Ιού­νιο του 2011 σημα­το­δό­τη­σε μια
από­το­μη αύξη­ση στις αυτο­κτο­νί­ες, οι οποί­ες έφθα­σαν στο απο­κο­ρύ­φω­μά τους μέσα στο
2012 (έτος που υπάρ­χουν τα πιο πρό­σφα­τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία). Η αύξη­ση άγγιξε
το 36%.

Άλλες περί­ο­δοι αύξη­σης των αυτο­κτο­νιών, ιδί­ως μετα­ξύ των
ανδρών, ήταν μετά τον Οκτώ­βριο 2008, όταν άρχι­σε η ύφε­ση στην Ελλά­δα. Αντίθετα,
μετά την εισα­γω­γή του ευρώ τον Ιανουά­ριο του 2002 είχε κατα­γρα­φεί μια απότομη
αλλά παρο­δι­κή μεί­ω­ση των αυτο­κτο­νιών στη χώρα μας.

Άλλες πρό­σφα­τες
έρευ­νες προει­δο­ποιούν ότι οι αυτο­κτο­νί­ες δεν είναι παρά η κορυ­φή του
παγό­βου­νου στον τομέα της επι­δεί­νω­σης της ψυχι­κής υγεί­ας λόγω της κρί­σης και
της λιτό­τη­τας. Τα περι­στα­τι­κά κατά­θλι­ψης και άγχους εμφα­νί­ζουν σημα­ντι­κή αύξηση
στην Ελλά­δα και στην υπό­λοι­πη Νότια Ευρώπη.