Big Troubles in Little MalteziKa (μέρος 3ο)

Συνε­χί­ζει ο φίλ­τα­τος Δημή­τρης Λεβέ­ντης την εξαιρετικά
εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νη ανα­σκό­πη­σή του σε θεμε­λιώ­δη πολε­ο­δο­μι­κά ζητή­μα­τα του οικιστικού
ιστού της πόλης της Κέρ­κυ­ρας στην περιο­χή Σολά­ρι… Εκεί που συνει­δη­τές “αβλε­ψί­ες”
κάνουν τη καθη­με­ρι­νό­τη­τά μας κόλα­ση ενώ οι αρμό­διοι υπό­σχο­νται …ασπι­ρί­νες για τους
ατέ­λειω­τους πονο­κέ­φα­λους της κυκλο­φο­ρια­κής ασφυ­ξί­ας. Παραθέτουμε…

Big Troubles in Little MalteziKa (μέρος 3^ο)

Η ΦΡΕΝΑΠΑΤΗ

👉Συνε­χί­ζω καθυ­στε­ρη­μέ­να το αφιέ­ρω­μα για ένα από τα πλεί­στα όσα κοινωνικοπολεοδομικά
αδιέ­ξο­δα του νησιού. Εκεί­νο, που δημιουρ­γή­θη­κε στη περιο­χή των πρώ­ην Μαλτέζικων
χωρα­φιών της σημε­ρι­νής οικι­στι­κής εμπο­ρι­κής ενό­τη­τας Σολά­ρι η Κακαρούγκα 

 Ο δρό­μος που δια­περ­νά τον
οικι­στι­κό πυρή­να κατα­σκευά­στη­κε την ίδια περί­ο­δο χρο­νι­κά (1969-72) με τον
εξω­τε­ρι­κό των οικι­σμών (τμή­μα της “Εθνι­κής οδού” από την Σωτηριώτισσα
στον Τζά­βρο και από την Δασιά στον Τζάβρο).

Παρά τις ενεργηθείσες
περα­τω­μέ­νες απαλ­λο­τριώ­σεις ακό­μα και την επο­χή της στρατιωτικοφασιστικής
δικτα­το­ρί­ας λόγω “λαϊ­κών” αντι­δρά­σε­ων. Μη σκε­φθεί­τε τίποτε
πικε­το­φο­ρί­ες η δια­δη­λώ­σεις έξω από το Διοι­κη­τή­ριο όπως ονο­μα­ζό­ταν τότε η
Νομαρ­χία… Πακέ­τα τηλε­γρα­φη­μά­των δια­μαρ­τυ­ρί­ας στον στρα­τιω­τι­κό διοι­κη­τή από τους
υπε­ρε­θνι­κό­φρο­νες συνε­ται­ρι­σμούς, αγρο­τι­κούς συλ­λό­γους, κοι­νο­τάρ­χες που χοροπήδαγαν
με τα ενυ­πό­γρα­φα πανώ τους στα ποδά­ρια του Πατα­κού όταν αυτός ερχό­ταν στην
Κέρκυρα. 

Θυμί­ζω, ότι το κομ­μά­τι αυτό απο­τε­λού­σε τμή­μα του νατοϊ­κού άξο­να σύνδεσης
της βάσης Παλαιο­κα­στρί­τσας με το νέο αερο­δρό­μιο και λιμά­νι Λευ­κίμ­μης όπως φαίνεται
και στην εικό­να 1, όπου παρα­θέ­τω τον χάρ­τη της μελέ­της της Basil με έντονο
μαύ­ρο. Ο δρό­μος τρυ­πού­σε βου­νά και αγγί­ζο­ντας τον Χαλι­κού­να πήγαι­νε κατά τα πεδινά
της Λευ­κίμ­μης για να στρί­ψει ανα­το­λι­κά προς τον Άγιο Πέτρο.

 Η κατα­σκευα­στι­κή εταιρεία
δημο­σί­ων έργων Καλο­γιάν­νης- **Καξί­ρας μετα­φέ­ρει τα εργα­λεία της από την Λιβύη
στο νησί και κάνει επι­θέ­σεις διά­νοι­ξης τα σαβ­βα­το­κύ­ρια­κα με δεκά­δες χει­ρι­στές “κομ­μά­ντα”
απο­κλει­στι­κά ορε­σί­βιους από τις νοτιο­δυ­τι­κές απο­λή­ξεις του Αίμου κατάλ­λη­λους για
δύσκο­λες αποστολές. 

