Η ΠΕΤΡΑ ΤΗΣ ΥΠΟΜΟΝΗΣ

Μία επί­το­μη ανα­σκό­πη­ση της ιστορίας
των τελευ­ταί­ων 50 χρό­νων στο Αφγα­νι­στάν με τις σημε­ρι­νές προ­ε­κτά­σεις της
επι­χει­ρεί­ται από την φίλη Ελέ­νη Στρα­τού­λη. Παρα­θέ­του­με.

Η Πέτρα της υπομονής 

Οι Αφγα­νές γυναί­κες θα υπο­στούν τους αναχρονιστικούς
περιο­ρι­σμούς των Ταλι­μπάν και την εφαρ­μο­γή της Σαρία, πιθα­νόν στην πιο ακραία
της ερμη­νεία. «Η πέτρα της υπο­μο­νής»
τους θ’ ακού­ει τα παρά­πο­να, τους φόβους, τις πίκρες, τις αμφι­βο­λί­ες, τις
επι­θυ­μί­ες και τα όνει­ρα τους, μόνο που η ζωή τους δε θα έχει ούτε καν τη μικρή
διέ­ξο­δο ελπί­δας, που δίνει στη νεα­ρή μου­σουλ­μά­να η ομώ­νυ­μη αντι­πο­λε­μι­κή ταινία
του Atiq Rahimi.
    

Η έννοια των λέξε­ων κι η αξία της
ανθρώ­πι­νης ζωής δια­φέ­ρουν από τόπο σε τόπο. «Ευλο­γη­μέ­νος» τόπος λένε το
Αφγα­νι­στάν, με ορυ­κτό πλού­το αξί­ας ενός τρι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ου δολαρίων.
«Κατα­ρα­μέ­νος» τόπος για τους κατοί­κους του, αυτούς που θα πάρουν το δρό­μο της
προ­σφυ­γιάς, κι αυτούς που θα παρα­μεί­νουν στη ρημαγ­μέ­νη χώρα τους – όσο πιο
ευλο­γη­μέ­νος είναι ένας τόπος, τόσο μεγα­λώ­νει η όρε­ξη των αρπα­κτι­κών να τον
κατα­σπα­ρά­ξουν. Και η αξία της ζωής του άμα­χου πλη­θυ­σμού του, στο παγκόσμιο
χρη­μα­τι­στή­ριο εκτι­μιέ­ται πολύ λιγό­τε­ρο απ’ τις ζωές των δυτι­κών διπλω­μα­τών και
στρα­τιω­τι­κών, που ενερ­γού­σαν κι επι­χει­ρού­σαν στα εδά­φη του, κι όσων
συνερ­γά­ζο­νταν μαζί τους, που τώρα τρέ­πο­νται σε φυγή.   

Κάποιοι «έπαι­ξαν» για πολ­λά χρό­νια εκεί,
κι έχα­σαν. Ή μπο­ρεί και να μην έχα­σαν, όσο φαί­νε­ται. Στα παι­γνί­δια γεωπολιτικών
κι οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων που παί­ζο­νται στη «μεγά­λη σκα­κιέ­ρα», οι μεγά­λοι παίκτες
αλλά­ζουν συχνά θέση, και μπο­ρεί να φαί­νο­νται χαμέ­νοι, μα να βγαί­νουν τελικά
κερ­δι­σμέ­νοι. Ενώ τα πιό­νια, οι λαοί, είναι μόνι­μα χαμέ­νοι, όταν μάλι­στα συμβαίνει
να ζουν σε τόπο «ευλο­γη­μέ­νο», αλλά για τους ίδιους «κατα­ρα­μέ­νο», όπως το
πολύ­πα­θο Αφγα­νι­στάν. Και συνή­θως προ­δί­δο­νται απ’ τους ισχυ­ρούς «συμ­μά­χους»
τους, που τους υπό­σχο­νται ασφά­λεια, ειρή­νη, ευη­με­ρία, πρό­ο­δο, αλλά φέρ­νουν ή
συντη­ρούν κι επαυ­ξά­νουν το χάος, τη δια­φθο­ρά, τη φτώ­χια, την κατα­στρο­φή. Που εξοπλίζουν
κι εκπαι­δεύ­ουν τρο­μο­κρά­τες και στη­ρί­ζουν κυβερ­νή­σεις μαριο­νέ­τες, με σκο­πό τη
χει­ρα­γώ­γη­ση ενός τυπι­κά ανε­ξάρ­τη­του κρά­τους, την εκμε­τάλ­λευ­ση των πόρων του και
την αξιο­ποί­η­ση της γεω­γρα­φι­κής του θέσης, προς όφε­λός τους φυσι­κά. Και που αν
αυτή η πάγια πρα­κτι­κή τους κάπου στρα­βώ­σει, επε­ξερ­γά­ζο­νται και θέτουν σ’
εφαρ­μο­γή άλλα σχέ­δια, για να επω­φε­λη­θούν απ’ τη νέα κατά­στα­ση ή να την
ανα­τρέ­ψουν στο μέλλον.

