Για την 14η Σεπτέμβρη 1943: Την ίδια μέρα, τα ίδια λόγια

Ομως, θλι­βε­ρό­τε­ρη από την ίδια την κατα­στρο­φή της φωτιάς
είναι η εγκλη­μα­τι­κή αδια­φο­ρία κρα­τι­κών και τοπι­κών αρχών, που ολο­κλή­ρω­σαν το
έργο της πρω­το­φα­νούς βλά­βης του αρχι­τε­κτο­νι­κού τοπί­ου της πόλης! Μονα­δι­κού στην
Ελλά­δα και από τα πιο ενδια­φέ­ρο­ντα στην Ευρώπη… 

Οι κυβερ­νή­σεις της επο­χής, που περιο­ρί­ζο­νταν να
ανή­κουν στην δύση δεν είπαν κου­βέ­ντα δεν διεκ­δί­κη­σαν ούτε μία δραχ­μή για την
ανα­στή­λω­ση της πόλης-μνη­μεί­ου… Που κατά σύμ­πτω­ση ανή­κε στο στρα­τό­πε­δο των
νικη­τών… Την ίδια ώρα, που χιλιά­δες βομ­βαρ­δι­σμέ­νοι οικι­σμοί απο­κα­τα­τά­θη­καν στην
ίδια την ηττη­μέ­νη Γερ­μα­νία… Και πολύ καλά, για­τί ο αρχιτεκτονικός-πολεοδομικός
πλού­τος των κρα­τών είναι παγκό­σμια πνευ­μα­τι­κή ιδο­κτη­σία και κληρονομιά…

Από την άλλη η τοπι­κή αυτο­διοί­κη­ση της επο­χής έχει το ‘προ­νό­μιο’
της πρω­το­βου­λί­ας κατε­δά­φι­σης του Δημο­τι­κού Θεά­τρου, που ήταν σαφώς επισκευάσιμο…
Βοή­θη­σαν και …’ειδι­κοί’ που γνω­μο­δό­τη­σαν ότι η όψη του Θεά­τρου δεν είναι
δια­τη­ρη­τέα… Οσοι δεν την έχουν μέχρι τώρα δει μπο­ρούν να ρίξουν μία ματιά στην
φωτο­γρα­φία της και να απο­φα­σί­σουν οι ίδιοι σαν πολί­τες αν έπρε­πε ή όχι να
διατηρηθεί…

Ακο­λού­θη­σε η περί­ο­δος της ανοι­κο­δό­μη­σης. Η επο­χή της
εθναρ­χι­κής παρό­τρυν­σης: χτί­στε, χτί­στε, χτί­στε… Και το εθνι­κό έργο ‘συνε­τε­λέ­σθη’.
Ολό­κλη­ρες γει­το­νιές και προ­ά­στια της πόλης γέμι­σαν από κτί­σμα­τα σημα­δε­μέ­να από
την αισθη­τι­κή της χεί­ρι­στης αντιπαροχής… 

Ακό­μα και σήμε­ρα, που υπάρ­χει η δυνα­τό­τη­τα εξωτερικών
διορ­θω­τι­κών παρεμ­βά­σε­ων, που βελ­τιώ­νουν κατά πολύ την εικό­να (βλέ­πε καθολική
αρχιε­πι­σκο­πή) κανε­νός είδους ενδια­φέ­ρον σχε­τι­κό δεν υπάρχει… 

Αν μιλή­σεις για την ανά­γκη ενός γενι­κού σχεδιασμού
ανα­δια­μόρ­φω­σης της εξω­τε­ρι­κής όψης κτι­σμά­των, κιν­δυ­νεύ­εις να θεω­ρη­θείς γραφικός…
Δεν κιν­δυ­νεύ­εις… Είσαι γρα­φι­κός!!! Τελεί­ως εκτός του ήθους και της αισθη­τι­κής της
φτη­νής του­ρι­στι­κής μονο­καλ­λιέρ­γειας, που κυριαρ­χεί και μας οδη­γεί στις λεωφόρους
της ανάπτυξης…

Η αδια­φο­ρία δεν αφο­ρά μόνον την γενι­κή εικό­να της πόλης…
Ανα­φέ­ρε­ται και σε ειδι­κές περι­πτώ­σεις κτι­ρί­ων, που καταρ­ρέ­ουν επί 10ετίες τώρα
και που αντι­με­τω­πί­ζο­νται με …΄χρη­μα­το­δο­τού­με­νες μελέτες’. 