 Μικρά και μεγάλα
συμ­φέ­ρο­ντα όμως ανυ­πο­μο­νού­σαν για  ζωτι­κό
δομή­σι­μο χώρο. Τα όργα­να είχαν ξεκι­νή­σει ήδη από τις αρχές των 70’ς όταν ο Καζαντζής
με την στή­ρι­ξη του πανί­σχυ­ρου Γ.Γ του ΕΟΤ συνταγ­μα­τάρ­χη Μπα­λό­που­λου τεμα­χί­ζει την
τερά­στια ιδιο­κτη­σία του Κόρ­κυ­ρα Γκόλφ. Στο μπρο­στι­νό κομ­μά­τι 130 στρεμμάτων
πολε­ο­δο­μεί­ται εύκο­λα ο νέος οικι­σμός “ILIOPOLIS” που νομο­θε­τεί­ται με
ΦΕΚ. Περι­λαμ­βά­νει 38 οικί­σκους σχε­δια­σμέ­νους από το γρα­φείο του εκλε­κτού του
καθε­στώ­τος Γιώρ­γου Μπόγδανου 

Ένα project που δεν έμελ­λε ποτέ να προ­χω­ρή­σει. Παρ’ όλο που πέτυ­χε την έγκριση
οικο­δο­μι­κής άδειας συνα­ντά την άρνη­ση του Δήμου κι ο Μπού­κης Καζαν­τζής χάνει την
ιδιο­κτη­σία σε πλει­στη­ρια­σμό κι αργό­τε­ρα την μάχη με την ζωή. Στην συνέ­χεια, η
έκτα­ση αγο­ρά­στη­κε από τον εφο­πλι­στή Ρέστη με δια­φο­ρε­τι­κό project ανά­πτυ­ξης εμπορικών
χρή­σε­ων, ενός “σπα­σμέ­νου” δηλα­δή Mall. Και πάλι, όμως, βού­λια­ξε στα μόνιμα
νερά της μπα­ζω­μέ­νης λιμνο­θά­λασ­σας των Ενε­τι­κών Αλυ­κών από εγγε­νείς δυσκολίες. 

Σχε­δόν ταυ­τό­χρο­να η κατα­σκευα­στι­κή ΕΔΟΚ ΕΤΕΡ στή­νει τον Φλεβάρη
του ’72 ένα διά­ταγ­μα για την οικο­πε­δο­ποί­η­ση του κτή­μα­τος Μέρ­λιν με από­δο­ση: 123.000
τ.μ κατοι­κία (!!!), 118.000 τ.μ για ξενο­δο­χεια­κή χρή­ση (!!!) κι άλλα 25.000 τ.μ
για ζώνες αθλη­τι­σμού εκδη­λώ­σε­ων πλάζ ελι­κο­δρό­μιο κι άλλα συνα­φή .

Ξεκι­νά­νε οι εργα­σί­ες, πέφτουν τα πρώ­τα μπε­τά και το τώλ
προ­σω­πι­κού αλλά η πανί­σχυ­ρη εται­ρεία που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην Σαου­δι­κή Αραβία
κηρύσ­σει πτώ­χευ­ση. Η ιδιο­κτη­σία περ­νά­ει στα πασο­κι­κά που­λαίν Αρφά­νη- Χιό­νη που
ξεκι­νάν εργα­σί­ες το 1988 αφού έχουν περά­σει βάσει του ισχύ­ο­ντος διατάγματος
9όροφο ουρα­νο­ξύ­στη στην παρα­λία (!!!). Δεν κατα­φέρ­νουν να συνε­χί­σουν μετά τον
θάνα­το του Χρή­στου Αρφά­νη και ένα φέσι 70 δις από τους Αρα­βες έτσι η ιδιοκτησία
περ­νά στις τρά­πε­ζες όπου και παρα­μέ­νει μέχρι τα σήμερα…

