Η υπέρβαση του εαυτού μας: διδαχές του Καμίλο Τόρες

O Δημή­τρης Καλ­τσώ­νης, Καθη­γη­τής θεω­ρί­ας κρά­τους και δικαί­ου στο Πάντειο
Πανε­πι­στή­μιο είχε την καλο­σύ­νη να μας κοι­νο­ποι­ή­σει ένα σημεί­ω­μά του στον
ιστό­το­πο Kommon, που θα θέλα­με να το συνυ­πο­γρά­ψου­με με χέρια, με μυα­λό, με
καρ­διά και με όποιο άλλο όργα­νο μπο­ρεί να απο­δώ­σει την ταύ­τι­σή μας με το νόημα
του.

Για­τί μας θυμί­ζει βαριά αμαρ­τή­μα­τα, που τα πλη­ρώ­νου­με ακό­μη και ποιος ξέρει για πόσο και­ρό… Παραθέτουμε

Στις αρχές του έτους εκδό­θη­κε το πραγ­μα­τι­κά ενδιαφέρον
βιβλίο της Χρύ­σας Τζια­φέ­τα, Padre Camilo (η σκέ­ψη και η δρά­ση του Καμίλο
Τόρες), εκδό­σεις Red ‘n noir. Ανα­φέ­ρε­ται στη ζωή του επαναστάτη,
αντι­ι­μπε­ρια­λι­στή ιερέα Καμί­λο Τόρες. Ο Τόρες ριζο­σπα­στι­κο­ποιού­με­νος σταδιακά
κατέ­λη­ξε να εντα­χθεί στον ένο­πλο αγώ­να και να δώσει τη ζωή του για την εθνική
και κοι­νω­νι­κή απε­λευ­θέ­ρω­ση του λαού της Κολομ­βί­ας το 1966.

 Μια από τις
επί­μο­νες προ­σπά­θειες του Καμί­λο Τόρες ήταν να συσπει­ρώ­σει όλες τις
επα­να­στα­τι­κές, ριζο­σπα­στι­κές, αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κές δυνά­μεις. Στην προ­σπά­θειά του
αυτή γνώ­ρι­σε επι­τυ­χί­ες αλλά και απο­τυ­χί­ες. Ανα­φε­ρό­με­νος στις απο­τυ­χί­ες ο φίλος
και συνα­γω­νι­στής του επα­να­στά­της ιερέ­ας Χερ­μάν Γκου­σμάν Κάμπος δια­τύ­πω­σε το
1969, ως απο­λο­γι­σμό, τους εκπλη­κτι­κά επί­και­ρους προβληματισμούς:

 “Είναι
γεγο­νός ότι βρι­σκό­μα­στε μέσα σε ομά­δες που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από έναν σεκταρισμό
πυκνό, ωμό, βάρ­βα­ρο, απάν­θρω­πο και απαν­θρω­πο­ποι­η­τι­κό. Ο δογ­μα­τι­κός δεν κάνει
διά­λο­γο, κατα­δι­κά­ζει. Δεν σέβε­ται από­ψεις, μαστι­γώ­νει. Δεν ανα­γνω­ρί­ζει στον
αντί­πα­λο ούτε την ελά­χι­στη εντι­μό­τη­τα. Χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από το ότι είναι σε
διαρ­κή επι­φυ­λα­κή, από δυσπι­στία, από καχυ­πο­ψία… Οι θέσεις του είναι απόλυτες,
ολύ­μπιες, υπε­ρο­πτι­κές. Είναι κατά βάθος ένας μνη­σί­κα­κος; Σίγου­ρα είναι ένας
εμμο­νι­κός εγω­ι­στής. Δεν κατα­λα­βαί­νει παρά μόνο τα συμ­φέ­ρο­ντα της ομά­δας του,
τις θέσεις της αγέ­λης του… Αυτή η στά­ση τον κάνει ψυχι­κά μονο­με­ρή. Όλο αυτό τον
οδη­γεί επί­σης σε έναν ηθι­κό μανι­χαϊ­σμό: μόνο εγώ σκέ­φτο­μαι ορθά, μόνο εγώ και η
ομά­δα μου είμα­στε καλοί, όλοι οι άλλοι είναι κακοί, απε­χθείς, αποκρουστικοί.
Εφό­σον δεν κατα­λα­βαί­νει τη λογι­κή του άλλου, δεν δέχε­ται ούτε το λάθος του
άλλου, και πέφτει αμεί­λι­κτος πάνω του, με ανό­η­τη, απε­ρί­σκε­πτη, εκδι­κη­τι­κή οργή,
σαν να ήταν ο ίδιος θεός. Και καθώς ο άνθρω­πος είναι αλή­θεια και λάθος,
μεγα­λο­σύ­νη και ένδεια, ηρω­ι­σμός και αδυ­να­μία, αγώ­νας και απο­θάρ­ρυν­ση, ο
δογ­μα­τι­κός μένει περιο­ρι­σμέ­νος στο να ερμη­νεύ­σει τον άνθρω­πο. Το κλει­δί στην
ερμη­νευ­τι­κή του μονο­μέ­ρεια έγκει­ται σε αυτό που μπο­ρεί να ονομαστεί
ψευτο-ορθοδοξία.

 Ο σεκτα­ρι­σμός
κατα­τρώ­ει τα σωθι­κά όλων αυτών των ομά­δων μας, από τα πάνω προς τα κάτω. Είναι
ομά­δες κατα­δι­κα­στι­κές, ριζι­κά απο­δυ­να­μω­μέ­νες για διά­λο­γο. Σχη­μα­τί­ζο­νται από
σεκτα­ρι­σμό και δια­τη­ρούν τη συνο­χή τους χάρη στον ενδο­γε­νή τους σεκτα­ρι­σμό και
στον εξω­γε­νή σεκτα­ρι­σμό των άλλων ομά­δων. Εξού και είναι δύσκο­λο έργο,  σχε­δόν αξε­πέ­ρα­στα αδύ­να­το, το να τους κάνουμε
να σκε­φτούν και να δρά­σουν γύρω από ένα κοι­νό στό­χο… Η επα­νά­στα­ση οφεί­λει να
ξεκι­νή­σει από την υπέρ­βα­ση του ίδιου του σεκτα­ρι­σμού μας. Δια­φο­ρε­τι­κά, δεν θα
μπο­ρέ­σου­με ποτέ να είμα­στε τίπο­τε παρα­πά­νω από απλοί, υπανάπτυκτοι
ταραχοποιοί”[1].

[1]      Βλ. Χ.
Τζια­φέ­τα, Padre Camilo, Αθή­να, εκδ. Red ‘n noir, 2022, σελ. 189-190.