ΥΓ. στην σελί­δα ΚΕΡΚΥΡΑ έχου­με αναρ­τή­σει τρισ­διά­στα­το Carousel με εικό­νες της θλι­βε­ρής κατα­στρο­φής… Στο δεξιό μέρος της ίδιας σελί­δας υπάρ­χει λεύ­κω­μα με φωτο­γρα­φί­ες οικη­μά­των που καταρρέουν…

Ακο­λου­θεί το περ­σι­νό και προ­πέρ­σι­νο και αντιπροπέρσινο
κεί­με­νο. Ρίξ­τε τη ματιά σας…

Ημε­ρο­μη­νία ορό­ση­μο για την δια­χρο­νι­κή θλί­ψη κάποιων Κερκυραϊκών…

Πριν από χρό­νια, η ημε­ρο­μη­νία αυτή στους Κερ­κυ­ραί­ους ζωντά­νευε μνή­μες πέν­θι­μες, θλι­βε­ρές… Ο παν­δα­μά­το­ρας χρό­νος μαζί με την συστη­μα­τι­κά καλ­λιερ­γού­με­νη ιστο­ρι­κή λήθη έχουν ξεθω­ριά­σει στις νεό­τε­ρες γενιές τον από­η­χο της κατα­στρο­φής… Με αυτό τον τρό­πο έχει επέλ­θει και η εξοι­κί­ω­ση στο αρχι­τε­κτο­νι­κό αλα­λούμ, που δημιουρ­γή­θη­κε με την “ανοι­κο­δό­μη­ση”. Μιλά­με, για το αυθαί­ρε­το ξεφύ­τρω­μα πολυ­κα­τοι­κιών άθλιας αισθη­τι­κής από την 10ετία του 60 και μετά, που έχει βαν­δα­λί­σει γει­το­νιές της παλιάς πόλης αλλά και συνοι­κί­ες ολό­κλη­ρες στα περί­χω­ρά της…

Αξί­ζει όμως να δού­με το ζήτη­μα από μία σκο­πιά περισ­σό­τε­ρο πολι­τι­κή. Για να συνει­δη­το­ποι­ή­σου­με παρα­σιω­πη­μέ­νες ευθύ­νες και να κατα­νο­ή­σου­με τους τερά­στιους σημε­ρι­νούς υπεύθυνους…

-Η πόλη της Κέρ­κυ­ρας υπήρ­ξε η ΜΟΝΗ Ελλη­νι­κή πόλη, που υπέ­στη τέτοιας έκτα­σης  ζημιές…

-Η πόλη της Κέρ­κυ­ρας είναι ουσια­στι­κά η ΜΟΝΗ Ελλη­νι­κή πόλη με αυτόν τον δια­χρο­νι­κό αρχι­τε­κτο­νι­κό πλούτο… 

-Στον πλα­νή­τη ΓΗ και ιδιαί­τε­ρα στην Ευρώ­πη υπήρ­ξαν ΧΙΛΙΑΔΕΣ οικι­σμοί με αρχι­τε­κτο­νι­κό μνη­μεια­κό χαρα­κτή­ρα και από τις δύο πλευ­ρές των εμπό­λε­μων, που υπέ­στη­σαν τερά­στιες κατα­στρο­φές από τους βομ­βαρ­δι­σμούς του Β’ Παγκό­σμιου Πολέ­μου. Μέχρις ολι­κού αφα­νι­σμού! Ολοι αυτοί απο­κα­τα­στά­θη­καν ΠΛΗΡΩΣ με βάση προ­γράμ­μα­τα οικο­νο­μι­κής ενίσχυσης.