Τον Σεπτέμ­βρη του 79, με την δικαιο­λο­γία περιο­ρι­σμού της
παρό­διας δόμη­σης με τα “παρά­θυ­ρα” των παρε­κλί­σε­ων στις εκτός σχε­δί­ου ιδιοκτησίες
περ­νά­ει το διά­ταγ­μα των ζωνών A-Β-Γ-Δ Αλυ­κών Γου­βιών. Ετσι, εντάσ­σε­ται ολόκληρο
το βου­νό του Κεφα­λο­μά­ντου­κου -από το Σολά­ρι ως την παρα­λία- με ευνοϊ­κούς όρους
αρτιό­τη­τας και δόμη­σης. Το σχέ­διο φτά­νει αισί­ως μέχρι τα ξενο­δο­χεία του
Κομ­μέ­νου (παρα­θέ­τω την εικό­να υπ΄αριθμ. 2)! Με τον τρό­πο αυτό, αβα­ντά­ρει μια
τερά­στια έκτα­ση αμφί­πλευ­ρα της “Εθνι­κής” οδού και δημιουρ­γεί νησί­δες δόμησης
σε ελαιώ­νες χαμέ­νους οργα­νι­κά αλλά στο­χευ­μέ­νους ιδιοκτησιακά…

 Η φρε­να­πά­τη της υπό­θε­σης είναι
πως κι αυτό το “αμυ­ντι­κό” διά­ταγ­μα εμπε­ριέ­χει παρεκ­κλί­σεις για τα
μικρά παρό­δια οικόπεδα…

 Οι εργο­λα­βί­ες ξεχύ­νο­νται και
αστι­κές κατοι­κί­ες ανα­πτύσ­σο­νται πυκνά στην περιο­χή. Μία νεο­δη­μιουρ­γη­μέ­νη μεσαία
τάξη με κάποια άνε­ση θέλει να μεί­νει έξω από την πόλη αλλά κοντά σ΄αυτήν… Οπως
έχει δει στο εξω­τε­ρι­κό, όπου αρχί­ζει δει­λά – δει­λά να ταξι­δεύ­ει… Ενα συγκρότημα
ανε­ξαρ­τή­των οικο­δο­μών σε σχε­δια­σμό του Γρα­φεί­ου Καρ­δά­κη, που βαφτί­στη­κε “εμπο­ρι­κό
κέντρο”, γεμί­ζει την παρα­λία θόρυ­βο και τσί­κνα για να χρε­ο­κο­πή­σει μερικά
χρό­νια μετά. 

Στη γει­το­νιά νοτιο­δυ­τι­κά του Σολά­ρι ο οικι­σμός Δάμπρα αναπτύσσεται
οργα­νω­μέ­να με διώ­ρο­φα μικρά κτί­ρια… Οι εργο­λά­βοι αδελ­φοί Παμ­φί­λη­δες είναι οι πρώτοι
με επι­χεί­ρη­ση έτοι­μου μπε­τόν στην Κέρ­κυ­ρα. Με το διά­ταγ­μα του Απρί­λη του ’76, οικοπεδοποιούν
μια έκτα­ση στο ύψω­μα του Φελίξ Λαμές και απο­δί­δουν ένα συγκρό­τη­μα εβδο­μή­ντα διαμερισμάτων
σε τέσ­σε­ρες οικι­στι­κούς πυρήνες.

Αυτό είναι το υπό δια­μόρ­φω­ση αλλα­λούμ της κατ’ επίφαση
πολε­ο­δο­μί­ας μέσα από “σπα­στά” δια­τάγ­μα­τα που άνοι­γαν ή κλείνουν
“παρά­θυ­ρα” ανά­λο­γα με τις κομ­μα­τι­κές επι­χει­ρη­μα­τι­κές εξυ­πη­ρε­τή­σεις. Τότε,
έρχε­ται να αντι­με­τω­πί­σει με κρα­τι­κή εντο­λή από το ΥΧΟΠ, το 1983, η ομά­δα του πολυτάλαντου
αρχι­τέ­κτο­να Σπύ­ρου Κου­ρή – Λιόπουλου. 

Εκεί­να τα χρό­νια μου δόθη­κε η ευκαι­ρία να συμ­με­τέ­χω στην ομάδα
του Ίνη Μεσα­ρέ που επε­ξερ­γά­στη­κε Γιάν­νε­να και Ηγου­με­νί­τσα. Ειδι­κά τα Γιάν­νε­να έμελλε
να έχουν πολύ καλύ­τε­ρη τύχη από αυτή της Κέρκυρας .