Μετά από είκο­σι χρό­νια, οι ΗΠΑ απέσυραν
τα στρα­τεύ­μα­τά τους κι απο­χώ­ρη­σαν απ’ το Αφγα­νι­στάν, με το κεφά­λι προς το παρόν
σκυμ­μέ­νο, αφή­νο­ντας πίσω, «δώρο» στους Ταλι­μπάν, τερά­στιας αξί­ας υπερσύγχρονο
στρα­τιω­τι­κό εξο­πλι­σμό, που πλή­ρω­σαν οι αμε­ρι­κα­νοί φορο­λο­γού­με­νοι, μαζί και όλη
τη δαπά­νη τρι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων δολα­ρί­ων αυτού του μακρό­χρο­νου, απο­τυ­χη­μέ­νου και
ολέ­θριου πει­ρά­μα­τος. Η επέμ­βα­σή τους, αντί για τη δημο­κρα­τία και τ’ ανθρώπινα
δικαιώ­μα­τα που υπο­σχέ­θη­καν, εξα­σφά­λι­σε δρα­μα­τι­κό παρόν και ζοφε­ρό μέλ­λον για άλλη
μια χώρα, που επι­χεί­ρη­σαν να «ανα­συ­γκρο­τή­σουν» με το γνω­στό τρό­πο τους, ώστε να
μην απο­τε­λεί κίν­δυ­νο για τα συμ­φέ­ρο­ντά τους και για να εξα­σφα­λί­σουν γεωστρατηγικό
προ­μα­χώ­να κι εφαλ­τή­ριο κοντά στη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν. Τελι­κά, την «παρέ­δω­σαν»
στα χέρια αυτών που παλιό­τε­ρα, στα πλαί­σια του ακή­ρυ­χτου πολέμου
Ανα­το­λής-Δύσης, χρη­μα­το­δο­τού­σαν κι εξό­πλι­ζαν ως «μαχη­τές της ελευ­θε­ρί­ας» και
που μετά την 11^η Σεπτέμ­βρη 2001 πολε­μού­σαν ως τρομοκράτες. 

Η διε­θνής κοι­νό­τη­τα παρα­κο­λου­θεί μουδιασμένη
τα γεγο­νό­τα, που ήταν προ­δια­γε­γραμ­μέ­να. Σε λίγο θα τα ξεχά­σει, μαζί και τη
μοί­ρα των Αφγα­νών γυναι­κών. Τις λέξεις ειρή­νη, δικαιο­σύ­νη, αλλη­λεγ­γύη, ασφάλεια,
πρό­ο­δο, δικαιώ­μα­τα, τις ερμη­νεύ­ει κι εφαρ­μό­ζει δια­φο­ρε­τι­κά, κατά περί­στα­ση. Η
Ελλά­δα θα βρε­θεί στο δρό­μο και των νέων προ­σφυ­γι­κών κυμά­των. Δε θα τη βοηθήσουν
ούτε αυτή τη φορά οι «εταί­ροι» της. Κι ας τους ακο­λού­θη­σε πιστά στέλ­νο­ντας στο
Αφγα­νι­στάν, για συν­δρο­μή του ΝΑΤΟ, «ειρη­νευ­τι­κή» δύνα­μη καθό­λου ευκαταφρόνητη,
που το κόστος της έπε­σε στους ώμους μας.

Χρειά­ζε­ται να «εκρα­γούν» πολλές
«πέτρες της υπο­μο­νής», για ν’ απαλ­λα­γεί ένας λαός απ’ τα κάθε λογής δεσμά που τον
περιο­ρί­ζουν και τον πνίγουν. 

«Για
να γυρί­σει ο ήλιος, θέλει δου­λειά πολ­λή», δια­μη­νύ­ει με την αγέ­ρω­χη κι
αδά­μα­στη μου­σι­κή του ο δικός μας-οικου­με­νι­κός Μίκης Θεο­δω­ρά­κης απ’ την όμορφη
πόλη των θανό­ντων Αθα­νά­των, όπου τώρα πια κατοικεί.-