-Η Ελλά­δα -ειρή­σθω εν παρό­δω- ανή­κε στον μπλοκ των νικη­τών του Β’ Παγκό­σμιου Πολέ­μου (!!!). Ταυ­τό­χρο­να, όμως, στην Ελλά­δα …γύρι­σε καπά­κι η ζωή… Με απο­τέ­λε­σμα η μετα­πο­λε­μι­κή εξου­σία να διαν­θί­ζε­ται έντο­να από …θρη­νή­σα­ντες την απώ­λεια Γερ­μα­νών αξιω­μα­τι­κών… Απλά, τώρα δεν έκλαι­γαν… Θριαμ­βο­λο­γού­σαν επι­δει­κνύ­ο­ντας σε Αμε­ρι­κα­νούς στρα­τη­γούς τον Ελλη­νι­κό Στρα­τό με την γνω­στή ρήση: στρα­τη­γέ μου ιδού ο στρα­τός σας! Το πνεύ­μα αυτό …εθνι­κής περη­φά­νειας και ανε­ξαρ­τη­σί­ας δεν περιο­ρί­στη­κε στο στρα­τιω­τι­κό επί­πε­δο… Υπήρ­ξε καθο­ρι­στι­κό στην δια­μόρ­φω­ση κάθε τομέα της δημό­σιας ζωής… Είμα­στε από τα πιο “καλά” παι­διά, που δεν ενο­χλού­σα­με τους συμ­μά­χους μας με …δευ­τε­ρεύ­ο­ντα ζητήματα…

-Η κατα­στρο­φή της Κέρ­κυ­ρας υπήρ­ξε μεγά­λη αλλά όχι στον βαθ­μό π.χ. που ισο­πε­δώ­θη­καν Ρωσι­κές ή Γερ­μα­νι­κές πόλεις. Πλεί­στα όσα εμβλη­μα­τι­κά κτί­ρια ήταν ΕΠΙΣΚΕΥΑΣΙΜΑ!!! Μετα­ξύ αυτών και το Δημο­τι­κό μας Θέα­τρο… Λίγοι Κερ­κυ­ραί­οι θυμού­νται ή γνω­ρί­ζουν, ότι το εμβλη­μα­τι­κό αυτό κτί­ριο γκρε­μί­στη­κε τελι­κά με από­φα­ση του Δημο­τι­κού μας Συμ­βου­λί­ου!!! Μετά από σχε­τι­κή θετι­κή εισή­γη­ση “ειδι­κών” (μηχα­νι­κών δηλα­δή!), που γνω­μά­τευ­σαν, πως η όψη του δεν ήταν  δια­τη­ρη­τέα!!! Ευτυ­χώς που υπάρ­χουν φωτο­γρα­φί­ες για να μπο­ρού­με να αντι­λη­φθού­με και εμείς οι κοι­νοί θνη­τοί, τα …αντι­κει­με­νι­κά επι­στη­μο­νι­κά κρι­τή­ρια, που στή­ρι­ξαν την εισή­γη­ση-πρό­τα­ση κατεδάφισης… 

Να σκε­φτεί­τε, πως το μεγα­λειώ­δες σύγ­χρο­νο θέα­τρο δεν φέρει στην φωτο­γρα­φία την συνή­θη χρω­μορ­ρυ­πα­ντι­κή διακόσμηση

