Claude Levi-Strauss: Ο αιωνόβιος, που έφυγε αιωνίως…

Σε ηλι­κία 101 ετών, στις 31 Οκτω­βρί­ου 2009 μας απο­χαι­ρέ­τη­σε στο προ­κα­θο­ρι­σμέ­νο ταξί­δι της ζωής ο μεγά­λος γεω­γρά­φος-ανθρω­πο­λό­γος Κλώντ Λεβί-Στρά­ους. Πρί­γκη­πας του στρου­κτου­ρα­λι­σμού ο γιός Βελ­γο-Εβραί­ου Ζωγρά­φου είδε το φώς της ύπαρ­ξης στις 28 Νοεμ­βρί­ου του 1908. Από πολύ νέος έδει­ξε, πως ο δρό­μος της γνώ­σης τον ενδιέ­φε­ρε βαθειά και αλη­θι­νά. Ετσι, από έφη­βος κιό­λας είχε απο­κτή­σει γερές γνώ­σεις Μαρ­ξι­σμού και Φρο­ϋ­δι­σμού… Τελειώ­νο­ντας τις σπου­δές τους δίδα­ξε σε Γαλ­λι­κά Λύκεια. Εκεί τον συνά­ντη­σε και η Σιμόν ντε Μπω­βουάρ, που τον θυμό­νταν χαρα­κτη­ρι­στι­κά για την απα­θή του έκφρα­ση και συμπε­ρι­φο­ρά. Η Βρα­ζι­λιά­νι­κη ενδο­χώ­ρα υπήρ­ξε ο πρώ­τος χώρος των ανθρω­πο­λο­γι­κών μελε­τών του, αφού εκεί βρέ­θη­κε για 4 χρό­νια σαν μέλος γαλ­λι­κής απο­στο­λής. Τα γλωσ­σο­λο­γι­κά του ενδια­φέ­ρο­ντα πυκνώ­νουν και ξεκα­θα­ρί­ζουν. Η από­δρα­σή του στην ΗΠΑ κατά την διάρ­κεια του πολέ­μου θα τον φέρει κοντά στον Roman Jakobson, γλωσ­σο­λό­γο, που είχε υιο­θε­τή­σει μία μαθη­μα­τι­κή μεθο­δο­λο­γι­κή προ­σέγ­γι­ση της γλώσ­σας, που παρέ­καμ­πτε την σημα­σία της κάθε γλώσ­σας ξεχω­ρι­στά και στρε­φό­νταν στο βάθος της γραμ­μα­τι­κής λογι­κής και του συντα­κτι­κού της.
Σύντο­μα, ο Κλώντ Λεβί-Στρά­ους δια­μόρ­φω­σε τον στρου­κτου­ρα­λι­σμό σαν μεθο­δο­λο­γία ερμη­νεί­ας ανθρω­πο­λο­γι­κών προ­βλη­μά­των. Η βασι­κή ιδέα, δια­κή­ρυσ­σε είναι, πως υπάρ­χουν πράγ­μα­τα επι­φα­νεια­κά άσχε­τα, που όμως μπο­ρεί να δια­συν­δέ­ο­νται μετα­ξύ τους. Αυτή την δια­σύν­δε­ση ανα­ζη­τά­ει ο στρου­κτου­ρα­λι­σμός, χωρί­ςνα το κατα­φέρ­νει πάντο­τε, δήλω­νε ο ίδιος, ομο­λο­γώ­ντας το πεπε­ρα­σμέ­νο της μεθο­δο­λο­γί­ας του.
Ο Κλώντ Λεβί-Στρά­ους, πλού­τι­σε τρο­μα­κτι­κά την σύγ­χρο­νη ανθρω­πο­λο­γι­κή σκέ­ψη ερευ­νώ­ντας απο­τε­λε­σμα­τι­κά μέσα στον μύθο και το έθι­μο. Η ανθρω­πο­λο­γία του είναι αντι­κει­με­νι­κά προ­ο­δευ­τι­κή αφού ανα­ζη­τεί και βρί­σκει το κοι­νό, πίσω από τις δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τες. Το τετρά­το­μο έργο του «Τα Μυθο­λο­γι­κά» απο­κα­λύ­πτει τις παγκό­σμιες στα­θε­ρές της εξέ­λι­ξης της ανθρώ­πι­νης κοι­νω­νί­ας πιο βαθειά, πιο πίσω από τις φαι­νο­με­νι­κές δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τες.
Υπε­ρα­σπι­στής των ινδιά­νων του Βόρειας και Νότιας Αμε­ρι­κής κατα­κρί­νει την πολι­τι­σμέ­νη ανθρω­πό­τη­τα στους «Θλιμ­μέ­νους Τρο­πι­κούς»… Τόξε­ρα, πως η ανθρω­πό­τη­τα αργά και στα­θε­ρά εξέ­τρε­φε κατα­στά­σεις, όπως το ανθρώ­πι­νο σώμα μπο­ρεί να γεν­νά­ει το πύον. Η κοι­νω­νία φαί­νε­ται, πως δεν μπο­ρεί να συντη­ρή­σει τα μέλη της. Οι πόλε­μοι έχουν επι­τα­χύ­νει την εξά­πλω­ση της μόλυν­σης σε ολό­κλη­ρο τον πλα­νή­τη σε βαθ­μό, που φαί­νε­ται αδύ­να­τη η κατα­πο­λέ­μη­σή της.
Η σκέ­ψη του Κλώντ Λεβί-Στρά­ους επη­ρέ­α­σε βαθειά την ανθρω­πι­στι­κή κατεύ­θυν­ση της γαλ­λι­κής κουλ­τού­ρας του μετα­πο­λέ­μου αφή­νο­ντας μάλ­λον αδιά­φο­ρο τον αγγλο-σαξω­νι­κό «ορθο­λο­γι­σμό». Κοι­νή, όμως είναι η δια­πί­στω­ση για τερά­στιο εύρος της γνω­στι­κής του επί­δρα­σης από την μου­σι­κή μέχρι την λογο­τε­χνία, μέσω της ανθρω­πι­στι­κής κοινωνιολογίας.