Είχα την τύχη να γνω­ρί­σω τον Σπύ­ρο σε μια συζή­τη­ση εκδή­λω­ση της
Καλ­λι­τε­χνι­κής Λέσχης με ειση­γη­τή τον Βασί­λη Ραφαη­λί­δη και συντο­νι­στή τον φίλο γιατρό
Μίλ­το Βασι­λεί­ου, λίγο μετά το Πάσχα του 1982 στην αίθου­σα του “Φοί­νι­κα”.
Ο Βασί­λης ξέφυ­γε από την ανά­λυ­ση συγκε­κρι­μέ­νης ται­νί­ας και ανα­φέρ­θη­κε στην
άπο­ψη του Ταρ­κόφ­σκι, πώς το λογο­τε­χνι­κό έργο μπο­ρεί κάποιος να το προσπελάσει
μόνο μέσα από σύμ­βο­λα-έννοιες. Όμως, ο κινη­μα­το­γρά­φος, όπως και η μουσική,
επι­τρέ­πει μια εντε­λώς άμε­ση, συγκι­νη­σια­κή, συγκε­κρι­μέ­νη αντί­λη­ψη του έργου… 

Τότε ο Σπύ­ρος έκα­νε μια εκτε­τα­μέ­νη επέμ­βα­ση για την σημειο­λο­γία του
σινε­μά και τον Ουμπέρ­το Έκο, αμε­τά­φρα­στο ακό­μα στην Ελλά­δα!  

Εντυ­πω­σιά­στη­κα μιας κι επι­τέ­λους, ένας άνθρω­πος της δου­λειάς μας
ξετύ­λι­γε άλλες γνώ­σεις πέρα από τις τετριμ­μέ­νες επαγ­γελ­μα­τι­κές! Με την γνωστική
του πολυ­συλ­λε­κτι­κό­τη­τα, έδει­χνε πως θα μπο­ρού­σε να μοντά­ρει συν­θέ­σεις υψηλής
ποιό­τη­τας όπως απέ­δει­ξε με την εν γένει πορεία του.

Δια­μόρ­φω­σε -με μια ικα­νό­τα­τη ομά­δα συνερ­γα­τών- την πρό­τα­ση του
γενι­κού πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δί­ου που του ανα­τέ­θη­κε με την επι­χεί­ρη­ση Πολεοδομικής
ανα­συ­γκρό­τη­σης του Αντώ­νη Τρί­τση κι ανα­με­τρή­θη­κε με τη μαύ­ρη -πολυκομματική –
συντή­ρη­ση που φρε­νά­ρει το νησί αιώ­νες τώρα. 

 Όταν δεν σχε­διά­ζει διαστημικά
κελύ­φη κτι­ρί­ων, γρά­φει την λαχτι­σμέ­νη κόρη της Λεφ­κίμ­μης σε τοπική
εμπλου­τι­σμέ­νη διά­λε­χτο… Οταν ολο­κλη­ρώ­νει το προ­σω­πι­κό του λεξι­κό των
προ­σω­κρα­τι­κών κατα­τρί­βε­ται με την μαθη­μα­τι­κή ανά­λυ­ση των φυλ­λω­μά­των των δένδρων!
(συνε­χί­ζε­ται)

ΣΣ*

Η επι­κε­φα­λί­δα των σημειω­μά­των μου είναι παρά­φρα­ση του οριζινάλ
τίτλου του φίλμ του Κάρ­πε­ντερ ” Big trouble in little
China” με Κέρτ Ράσελ και Κίμ Καρ­τάλ που προ­βλή­θη­κε στην Ελλά­δα σαν “Χαμός
στην Τσάϊ­να Τάουν” 

ΣΣ** Πρό­κει­ται για τον γνω­στό βου­λευ­τή της νου­δούς Λεφτέρη
Καλο­γιάν­νη η Καλ­πο­γιάν­νη όπως απο­κα­λέ­στη­κε μετα τα ευτρά­πε­λα της εκλογής
Σαρτζετάκη

 Σ.Σ*** Η Φρε­να­πά­τη που
εξα­πα­τά το μυα­λό ή τις αισθή­σεις, από τον τίτλο του αρι­στουρ­γή­μα­τος του μεγάλου
Κορ­νή­λιου (L’illusion Comique).