– Η ανοι­κο­δό­μη­ση της μετα­πο­λε­μι­κής περιό­δου πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε χωρίς καμία σχε­δόν μέρι­μνα για τον αρχι­τε­κτο­νι­κό-μνη­μεια­κό χαρα­κτή­ρα της πόλης… Αυτό επι­βε­βαιώ­νε­ται σε όλες τις γει­το­νιές, με ιδιαί­τε­ρη έμφα­ση στο Καμπιέ­λο, τους Αγιους Πατέ­ρες, τις οδούς Ευγε­νί­ου Βουλ­γά­ρε­ως και  Γεωρ­γί­ου Θεο­τό­κη, την Πλα­τεία Σαρό­κου, την περιο­χή Αβρά­μη, την Γαρί­τσα, το Μαντού­κι κ.λ.π.  Καμία μέρι­μνα και για την οικι­στι­κή επέ­κτα­ση της πόλης…Τυπικό Παρά­δειγ­μα η οδός μητρο­πο­λί­του Μεθο­δί­ου, της οποί­ας η συνο­λι­κή (100%) δόμη­ση ΔΕΝ έχει ΚΑΜΙΑ σχέ­ση με την Κερ­κυ­ραϊ­κή αρχι­τε­κτο­νι­κή παρά­δο­ση! Αν πάμε λίγο πιο πέρα θα συνα­ντή­σου­με τις “νέες” γει­το­νιές, που χτί­στη­καν σύμ­φω­να με την Εθναρ­χι­κή επι­τα­γή του: Χτίστε,χτίστε, χτί­στε, και το αντί­στοι­χο νομο­θε­τι­κό πλαί­σιο της “αγί­ας” αντι­πα­ρο­χής… Ετσι υλο­ποι­ή­θη­κε το σύγ­χρο­νο …Ελλη­νι­κό οικι­στι­κό θαύ­μα, που έχει “ανα­δεί­ξει” τις περισ­σό­τε­ρες πόλεις της χώρας σε …μνη­μεία κακαι­σθη­σί­ας και προ­βλη­μα­τι­κής διαβίωσης…

Αυτό είναι το γενι­κό πανελ­λα­δι­κό πολι­τι­κό πλαί­σιο της ανοι­κο­δό­μη­σης και πονά­ει παντού… Εδώ, όμως πονά­ει πολύ περισ­σό­τε­ρο εξαι­τί­ας του κυριο­λε­κτι­κά ΜΟΝΑΔΙΚΟΥ στην Ελλά­δα αρχι­τε­κτο­νι­κού χαρα­κτή­ρα της πόλης και όχι εξαι­τί­ας κάποιου στεί­ρου τοπικισμού…

Το “κακο­ποι­η­τι­κό” για την Κέρ­κυ­ρα πνεύ­μα δεν υπη­ρέ­τη­σαν κύρια οι εργο­λά­βοι και οι μηχα­νι­κοί, όπως συνη­θί­ζε­ται να λέγε­ται προς συγκά­λυ­ψη των πραγ­μα­τι­κά υπεύ­θυ­νων… Πρω­τα­γω­νι­στές σε αυτό το έγκλη­μα υπήρ­ξαν οι …επι­φα­νείς της πόλης και οι δημό­σιοι και πνευ­μα­τι­κοί φορείς, που είτε με τις πρω­το­βου­λί­ες τους από κρί­σι­μες θέσεις είτε καθο­δη­γού­με­νοι από την “Κερ­κυ­ραϊ­κή” ελα­φρό­τη­τα και ραθυ­μία επέ­βα­λαν ή/και επέ­τρε­ψαν την κακο­ποί­η­ση του οικι­στι­κού τοπίου…

Η προ βομ­βαρ­δι­σμών οδός Ζαμπέ­λη. Από τους ωραιό­τε­ρους δρό­μους της πόλης… Για την απα­ραί­τη­τη σύγκρι­ση με την σύγ­χρο­νη …μπο­ρεί­τε να την επισκεφθείτε

Αψευ­δής μάρ­τυ­ρας π.χ. η οδός Ζαμπέ­λη… Βομ­βαρ­δι­σμέ­να -πλην ενός- τα οική­μα­τα της περιο­χής ανοι­κο­δο­μή­θη­καν από πρού­χο­ντες της πόλης, που είχαν γνώ­ση και διέ­θε­ταν επί­γνω­ση του μεγέ­θους της επερ­χό­με­νης μόνι­μης αλλοί­ω­σης… Δέστε ένα προς ένα τα κτί­σμα­τα του παρα­πά­νω δρό­μου… Δεν είναι ο μόνος αλλά είναι ίσως ο πιο χαρα­κτη­ρι­στι­κά απο­κα­λυ­πτι­κός των δυνά­με­ων που επέ­φε­ραν την μετα­πο­λε­μι­κή βεβή­λω­ση… Αυτών, που κρύ­βο­νται στη στρέ­βλω­ση της ιστο­ρί­ας και την “εξο­μά­λυν­ση” του χρόνου…

Ισως αυτό το κεί­με­νο θα περίτ­τευε αν η Κέρ­κυ­ρα δεν αντι­με­τώ­πι­ζε σήμε­ρα, μία παρό­μοια βεβη­λω­τι­κή, απα­ξιω­τι­κή απει­λή… Δεν μιλά­με για βομ­βαρ­δι­σμούς (αν και ποτέ δεν ξέρεις…). Η από­λυ­τα εγκλη­μα­τι­κή αδια­φο­ρία πολι­τεί­ας, τοπι­κών φορέ­ων και πολι­τών δεν απο­τε­λεί άγγε­λο καλών για μία πόλη με εξαι­ρε­τι­κά μεγά­λο πλή­θος μνη­μεια­κών κτι­σμά­των με μεγά­λο προ­βλή­μα­τα συντή­ρη­σης… Σε πολ­λές περι­πτώ­σεις, ένα βήμα πριν την κατάρρευση…

Ενδει­κτι­κά παρα­θέ­του­με έναν πρό­χει­ρο κατά­λο­γο, που συντά­ξα­με από μνή­μης… Χωρίς δηλα­δή να κάνου­με επι­στα­μέ­νη κατα­γρα­φή. Ιδού:

• Αγγλι­κό Νοσοκομείο.
• ΦΟΙΝΙΚΑΣ.
• οικία Πετσά­λη.
• Οικία Για­λι­νά.
• Κτή­ριο Ωδείου.
• Μέγα­ρο Ασάνη.
• Κτί­σμα ερεί­πιο στην Εβραϊκή.
• Βίλ­λα Ρόσσα.
• Ελαιουρ­γία.
• Κτί­σμα Υπουρ­γεί­ου Κοι­νων. Υπη­ρε­σιών στην. Λ. Αλεξάνδρας.
• Γ Αστυ­νο­μι­κό τμή­μα (παλιό Μουσείο)
• Βίλ­λα Κοκοτού.
• Κτί­ριο αδελ­φά­των στην σπηλιά.
• 6ο Δημο­τι­κό σχο­λείο Γαρίτσας.
• γηρο­κο­μείο.
• Παλιό ξενο­δο­χείο Νέα Υόρ­κη και διπλα­νό στα Μουράγια.
• Κτί­σμα μέσα στο Καμπιέ­λο (πίσω από τον Αστέρα).
• Κτί­σμα στην οδό Δούη στο Μαντούκι.
• Κτί­σμα στην Πλα­τεία της Λεμονιάς.
• Βίλ­λα Καλα­βρέν­τζου και ένα κτί­σμα απέναντι.

Οσα κτί­σμα­τα ανα­φέ­ρα­με παρα­πά­νω ανή­κουν στην κατη­γο­ρία των σοβα­ρά απει­λού­με­νων με προ­φα­νείς εξω­τε­ρι­κά τις βλά­βες τους… Τα περισ­σό­τε­ρα προ­σφέ­ρουν ένα τρα­ντα­χτό παρά­δειγ­μα μαυ­ρο­για­λου­ρι­σμού με θερ­μές δια­βε­βαιω­τι­κές υπο­σχέ­σεις για την διά­σω­σή τους εδώ και δεκά­δες χρό­νια! Μία προ­κλη­τι­κή ιστο­ρία γρα­φειο­κρα­τι­κής ανα­βλη­τι­κό­τη­τας! Ένα ακλό­νη­τα επι­βε­βαιω­τι­κό δείγ­μα απί­στευ­της αδια­φο­ρί­ας για την ιστο­ρία του τόπου, την φυσιο­γνω­μία του, την ποιό­τη­τά ζωής, το παρόν και το μέλ­λον του! 

Αν αυτά τα κτί­σμα­τα καταρ­ρεύ­σουν η ζημιά στον αρχι­τε­κτο­νι­κό πλού­το θα είναι πιθα­νόν μεγα­λύ­τε­ρη από εκεί­νη των βομ­βαρ­δι­σμών του 43!!! “Ευτυ­χώς” για τους φορείς της σχε­δια­σμέ­νης αδια­φο­ρί­ας αυτό δεν πρό­κει­ται να συμ­βεί σε ένα βρά­δυ όπως τότε… Θα φύγουν από τον …μάταιο τού­το κόσμο ένα-ένα και όχι καθ’ ομά­δας!  Ετσι οι απώ­λειες θα χαρα­κτη­ρι­σθούν “ατυ­χή­μα­τα” σε ένα κλί­μα υπο­κρι­τι­κής λύπης και ακα­τά­σχε­της υπο­σχε­σιο­λο­γί­ας για την δήθεν ταχύ­τε­ρη δυνα­τή απο­κα­τά­στα­σή τους… Τόχου­με μάθει το έργο εδώ και δεκα­ε­τί­ες πολ­λές… Το θλι­βε­ρό γαϊ­τα­νά­κι ενο­χών και ενό­χων εγγυά­ται ένα θλι­βε­ρό­τε­ρο μέλλον…

Τι ελπί­ζου­με;;; Τ Ι Π Ο Τ Ε !!!

Η γενι­κή, συστη­μα­τι­κή, δια­χρο­νι­κή και καλά σχε­δια­σμέ­νη αδια­φο­ρία από τους αρμό­διους δεν αφή­νει κανέ­να ρεα­λι­στι­κό φως ελπί­δας. Το κεί­με­νο αυτό είναι μία απλή κατά­θε­ση οργής… Και σαφούς δήλω­σης, πως τους γνω­ρί­ζου­με!!! Ολους αυτούς, που στην δια­δρο­μή του χρό­νου υπέ­σκα­ψαν και υπο­σκά­πτουν διαρ­κώς κάθε προ­σπά­θεια δημιουρ­γι­κής διά­σω­σης… Που ΔΕΝ ανα­λαμ­βά­νουν τις αυτο­νό­η­τες πρω­το­βου­λί­ες, που προ­κύ­πτουν από την ιδιό­τη­τά τους, την εξου­σία τους,  την επιρ­ροή τους… Που “αγω­νιούν” για την πνευ­μα­τι­κό­τη­τα του τόπου και την ίδια ώρα συντη­ρούν τον ωχα­δελ­φι­σμό και την ευτέ­λεια… Που ανα­δει­κνύ­ο­νται μαίτρ στην δια της κωλυ­σιερ­γί­ας ματαί­ω­ση… Που ενδια­φέ­ρο­νται μόνον για ό,τι οι ίδιοι σχε­διά­ζουν, ελέγ­χουν, υλο­ποιούν και καρ­πώ­νο­νται… Που επι­βρα­βεύ­ουν την φαυ­λό­τη­τα, την κολα­κεία και την οκνη­ρία και περι­θω­ριο­ποιούν την γνή­σιο ενδια­φέ­ρον και την σεμνή διά­θε­ση δημιουργίας.

Συντα­γή εξα­σφα­λι­σμέ­νου αφα­νι­σμού υπό την θλι­βε­ρή ευλο­γία αρχό­ντων και την κατα­στρο­φι­κή ανο­χή των αρχόμενων…

Ατυ­χώς, η 14η Σεπτεμ­βρί­ου 1943 συνεχίζεται…

_____

ΥΓ. Οι παλιές φωτο­γρα­φί­ες ανή­κουν στο πολύ­τι­μο αρχείο του φίλ­τα­του Γιώρ­γου Ζού­μπου, που είχε την καλο­σύ­νη να μας τροφοδοτήσει…